شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در اجلاس وزرای محیط زیست کشورهای عضو بریکس در هند، نسبت به روند رو به گسترش عادی‌سازی تخریب محیط زیست در جنگ هشدار داد و گفت این موضوع نباید به یک رویه پذیرفته‌شده در جامعه بین‌المللی تبدیل شود.

به گزارش پیام ما و بر اساس اعلام روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، انصاری با اشاره به تجربه جمهوری اسلامی ایران از منازعات و حملات نظامی اخیر تأکید کرد که حفاظت از محیط زیست تنها یک موضوع نظری نیست، بلکه مستقیماً با صلح، امنیت و آینده کشورها و ملت‌ها ارتباط دارد.

او با اشاره به حمله نظامی ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به ایران گفت این حمله، علاوه بر تلفات انسانی و خسارت به زیرساخت‌های غیرنظامی، پیامدهای قابل توجهی برای محیط زیست به همراه داشته است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست توضیح داد که در شرایط جنگی، تأسیسات انرژی، صنعتی و زیرساخت‌های حیاتی به‌صورت یک شبکه به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند و تخریب آن‌ها می‌تواند باعث انتشار آلاینده‌ها، مواد شیمیایی، سوخت و سایر مواد خطرناک در هوا، خاک و منابع آبی شود. او افزود این آثار، در کنار فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی، بحران‌های زیست‌محیطی را تشدید می‌کند.

انصاری تأکید کرد که محیط زیست در جنگ «قربانی خاموش» است و پیامدهای این آسیب‌ها به مرزهای کشور درگیر محدود نمی‌ماند.

خلیج فارس و دریای عمان در معرض آسیب‌های جنگ

معاون رئیس‌جمهوری با اشاره به اهمیت خلیج فارس و دریای عمان گفت این پهنه‌ها از حساس‌ترین و شکننده‌ترین اکوسیستم‌های دریایی جهان هستند. به گفته او، زیستگاه‌های مرجانی، جنگل‌های حرا، سواحل، ذخایر آبزیان و گونه‌های دریایی و مهاجر در برابر آلودگی‌ها و اختلالات ناشی از فعالیت‌های نظامی بسیار آسیب‌پذیرند.

او همچنین یادآور شد که خلیج فارس و دریای عمان پیش‌تر نیز از پیامدهای جنگ‌های گذشته و حضور ناوگان‌های نظامی کشورهای فرامنطقه‌ای آسیب دیده‌اند و تداوم این روند می‌تواند امنیت اکولوژیک و معیشت جوامع ساحلی را تحت تأثیر قرار دهد.

انصاری با تأکید بر فرامرزی بودن آثار جنگ گفت پیامدهای زیست‌محیطی یک منازعه می‌تواند نسل‌های آینده و بخش‌های مختلف کره زمین را نیز درگیر کند.

پیشنهاد ایران برای همکاری زیست‌محیطی در بریکس

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به ظرفیت کشورهای عضو بریکس در حوزه منابع طبیعی، تنوع زیستی، سواحل و اکوسیستم‌های ارزشمند، همکاری جنوب ـ جنوب را فرصتی تاریخی برای مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی دانست.

او در این نشست پیشنهاد کرد امنیت محیط زیست در کنار امنیت انرژی و امنیت غذایی قرار گیرد، شبکه‌ای در بریکس برای پایش و ارزیابی خسارات زیست‌محیطی ناشی از منازعات مسلحانه و تغییرات اقلیمی تشکیل شود، سازوکار پاسخ سریع به آلودگی‌های دریایی و نشت مواد خطرناک ایجاد شود و تبادل فناوری برای احیای اکوسیستم‌های آسیب‌دیده گسترش یابد.

انصاری همچنین بر تقویت همکاری میان کشورهای عضو بریکس و نهادهای تخصصی بین‌المللی و پیگیری مسئولیت عاملان تخریب بر اساس اصل «آلوده‌کننده مسئول جبران است» تأکید کرد.

هشدار نسبت به تکرار الگوهای مخرب

او در بخش دیگری از سخنان خود هشدار داد اگر جامعه بین‌المللی در برابر تخریب محیط زیست در جریان تجاوزات نظامی سکوت کند، این الگو ممکن است در نقاط دیگر جهان نیز تکرار شود.

انصاری با اشاره به سه بحران اصلی یعنی تغییر اقلیم، از دست رفتن تنوع زیستی و آلودگی، گفت جنگ نیز به‌عنوان عامل تشدیدکننده باید جدی‌تر دیده شود؛ زیرا می‌تواند هم‌زمان انتشار آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ای را افزایش دهد، زیستگاه‌ها را نابود کند و منابع آب، خاک و دریاها را در معرض آلودگی قرار دهد.

او در پایان تأکید کرد حفاظت از محیط زیست در برابر جنگ، یک ضرورت اخلاقی، انسانی و حقوقی است و صلح برای محیط زیست، پیش‌شرطی برای دستیابی به توسعه پایدار به شمار می‌رود.