پرونده مسجدجامع تاریخی ورامین

تحریریه پیام ما

پرونده مسجد جامع تاریخی ورامین برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو تکمیل شد

24 مرداد 1405، 16:53

مسجد جامع ورامین، تنها مسجد دایر چهارایوانی در ایران، با تکمیل فرآیند آزادسازی حریم و مرمت‌های اصولی، در یک قدمی ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. این اثر فاخر که یادگاری از دوران ایلخانی است، با جهانی‌شدن، به یکی از مقاصد اصلی گردشگری بین‌المللی تبدیل خواهد شد.

پرونده مسجد جامع تاریخی ورامین، یکی از شاخص‌ترین بناهای دوران ایلخانی، پس از دو سال تلاش کارشناسان برای ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو نهایی شد.

استانداردهای جهانی برای یک اثر فاخر

محمدرضا تاجیک، رئیس دفتر میراث فرهنگی ورامین، با بیان اینکه تمامی شرایط لازم برای ثبت جهانی فراهم شده است، گفت: «تعیین حریم دقیق، توقف ساخت‌وسازهای غیرمجاز در اطراف بنا و جمع‌آوری الحاقات نامناسب از جمله اقداماتی بود که برای جلب نظر کارشناسان یونسکو انجام شد.»

وی اشاره کرد که در سال‌های اخیر، برخی تأسیسات و سازه‌های پیش‌ساخته برای رفاه حال نمازگزاران به مسجد اضافه شده بود که با هماهنگی وزارت میراث فرهنگی، برای بازگرداندن بنا به اصالت معماری خود، جمع‌آوری شدند. اکنون این مسجد به عنوان بنایی دایر و کاملاً مرمت‌شده، آماده میزبانی از گردشگران جهانی است.

شاهکاری از دوره ایلخانی

مسجد جامع ورامین که در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، از نمونه‌های کم‌نظیر مساجد چهارایوانی است. ساخت این بنا در دوره سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) آغاز و در دوران فرزندش ابوسعید بهادرخان (سال‌های ۷۲۲ تا ۷۲۶ هجری قمری) به پایان رسید.

از ویژگی‌های خیره‌کننده این بنا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تزئینات گچ‌بری: پیچیده‌ترین نقش‌های اسلیمی و گل‌وبوته‌های برجسته در محراب که تحسین هر بیننده‌ای را برمی‌انگیزد.
کاشی‌کاری‌های کتیبه‌دار: استفاده از آیات قرآنی در سردرها و محراب که با ظرافت هنری خاصی اجرا شده است.
بازسازی تاریخی: این بنا در سال ۸۱۵ هجری قمری در عهد شاهرخ تیموری نیز مرمت شده که نشان‌دهنده اهمیت دیرینه آن است.

تأثیر اقتصادی ثبت جهانی بر ورامین

ثبت این اثر در یونسکو علاوه بر ارتقای جایگاه پژوهشی بنا، مسیری تازه برای توسعه گردشگری منطقه باز می‌کند. تاجیک ابراز امیدواری کرد که با قرار گرفتن این مسجد در لیست مقاصد گردشگری بین‌المللی، شاهد رونق اقتصادی ملموس در ورامین باشیم. شهرستان ورامین با داشتن ۴۰۰ اثر تاریخی و ۷۵ اثر ثبت‌ملی، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به قطب گردشگری تاریخی دارد.

مسجد تاریخی جامع ورامین