حال ناخوش ارگ بهارستان

مدیر میراث فرهنگی خراسان جنوبی:ارگ بهارستان تبدیل به انبار ضایعات شده است

 ارگ بهارستان بیرجند که زمانی قدیمی ترین مقر حکومتی شهر بود، امروز حال و روز خوشی ندارد و رو به تخریب است. ارگ بهارستان یکی از مهمترین آثار تاریخی شهر بیرجند است که متعلق به دوره افشاریه بوده و 25 اسفند 1379 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

این بنای تاریخی در بیرجند که ساخت آن به سال های 1205 و 1206 هجری قمری برمی گردد به باغ زرشکی نیز شهرت دارد. 

بهارستان در قدیم فقط یک بنای خشتی و گلی نبوده بلکه گذشته های دور، از آن به عنوان یکی از بزرگترین و باشکوه ‌ترین باغ‌های ایرانی نیز یاد می شد. شبیه تزئینات آجرکاری با زره های هندسی دیوارهای ارگ بهارستان را می توان در بناهای دوره زندیه شیراز سراغ گرفت که اکنون بر اثر تازیانه های بی رحم روزگار در حال فروپاشی است و آهسته آهسته از منظر تاریخ گم می شود. 

ارگ بهارستان علاوه بر عمارت و باغ، قلعه دفاعی هم داشته که برج و حصار اجزای آن است. در بخش های دیگری از ارگ محل‌هایی مخصوص برافروختن مشعل‌ها و همچنین تیرکش‌هایی مشرف بر تمام قسمت های ارگ بوده که برای دیده‌بانی کاربرد داشته است. اما سال هاست که بنای با ارزش ارگ بهارستان در کنج تنهایی خود روزهایی را پشت سر می گذرد که هیچ نشان از توجه در آن نیست. 

وضعیت نامناسب ارگ بهارستان و تخریب تدریجی آن تا بدانجا پیش رفته است که یکی از دستور کارهای اصلی نشست علنی روز شنبه (29 دی ماه جاری) شورای اسلامی شهر بیرجند بود. 

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در این نشست گفت: باید این وضع اسفناک ارگ اصلاح شود زیرا وقتی گردشگران و محققان سراغ مقر حکومتی شهر را می گیرند نمی توانیم جایی را به آنها معرفی کنیم که در آن کله پاچه تمیز می شود یا انبار ضایعاتی شده است. 

حسن رمضانی اظهار داشت: ارگ بهارستان قدیمی ترین مقر حکومتی در بیرجند و خراسان جنوبی است که تا اوایل دوره زندیه مورد استفاده قرار می گرفت اما با گسترش شهر و ضرورت پیش بینی امنیتی از آنجا به باغ اکبریه منتقل شد. 

وی با اشاره به استفاده از این بنای تاریخی به عنوان مدرسه نسوان در بیرجند گفت: بعد مدتی از این بنا به عنوان کارگاه فرش بافی استفاده می شده است و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بنیاد مستضعفان با تملک این ارگ آن را از باغ زرشکی تفکیک کرد و با واگذاری به دانشگاه علوم پزشکی، کوشک وسط باغ تخریب شده است. 

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی با بیان اینکه تفکیک بین ارگ و باغ باعث شده این مجموعه تاریخی ارزشمند ابتر شود گفت: این اقدامات سبب شده در حال حاضر تعریفی که باغ و عمارت از ابتدا داشته از بین برود. 

وی با اشاره به اقداماتی که در گذشته توسط میراث فرهنگی برای بازسازی ارگ بهارستان انجام شد افزود: طبقه اول تمام سقف ها ریزش کرده بود که توانستیم آن را احیا و نخاله های بخش شاه نشین عمارت را تخلیه کنیم. 

رمضانی با بیان اینکه در حال حاضر پی ساختمان پیدا شده و آماده بازسازی و مرمت است گفت: ارگ بهارستان به عنوان یک اثر تاریخی ثبت ملی ردیف اعتباری ثابتی دارد اما رقم آن محدود و در حد سالانه 50 تا 60 میلیون تومان است. 

وی با تاکید بر خروج ساکنان فعلی ارگ گفت: این افراد چون آگاه به ارزش تاریخی بنا نیستند به آن آسیب وارد می کنند. 

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی با بیان اینکه تجربه شهرداری نشان داده که توانایی لازم را از لحاظ فنی برای مرمت بنا دارد افزود: میراث فرهنگی نیز آمادگی دارد که از اعتبارات خود هزینه کند مشروط به اینکه درب ارگ به روی مردم باز شود. 

وی تاکید کرد: ارگ بهارستان شرایط یک زمین 2 نبش کنار خیابان را ندارد و اگر تخریب هم شود باید مجدد ارگ بهارستان دیگری در آن ساخته شود لذا به نفع بنیاد مستضعفان است که برای مرمت به ارگان های دیگر واگذار کند.