دردی که با کشیدن دندان تمام نمی‌شود

دسترسی به خدمات دندانپزشکی برای شهروندان ایرانی دشوارتر می‌شود. بسیاری توان پرداخت هزینه مراجعه به مراکز دندانپزشکی را ندارند و درمان را به زمان دیگری موکول می‌کنند. این تأخیر می‌تواند فرصت ترمیم دندان را از بین ببرد و به کشیدن آن منجر شود.

افزایش تعرفه‌های دندانپزشکی

خدمات دندانپزشکی، مانند سایر خدمات درمانی، تعرفه مشخصی دارند و دندانپزشکان بر اساس این تعرفه‌ها به بیماران خدمات ارائه می‌کنند. تعرفه‌های سال ۱۴۰۵ که از ابتدای فروردین‌ماه اجرایی شدند، نسبت به سال قبل در بخش حرفه‌ای ۳۵ درصد و در بخش‌های فنی و مصرفی، هرکدام ۷۰ درصد افزایش یافتند. میانگین افزایش تعرفه‌ها نیز حدود ۶۰ درصد اعلام شد.

بر اساس تعرفه‌های ابلاغی، هزینه ویزیت پزشک و دندانپزشک عمومی در بخش خصوصی سه میلیون و ۵۵۷ هزار ریال، ویزیت متخصص چهار میلیون و ۹۸۷ هزار ریال و ویزیت فوق‌تخصص یا فلوشیپ پنج میلیون و ۹۵۲ هزار ریال تعیین شده است.

فاصله تعرفه‌ها با هزینه درمان

رقم نهایی خدمات دندانپزشکی باید بر اساس تعرفه‌های ابلاغی محاسبه شود، اما هزینه‌ای که بیمار می‌پردازد، همیشه با این تعرفه‌ها مطابقت ندارد. محل مرکز درمانی، تخصص دندانپزشک و مواد مصرفی بر هزینه نهایی تأثیر می‌گذارند.

بر اساس برآوردهای درج‌شده از تعرفه‌های رسمی، هزینه کشیدن ساده دندان حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تا دو میلیون تومان و کشیدن دندان‌های خلفی حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تا دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. در برخی مراکز، این خدمات به‌ترتیب حدود دو میلیون و ۸۰۰ هزار تا سه میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و سه میلیون و ۴۰۰ هزار تا چهار میلیون تومان هزینه دارند.

هزینه کشیدن دندان عقل رویش‌یافته در تعرفه‌های رسمی حدود دو تا سه میلیون تومان است، اما در برخی مراکز به حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار تا چهار میلیون تومان می‌رسد. هزینه جراحی دندان عقل نیمه‌نهفته نیز حدود چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تا شش میلیون تومان است. این رقم برای دندان عقل کاملاً نهفته و استخوانی به حدود شش میلیون و ۹۰۰ هزار تا هشت میلیون تومان می‌رسد.

در بخش درمان ریشه، هزینه درمان یک‌کاناله با تعرفه آزاد حدود پنج میلیون تا شش میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است. درمان دوکاناله حدود شش میلیون تا هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، سه‌کاناله حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تا هشت میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و چهارکاناله حدود هشت میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۱ میلیون تومان هزینه دارد.

برآورد تعرفه رسمی این خدمات به‌ترتیب حدود چهار میلیون و ۳۰۰ هزار تا پنج میلیون تومان، پنج تا شش میلیون تومان، شش تا هفت میلیون تومان و هفت میلیون تا هشت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. هزینه درمان مجدد ریشه نیز در برخی مراکز با تعرفه آزاد حدود ۱۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان اعلام شده است.

هزینه ترمیم دندان با آمالگام، از مواد پرکردن دندان، بسته به تعداد سطوح متفاوت است. هزینه ترمیم یک‌سطحی حدود سه میلیون تا چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، دوسطحی حدود سه میلیون و ۸۰۰ هزار تا چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و سه‌سطحی حدود چهار میلیون تا چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان اعلام شده است.

ترمیم کامپوزیت برای یک سطح حدود سه میلیون و ۸۰۰ هزار تا پنج میلیون و ۷۰۰ هزار تومان هزینه دارد. هزینه ترمیم دو سطح در متن منبع «میلیون و ۸۰۰ هزار تا شش میلیون تومان» و ترمیم سه سطح حدود شش تا هفت میلیون تومان درج شده است.

جرم‌گیری دو فک با تعرفه آزاد حدود سه میلیون تا چهار میلیون و ۳۰۰ هزار تومان هزینه دارد. هزینه جرم‌گیری عمیق نیز برای هر ربع فک به حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار تا چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان می‌رسد. همچنین هزینه جراحی لثه حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار تا چهار میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و تخلیه آبسه حدود ۹۰۰ هزار تا یک میلیون تومان گزارش شده است.

وب‌سایت «دندونی» ارقام تعرفه آزاد را منتشر کرده است. این ارقام را نمی‌توان قیمت قطعی خدمات در همه مراکز درمانی دانست. تعرفه رسمی خدمات دندانپزشکی بر اساس اجزای حرفه‌ای، فنی و مواد و لوازم مصرفی محاسبه می‌شود. مبلغ نهایی نیز با توجه به نوع مرکز، تخصص دندانپزشک، پیچیدگی درمان و قیمت مواد و ملزومات مصرفی متفاوت است. ارقام تعرفه آزاد هم به شهر، مرکز درمانی و شرایط هر بیمار وابسته‌اند.

در بخش خدمات پیشگیری و ترمیمی، جرم‌گیری، بروساژ یا پاک‌سازی و صیقل‌دادن سطح دندان، ترمیم آمالگام و کامپوزیت به‌صورت جداگانه تعرفه‌گذاری شده‌اند. خدمات تخصصی‌تر مانند پروتز، ارتودنسی و ایمپلنت نیز اجزای حرفه‌ای، فنی و مصرفی دارند. بنابراین نمی‌توان رقم واحدی را به‌عنوان هزینه ایمپلنت یا روکش برای همه مراکز اعلام کرد.

«حاتم بوستانی»، رئیس اداره دندانپزشکی معاونت درمان وزارت بهداشت، در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد: «تعرفه‌های ابلاغ‌شده بیشتر در مراکز دولتی، عمومی و خیریه قابل رعایت است و در بخش خصوصی، با وجود تعیین تعرفه، در عمل مواردی از دریافت مبالغ بالاتر وجود دارد.»

با این حال، تورم سالانه، افزایش هزینه‌های زندگی و ناهماهنگی درآمد و دستمزدها با این هزینه‌ها، توان پرداخت بسیاری از مردم را کاهش داده است. بخشی از آنان حتی امکان دریافت خدمات با تعرفه دولتی را ندارند. پوشش محدود بیمه‌ها نیز یکی از موانع دسترسی به درمان است؛ پوششی که گسترش چندانی نیافته است.

پوشش محدود بیمه‌ها

«محمدمهدی ناصحی» درباره پوشش بیمه‌ای خدمات دندانپزشکی می‌گوید: «دندانپزشکی در تمام دنیا از جایگاه خاصی در بیمه‌ها برخوردار است که عمدتاً بیمه‌های معمولی این خدمات را پوشش نمی‌دهند و تحت پوشش بیمه‌های تکمیلی قرار دارند. تعداد خدمات دندانپزشکی ۲۰ مورد است؛ در حالی که حدود ۱۴ خدمت را تحت پوشش قرار می‌دادیم. بیمه سلامت در راستای ارائه خدمات دندانپزشکی به زنان باردار و کودکان بسیار توجه می‌کند.»

به گزارش «پیام ما» و به نقل از ایسنا، او با بیان اینکه خدمات دندانپزشکی در مراکز بهداشتی برای گروه هدف رایگان است، توضیح می‌دهد: «بسته‌های ارائه خدمات دندانپزشکی را آماده کرده بودیم و بنا به تکلیف قانونی که بر عهده داریم، به شورای عالی بیمه ارائه کردیم. بیمه سلامت هم یکی از پایه‌های ارائه کارشناسی این قضیه بود. حدود دو تا سه سال از زمان پیشنهاد این بسته‌ها می‌گذرد، اما اولویت‌های بیشتری در کشور وجود دارد که با توجه به منابع موجود، با بسته‌های دندانپزشکی چندان موافق نیستند.»

ناصحی در پاسخ به این پرسش که «آیا آماری از سهم افرادی که به دلیل گرانی خدمات دندانپزشکی برای درمان مراجعه نمی‌کنند، وجود دارد؟» می‌گوید: «آمار و ارقام در این زمینه در دسترس نیست، اما تعداد این افراد کم نیست. هزینه دندانپزشکی یکی از هزینه‌های بالای پزشکی، نه فقط در ایران، بلکه در سراسر جهان به حساب می‌آید. هزینه‌های دندانپزشکی با توجه به میزان درآمد مردم کشور ما بالا قلمداد می‌شود.»

او ادامه می‌دهد: «امیدوارم که با افزایش منابع بتوانیم در ارتباط با پوشش بیمه‌ای خدمات دندانپزشکی چاره‌ای بیندیشیم. بسته پیشنهادی بیمه سلامت به شورای عالی بیمه، یک بسته خوب بود. هزینه‌های آن بسته به نحوی نبود که کشور در شرایط عادی نتواند از پس آن برآید. اما طبیعتاً در حال حاضر، جای هیچ توسعه‌ای در ارائه خدمات وجود ندارد. البته پیش از این با صرفه‌جویی در سایر حوزه‌ها می‌توانستیم بخشی از خدمات دندانپزشکی را پوشش دهیم.»

وقتی درمان‌های پایه مانند کشیدن، ترمیم و درمان ریشه چند میلیون تومان هزینه دارند و بیمه‌ها بخش بزرگی از این خدمات را به‌طور مؤثر پوشش نمی‌دهند، تعویق درمان برای بخشی از مردم ناگزیر می‌شود. این تأخیر می‌تواند مشکلی قابل‌درمان را به وضعیتی پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر تبدیل کند. نبود آمار دقیق از افرادی که به دلیل هزینه از درمان صرف‌نظر می‌کنند نیز سنجش ابعاد مشکل و برنامه‌ریزی برای رفع آن را دشوار می‌کند. هزینه درمان دندان اکنون برای بخشی از خانوارها به مسئله‌ای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.