تجدیدپذیرها؛ از انتخاب توسعه‌ای تا ضرورت امنیت انرژی

وزارت نیرو اعلام کرده است که توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر اکنون به یک ضرورت راهبردی برای امنیت انرژی کشور تبدیل شده است. در نشست تخصصی «میزبانی مؤثر نیروگاه‌های تجدیدپذیر در شبکه برق کشور» تأکید شد که صنعت برق با تمام ظرفیت از گسترش نیروگاه‌های خورشیدی و بادی حمایت خواهد کرد تا برنامه احداث ۳۰ هزار مگاوات تجدیدپذیر ظرفیت جدید عملیاتی شود.

مصطفی رجبی‌مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، در این نشست با اشاره به شرایط فعلی صنعت انرژی کشور گفت تولید برق بدون اتکا به سوخت‌های فسیلی دیگر صرفاً یک گزینه توسعه‌ای نیست، بلکه برای افزایش تاب‌آوری شبکه و تأمین پایدار برق، به یک نیاز اساسی تبدیل شده است.

محدودیت سوخت و لزوم تغییر نگاه به بهره‌برداری شبکه

به گفته رجبی‌مشهدی، شرایط اخیر کشور نشان داده است که وابستگی بالا به سوخت فسیلی می‌تواند پایداری تولید برق را با چالش روبه‌رو کند. از همین رو، توسعه منابع تولید برق پاک می‌تواند نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری شبکه ایفا کند.

او در عین حال تأکید کرد که افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، چالش‌های تازه‌ای را نیز در بهره‌برداری از شبکه برق به وجود می‌آورد. به گفته وی، تجربه کشورهای پیشرو نشان می‌دهد مدیریت مؤثر این نیروگاه‌ها نیازمند پیش‌بینی دقیق تولید، هماهنگی با نیروگاه‌های حرارتی و استفاده از ابزارهای نوین کنترلی است.

الگوبرداری از تجربه جهانی برای ورود بیشتر برق پاک به شبکه

معاون برق و انرژی وزارت نیرو با اشاره به تجربه شبکه‌های پیشرفته، از جمله مراکز کنترل برق در چین، توضیح داد که در بسیاری از کشورها تولید نیروگاه‌های بادی و خورشیدی به‌طور مستمر پایش می‌شود و با استفاده از پیش‌بینی‌های هواشناسی، تولید نیروگاه‌های حرارتی متناسب با آن تنظیم می‌شود.

به گفته او، این الگو باعث می‌شود حداکثر ظرفیت برق تجدیدپذیر بدون اتلاف وارد شبکه شود. بر همین اساس، در ایران نیز باید نگاه سنتی به بهره‌برداری شبکه تغییر کند و انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان بخشی از تولید پایه و قابل اتکای سیستم برق مورد حمایت قرار گیرند.

تسهیل اتصال نیروگاه‌ها و حذف گلوگاه‌های سرمایه‌گذاری

رجبی‌مشهدی از سیاست‌های جدید برای تسهیل اتصال نیروگاه‌های تجدیدپذیر به شبکه خبر داد و گفت هدف وزارت نیرو این است که حتی یک کیلووات ظرفیت احداث‌شده بدون اتصال باقی نماند. به گفته او، در برخی موارد با صدور مجوزهای موقت و مدیریت بهره‌برداری، امکان اتصال سریع‌تر نیروگاه‌ها فراهم می‌شود تا سرمایه‌گذاران زودتر وارد مدار تولید شوند.

وی همچنین بر اهمیت پراکندگی جغرافیایی نیروگاه‌های خورشیدی تأکید کرد و افزود تمرکز نیروگاه‌های بسیار بزرگ در یک نقطه می‌تواند هزینه‌ها و چالش‌های فنی شبکه را افزایش دهد؛ در حالی که توسعه این نیروگاه‌ها در چند نقطه و نزدیک به مراکز مصرف، هم بهره‌برداری را ساده‌تر می‌کند و هم هزینه توسعه شبکه را کاهش می‌دهد.

ذخیره‌سازها، تابلو برق سبز و افق تازه سرمایه‌گذاری

به گفته معاون برق و انرژی وزارت نیرو، در مرحله فعلی توسعه تجدیدپذیرها، مدیریت هوشمند شبکه، تقویت خطوط انتقال و افزایش انعطاف‌پذیری مصرف می‌تواند بخش مهمی از نیازها را پوشش دهد، اما با افزایش سهم این انرژی‌ها، استفاده از سامانه‌های ذخیره‌سازی برق نیز اجتناب‌ناپذیر خواهد شد.

او همچنین از استقبال سرمایه‌گذاران از «تابلوی برق سبز» و ایجاد مشوق‌های جدید برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر خبر داد و گفت با اجرای آیین‌نامه‌های تازه و رشد تقاضا برای خرید برق پاک، چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در این بخش روشن‌تر شده است.

رجبی‌مشهدی در پایان تأکید کرد هرچه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در سال‌های ابتدایی توسعه سریع‌تر وارد مدار شوند، هزینه اتصال آن‌ها به شبکه کمتر خواهد بود و صنعت برق نیز خود را متعهد می‌داند خدمات اتصال و بهره‌برداری را با حداکثر همکاری و در کوتاه‌ترین زمان ارائه کند.