خودکفایی طیور به شرط تأمین نهاده‌ها

توسعه صنعت مرغداری در سیستان و بلوچستان طی سال‌های اخیر وارد مرحله تازه‌ای شده است. این صنعت، علاوه بر نقش مستقیم در تأمین یکی از مهم‌ترین اقلام سبد غذایی خانوار، می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری و کاهش وابستگی بازار استان به تولیدات سایر مناطق کشور باشد.

افزایش سهم تولید داخلی گوشت مرغ از ۳۰ درصد نیاز استان در سال ۱۳۹۹ به حدود ۸۰ درصد در شرایط کنونی، نشان‌دهنده تغییر قابل‌توجه در ظرفیت تولید این بخش است. در کنار فعالیت واحدهای موجود، احداث ۲۲۰ مرغداری جدید و تسهیل واگذاری اراضی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه، برنامه توسعه این صنعت را وارد مرحله‌ای گسترده‌تر کرده است.

تولید به ۸۰ درصد نیاز استان رسید

«تسنیم» به نقل از «علیرضا دهمرده»، رئیس «سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان»، نوشت: «این واحدها با ظرفیت بیش از ۱۱ میلیون قطعه، سالانه ۸۰ هزار تن گوشت مرغ تولید می‌کنند و حدود ۸۰ درصد نیاز مصرفی استان را تأمین می‌کنند، در حالی که این سهم در سال ۱۳۹۹ تنها ۳۰ درصد بود و بخش عمده نیاز بازار از سایر استان‌ها تأمین می‌شد.»

او با تأکید بر ضرورت توسعه ظرفیت تولید داخل استان افزود که در حال حاضر ساخت ۲۲۰ واحد مرغداری جدید با ظرفیت جوجه‌ریزی ۸ میلیون قطعه در هر دوره در دست اجراست. با بهره‌برداری از این واحدها، ظرفیت تولید گوشت مرغ استان افزایش می‌یابد و وابستگی بازار به تأمین محصول از سایر مناطق کشور کاهش می‌یابد.

به گفته دهمرده، با بهره‌برداری از این واحدها، ظرفیت تولید سالانه گوشت مرغ استان بیش از ۵۸ هزار تن افزایش می‌یابد. پیش‌بینی می‌شود این طرح‌ها تا پایان سال جاری وارد چرخه تولید شوند.

تحقق این برنامه می‌تواند ظرفیت سالانه تولید گوشت مرغ استان را از ۸۰ هزار تن فعلی به بیش از ۱۳۸ هزار تن برساند. در صورت تکمیل به‌موقع واحدها، این ظرفیت می‌تواند به تأمین پایدارتر نیاز بازار داخلی و عرضه محصول به بازارهای خارج از استان کمک کند.

البته ورود این ظرفیت به چرخه تولید، تنها به تکمیل ساختمان و تأسیسات مرغداری‌ها وابسته نیست. تأمین به‌موقع نهاده‌های دامی، دسترسی به جوجه یک‌روزه، زیرساخت‌های انرژی و آب، سرمایه در گردش و شبکه مناسب کشتار و توزیع نیز از الزامات بهره‌برداری مؤثر از واحدهای جدید به شمار می‌روند.

واگذاری اراضی مسیر سرمایه‌گذاری را هموار کرد

بنا به گزارش تسنیم، یکی از پیش‌نیازهای توسعه واحدهای پرورش طیور، تأمین زمین مناسب و تسهیل فرایند واگذاری آن است.

«الهام شهرکی»، مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان، در این مورد گفت: «توسعه زیرساخت‌های تولید پروتئین حیوانی و تقویت امنیت غذایی استان از راهبردهای اصلی مدیریت امور اراضی است و در سال‌های اخیر اقدامات قابل‌توجهی برای تحقق این هدف انجام شده است.»

او با تشریح آمار واگذاری اراضی از طریق «کمیسیون ماده ۲» گفت که در سال ۱۴۰۰، در مجموع ۸ مورد واگذاری به مساحت ۱۳٫۵ هکتار انجام شد. در سال ۱۴۰۱، روند واگذاری‌ها با جهشی قابل‌توجه همراه بود و ۱۰۲ قطعه زمین به مساحت ۱۶۵٫۷۳ هکتار به متقاضیان واگذار شد.

شهرکی افزود: «این روند در سال‌های بعد نیز ادامه یافت، به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۲، ۱۰۶٫۶۱ هکتار، در سال ۱۴۰۳، ۷۰٫۷۲ هکتار و در سال ۱۴۰۴، ۶۱٫۹۶ هکتار زمین برای توسعه این بخش واگذار شد.»

مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان همچنین از واگذاری ۲۷ قطعه زمین به مساحت ۴۰٫۹۱ هکتار در شش‌ماهه نخست سال جاری خبر داد و گفت: «این اقدامات با هدف تسهیل مسیر سرمایه‌گذاری و حمایت از متقاضیان ایجاد واحدهای تولید گوشت سفید در سطح استان انجام شده است.»

براساس آمار اعلام‌شده، مجموع اراضی واگذارشده برای این منظور از سال ۱۴۰۰ تا پایان نیمه نخست سال جاری به بیش از ۴۵۹ هکتار رسیده است. این روند از افزایش توجه به تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز صنعت طیور حکایت دارد و می‌تواند زمینه ورود سرمایه‌گذاران جدید به این حوزه را فراهم کند.

سرمایه‌گذاری در مسیر تأمین امنیت غذایی

شهرکی با تأکید بر اهمیت تسهیل فرایندهای اداری واگذاری اراضی توضیح داد: «رفع موانع اداری و تسریع در روند واگذاری زمین، بستر مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی فراهم کرده است و حمایت از فعالان حوزه دامپروری با هدف توسعه تولید گوشت سفید ادامه دارد.»

پیامدهای توسعه این واحدها، در صورت تکمیل و بهره‌برداری، فراتر از افزایش حجم تولید است. ایجاد فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم، رونق فعالیت‌های وابسته از جمله تأمین نهاده، حمل‌ونقل، کشتار و بسته‌بندی و تقویت اقتصاد مناطق روستایی و پیرامونی از دیگر پیامدهای مورد انتظار این سرمایه‌گذاری‌هاست.

بااین‌حال، فاصله میان واگذاری زمین و آغاز تولید، مرحله‌ای تعیین‌کننده در موفقیت طرح‌هاست. پیگیری پیشرفت ساخت واحدها در اراضی واگذارشده، تأمین منابع مالی و زیرساخت‌های مورد نیاز و رفع موانع اجرایی می‌تواند مشخص کند چه میزان از اراضی واگذارشده در زمان پیش‌بینی‌شده وارد چرخه تولید می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان توسعه ظرفیت تولید مرغ را دارای پیامدهایی فراتر از تأمین نیاز داخلی استان دانست و گفت: «با افزایش تولید و کاهش نیاز به انتقال گوشت مرغ از استان‌های مرکزی، فشار بر شبکه حمل‌ونقل کاهش می‌یابد و هزینه‌های تأمین محصول نیز می‌تواند مدیریت شود.»

دهمرده افزود: «تبدیل سیستان و بلوچستان به یکی از مراکز تولید و صادرات گوشت مرغ، علاوه بر تقویت صادرات غیرنفتی، می‌تواند به مدیریت بهتر جریان کالا در مرزهای جنوب شرق کشور کمک کند.»

او تأکید کرد: «با ورود ظرفیت‌های جدید و افزایش بیش از ۵۸ هزار تنی تولید سالانه گوشت مرغ، تنوع جغرافیایی مراکز تولید در کشور بیشتر می‌شود و سیستان و بلوچستان می‌تواند در زمان بروز اختلال در تولید سایر مناطق، به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های پشتیبان تأمین نیاز کشور و بازارهای صادراتی ایفای نقش کند.»

تکمیل زنجیره تولید، شرط تثبیت دستاوردها

هم‌زمان با افزایش تولید و احتمال شکل‌گیری مازاد عرضه در برخی مقاطع، برنامه‌ریزی برای بازاررسانی و توسعه مسیرهای فروش خارج از استان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، هماهنگی میان تولیدکنندگان، دستگاه‌های اجرایی و فعالان شبکه توزیع می‌تواند از نوسان بازار و آسیب به سرمایه‌گذاری‌ها جلوگیری کند.

سیستان و بلوچستان اکنون با اتکا به ظرفیت واحدهای فعال، طرح‌های جدید مرغداری و روند واگذاری اراضی، فرصت مناسبی برای تقویت جایگاه خود در صنعت طیور کشور دارد. اگر واحدهای در حال احداث مطابق برنامه به بهره‌برداری برسند و زیرساخت‌های پشتیبان نیز همگام با رشد تولید توسعه یابند، این استان می‌تواند از جایگاه فعلی خود در تأمین نیاز داخلی عبور کند و به یکی از مراکز مهم تولید گوشت مرغ در جنوب شرق کشور تبدیل شود.