بازار کرمان در محاصره «مال»ها

ساخت دو پروژه گودال خشت‌مال‌ها و سیتی سنتر وکیل  در حریم بازار تاریخی کرمان ادامه دارد

بازار تاریخی کرمان با چالش ساخت سیتی سنتر وکیل کرمان در کنار خود دست و پنجه نرم می کند.رقابتی نابرابر میان آهن و بتن در مقابل دیوار و سقف آجری بازار.بازار کرمان که به عنوان بزرگ‌ترین راسته‌بازار ایران در سال 80 ثبت ملی شده در دوره تیموریان بخشی از آن ساخته شد و در دوران بعد بخش‌های دیگر آن کامل شد و حالا یکی از باارزش‌ترین بناهای تاریخی کرمان و ایران محسوب می‌شود. خصوصاً که این بازار بزرگ و البته تقریباً فرسوده، مجموعه‌های بی‌نظیری همچون حمام گنجعلیخان، حمام وکیل، حمام ابراهیم‌خان، کاروانسرای هندوها، مدرسه حیاتی، مدرسه ابراهیم‌خان و چندین بنای ارزشمند دیگر را در داخل خود جای‌داده است.

اگرچه در دولت تدبیر و امید توجه به بازار کرمان بیش‌ازپیش شده و تلاش‌های زیادی در این دولت برای مرمت بازار تاریخی کرمان صورت گرفته اما ساخت دو پروژه بزرگ سیتی سنتر وکیل و گودال خشت‌مال‌ها و تعرض به حریم بازار می‌تواند این تلاش‌ها را بی‌اثر کند. آغاز عملیات ساخت این پروژه‌ها، خصوصاً سیتی سنتر وکیل، در حریم بازار کرمان اعتراض گسترده بسیاری از دوستداران و کارشناسان میراث فرهنگی را برانگیخت.

گرچه صحبتی هایی از عدم صدور مجوز میراث فرهنگی برای ساخت این سینی سنتر در محافل گفته می شود اما حمید روحی، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی کرمان در گفت و گو با «پیام ما»  از حساسیت سازمان میراث فرهنگی در قبال این پروژه خبر داده و می گوید  برای صدور مجوز از  سازمان میراث فرهنگی  بررسی های با دقتی انجام شده است.به گفته وی بعد از تحویل طرح به سازمان میراث فرهنگی ارتفاع این سازه که قرار بود  بالای 20 متر باشد به 14 متر تقلیل داده شد.روحی همچنین تاکید کرد که در طرح ارائه شده طرح  نمای این ساختمان از  شیشه و آلومینیوم بود که با بررسی های کارشناسان میراث تصمیم بر این شد تا نمای آن اجری باشد و طرح نمای آن نیز به پیمانکار ابلاغ  شد و این طرح در حال اجرا است.

معاون میراث فرهنگی کرمان در  جواب به این سوال که آیا چنین سازه آهنی برای ثبت جهانی بازار کرمان مشکل ایجاد نمی کند گفت که من کارشناس یونسکو نیستم که تشخیص بدهم چه بنایی واجد ارزش تاریخی است یا خیر ولی این امکان وجود دارد که برای ثبت جهانی هر اثری ایرادی گرفته شود که این مساله برای بازار کرمان نیز صادق است.

این در حالی است که  پروژه «گودال  خشت مال ها» یکی دیگر از پروژه های در حال اجرا در بافت تاریخی کرمان و نزدیک به بازار کرمان و میدان ارگ است که به نوعی در عرصه و حریم بازار تاریخی کرمان به شمار می‌رود.اردیبهشت  سال 91 بود که اسماعیل نجار استاندار وقت کرمان از احیای پروژه گودال خشت‌مال پس از 50 سال بااعتبار 300 میلیارد تومان خبر داد. بااین‌حال عملیات اجرایی این پروژه از سال 94 کلید خورد.

دوست داران میراث نگران‌تر از همیشه

گرچه  این بنا با مجوز سازمان میراث فرهنگی شروع به کار کرده  و به گفته مسوولین ضوابط آثار تاریخی در ساخت آن رعایت شده اما ابراهیمی  فعال میراث فرهنگی معتقد است  این سیتی سنتر در در عرصه، حریم فنی، منظری، کیفی و حتی ارتفاعی که همیشه مسوولان از آن صحبت می‌کنند، قرار گرفته است که تنها یک معجزه می تواند این قسمت از بافت تاریخی کرمان را نجات دهد.