بر اساس گفته‌های گروهی از دانشمندان که روی نقشه جهانی مناظر صوتی زیر آب کار می‌کنند، تعطیلی سراسری به واسطه شیوع کووید-19 سال 2020 را به ساکت‌ترین سال برای اقیانوس‌های جهان تبدیل کرده است. پژوهشگرانی که مشغول کار روی پروژه شبکه‌ای از 231 هیدروفونِ غیرنظامی (میکروفون‌های زیر آب که به جهت ضبط صداها و دریافت موج‌های لرزه‌ای در آب قرار داده می‌شود) هستند، می‌گویند که بهار سال گذشته، آلودگی‌های صوتی ناشی از صدای موتور کشتی‌ها، فعالیت‌های ماهی‌گیری با تور، سکوهای نفتی، استخراج زیر دریا و سایر فعالیت‌های انسانی، به طور چشمگیری کاهش پیدا کرده است.با افزایش حمل‌ونقل و توسعه صنعت، راه انسان به دریاها و اقیانوس‌ها هم باز شد. سروصدای ناشی از فعالیت‌های انسانی، نه تنها بر موجودات در طبیعت و روی زمین، بلکه روی موجودات دریایی هم تاثیر به‌سزایی می‌گذارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که با افزایش آلودگی‌های صوتی و سروصداهایی با منشا انسانی، نهنگ‌ها و دلفین‌ها در طولانی مدت، 60 درصد توانایی‌های ارتباط‌گیری خود را از دست می‌دهند. تحقیقات جدیدی روی این موضوع در جریان است که بفهمیم چگونه سروصداهای انسانی روی زندگی موجودات دریایی تاثیر می‌گذارد و زندگی آنها را تهدید می‌‌کند.
با شیوع ویروس کرونا و ایجاد قرنطینه و تعطیلی سراسری، سکوت همه جا را فرا گرفت؛ خیابان‌ها، جاده‌ها، مسیرهای دریایی. گزارش‌های زیادی از بهبود زندگی طبیعی موجودات، منتشر شد. دیده شدن دلفین‌ها و نهنگ‌ها در مناطقی که سال‌ها بود به خاطر صدای کشتی‌ها از آنجا رفته بودند، یکی از این تغییرات مشهود بود.
دیری نپایید اما که با بهبود شرایط شیوع بیماری و البته با آسیب دیدن بخش‌های اقتصادی در کشورها، دولت‌ها ناچار شدند شرایط را به حالت پیشین دربیاورند تا اقتصاد بیش از این متحمل آسیب نشود. سکوت، دوباره شکسته شد و زندگیِ پر سروصدا به حالت پیشین خود درآمد. حالا اما دانشمندان می‌گویند که سال 2020، ساکت‌ترین سال برای اقیانوس‌ها بوده است.
به گزارش خبرگزاری گاردین، این پژوهشگران معتقدند که سکوت نسبیِ ایجاد شده می‌تواند داده‌های مقایسه‌ای ارزشمندی را برای یک آزمایش از پیش تعیین نشده در اختیار ما قرار دهد تا متوجه شویم تاثیر آلودگی صوتی بر زندگی نهنگ‌ها، مرجان‌ها و سایر گونه‌های دریایی چگونه است.
اقیانوس دیگر ساکت نمی‌شود
درست مانند آلودگی‌های نوری روی زمین، سروصداهای انسانی در اقیانوس‌ها هم در حال افزایش است و نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است. چرا که ثابت شده این سروصداها باعث مختل شدن زندگی گونه‌هایی می‌شود که برای ارتباط و جهت‌یابی از صدا استفاده می‌کنند. سیگنال‌های با فرکانس پایین می‌تواند تا هزاران کیلومتر دورتر برسد.
مطالعات در شمال شرقی اقیانوس آرام نشان داده که در میان دهه 1960 تا اوایل دهه 2000، صداهای تولید شده با فرکانس کمتر از 100 هرتز توسط انسان‌ها، هر ده سال، افزایش 3 دسی‌بلی داشته است. با این حساب، میزان آلودگی صوتی در حال حاضر هم‌اندازه صداهای طبیعی (یعنی صداهایی که به صورت طبیعی و نه از طریق فعالیت‌های انسانی ایجاد می‌شود) در اقیانوس‌ها است.
این صداها اما سال گذشته در اوج تعطیلی ماه مارس، آوریل و مه، کاهش اساسی پیدا کرد. این سکوت، مانند ویروس کووید، از اطراف چین آغاز شد و به سایر نقاط در جهان گسترش پیدا کرد. در تابستان اما با باز شدن شرایط و برداشته شدن بخش زیادی از محدودیت‌ها، شرکت‌های حمل‌و‌نقل دریایی برای جبران زمان از دست رفته، هجوم آوردند و سروصداها دوباره به اوج خود رسید. سطح صدا اکنون نزدیک به میانگین سال‌های اخیر تثبیت شده است.
دانشمندان حالا با نگاه به گذشته می‌گویند که سال 2020، «سال سکوت اقیانوس» بود و قرار است داده‌های مرتبط با این بازه زمانی در ماه‌های پیش‌رو در مجله‌های علمی منتشر شود.
جسی آسوبل، مدیر‌برنامه محیط زیست انسانی در دانشگاه راکفلر می‌گوید: «خودتان را برای دیدن این نتایج هیجان‌انگیز آماده کنید. دیگر بعید است که اقیانوس‌ها تا ده‌ها سال دیگر به اندازه آوریل سال 2020 ساکت شوند.»
صدا در اقیانوس مثل نور است
آرام شدن صداهای با منشا انسانی، بیش از هرجا در مناطق ساحلی و خطوط عبور‌و‌مرور کشتی‌ها مشهود بود. جنیفر مینسیس-اولدز، مدیر مرکز تحقیقات و آموزش آکوستیک در دانشگاه نیوهمپشایر، می‌گوید که این موضوع، شرایط را برای یک «آزمایش طبیعی» ایجاد کرد. به گفته او از زمان انقلاب صنعتی، سروصداهای انسانی صداهای طبیعیِ باد، امواج و یخ‌ها را پوشانده و موجودات دریایی را مجبور کرده که خود را با شرایط جدید وفق دهند و مثل مشتریان یک رستوران شلوغ رفتار کنند که برای شنیده شدن صدایشان باید فریاد بزنند یا حرفشان را تکرار کنند. این بخشی از یک پروژه بزرگ‌تر است. آسوبل «بنیان‌گذار آزمایش بین‌المللی اقیانوس ساکت» است؛ برنامه‌ای 10 ساله که از سال 2015 به منظور اندازه‌گیری صداهای طبیعی در بسیاری از مناطق اقیانوس‌ها آغاز شده است. بخشی از این هدف، ایجاد شواهدی برای ترغیب اپراتورهای کشتی‌ها، تاسیسات نفت و گاز، و کاربران جت‌اسکی برای کاهش سروصدای دریایی خود، به خاطر حفظ اکوسیستم‌های دریایی است.
آسوبل می‌گوید: «ما خیلی دوست داریم که کلمه مناظر صوتی بیشتر و بهتر شناخته شود. صدا در اقیانوس، درست مثل نور است. صدا، اقیانوس را برای بسیاری از حیوانات روشن می‌کند. موجودات دریایی از آن به منظور ارتباط گرفتن با دیگران و شکار استفاده می‌کنند و این‌ها با سروصدای بیش از حد، آسیب خواهند دید.
او و همکارانش – از جمله متخصصان سن‌آندرو- قصد دارند شبکه هیدروفون، به ویژه در نیم‌کره جنوبی را به بیش از 500 دستگاه گسترش دهند.
آنها با استفاده از مدل‌سازی و همکاری داده‌ای با شرکت‌های حمل‌ونقل و سایر کاربران اقیانوس‌ها، امیدوارند که بتوانند نقشه‌ای جهانی از صدای اقیانوس‌ها را تهیه کنند.
این نقشه باید الگوهای مهمی را مثل افزایش صداها در امتداد خطوط حمل‌ونقل و در نزدیکی میدان‌های نفتی و مزارع بادی نشان دهد که می‌تواند درست مثل اندازه‌گیری آلودگی هوا در جاده‌ها، یا اندازه‌گیری آلودگی آب در اطراف کارخانه‌ها برای سلامت اقیانوس‌ها مهم باشد.
گرچه این راه، بسیار طولانی است. در حال حاضر، مناظر صوتی نسبتا با جزئیاتی از مناطق شلوغ مثل دریای شمال و مطالعات تکه‌تکه از مناطق دیگر، وجود دارد. پر کردن شکاف‌ها و جاهای خالی نیازمند تلاش زیاد برای اشتراک داده‌ها و گزارش‌دهی منظم در زمان و مکان‌های مختلف است.
در هفته جاری دو گام مهم در این راستا برداشته شد؛ یکی با راه‌اندازی یک نرم‌افزار جدید معروف به Manta (مخفف «روند صداهای محیطی را در دسترس کنید») که توسط یک تیم بین‌المللی متخصصان به رهبری میسکیس-اولدز به منظور استاندارد کردن داده‌های ضبط صدای اقیانوس‌ها، ایجاد شده است.
گام دوم، آزمایش پلتفرم جدید برای به اشتراک گذاری داده‌های آکوستیک در سراسر جهان است: Opus (پورتال باز برای صداهای زیر آب) که توسط موسسه آلفرد وگنر در برمرهاون، آلمان ساخته شده است.
آسوبل، تحولات اخیر در شبکه مناظر صوتی را با تکمیل حلقه ماهواره‌های اطراف خط استوا در سال 1979 مقایسه کرده است.
در آن زمان، با تکمیل حلقه ماهواره‌ای، جشنی در دفتر هواشناسی جهانی در ژنو برپا شد که دانشمندان اعلام کردند می‌توانند برای اولین بار تمام اتمسفر را زیر نظر بگیرند.
حالا آسوبل پیش‌بینی کرده است: «ما اکنون در ابتدای دوره‌ای هستیم که می‌توانیم مناظر صوتی اقیانوس‌ها را به همان شیوه مشاهده کنیم.»