تل آجری، یکی از مهم‌ترین بقایای شهر باستانی پارسه در مرودشت، به‌زودی با هدف حفاظت و معرفی بهتر، به سایت‌موزه تبدیل می‌شود. این محوطه تاریخی در سه کیلومتری تخت جمشید قرار دارد و از نظر باستان‌شناسان، به‌عنوان دروازه پارسه یا دروازه کوروش شناخته می‌شود.

بر اساس یافته‌های تاریخی و باستان‌شناسی، تل آجری پیش از تختگاه تخت جمشید ساخته شده و احتمال می‌رود به دوره کوروش بازگردد. در ساخت این بنا از هنر و معماری بابلی نیز بهره گرفته شده و همین موضوع، ارزش تاریخی آن را دوچندان کرده است.

ویژگی‌های تاریخی تل آجری

مورخان و باستان‌شناسان ابعاد این بنا را دست‌کم ۳۳ در ۳۳ متر برآورد کرده‌اند. همچنین هزاران آجر لعاب‌دار در ساخت آن به‌کار رفته است؛ نشانه‌ای از شکوه معماری هخامنشی و پیوند فرهنگی ایران با بین‌النهرین.

علیرضا عسکری چاوردی، باستان‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و مدیر پیشین پایگاه جهانی تخت جمشید، این محوطه را دروازه ورود به تمدن پارسه توصیف کرده و گفته است تل آجری در پروژه فرهنگی «از دروازه پارسه تا دروازه ملل» جایگاهی ویژه دارد.

پایان کاوش‌ها و آغاز مرحله مرمت

به گفته عسکری چاوردی، کاوش‌های باستان‌شناسی در تل آجری به پایان رسیده و طرح‌های مرمتی برای نهایی‌سازی به همکاران ایتالیایی ارسال شده است. پس از تأیید نهایی، اجرای پوشش سازه‌ای پیرامونی و مسیرهای گردشگری آغاز خواهد شد.

او توضیح داد این پروژه در سه مرحله شامل محاسبات سازه‌ای، طراحی و اجرا پیش می‌رود و قرار است از ظرفیت‌های فنی داخلی، به‌ویژه سازمان نظام مهندسی استان فارس، نیز در این روند استفاده شود.

همکاری برای ایجاد سایت‌موزه گردشگری

اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس نیز در حال پیگیری تبدیل تل آجری به فضایی قابل بازدید برای گردشگران است. فرزاد زارع، سرپرست روابط عمومی این اداره‌کل، اعلام کرد سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس در طراحی و اجرای سایت‌موزه با میراث فرهنگی همکاری می‌کند.

به گفته او، این همکاری با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های فنی و نخبگانی استان در طراحی محاسبات سازه‌ای، پلن گردشگری و نورپردازی این اثر تاریخی انجام می‌شود.

زارع تأکید کرد ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای بازدید، می‌تواند هم به حفاظت بهتر از این محوطه کمک کند و هم زمینه را برای توسعه گردشگری پایدار در فارس فراهم سازد.

جایگاه تل آجری در میراث پارسه

پارسه از مهم‌ترین شهرهای باستانی ایران و سال‌ها پایتخت تشریفاتی شاهان هخامنشی بوده است. بقایای ارزشمند این مجموعه تاریخی همچنان در محدوده مرودشت و در نزدیکی شیراز باقی مانده‌اند.

تل آجری نیز در همین محدوده، حدود ۵۷ کیلومتری شیراز و ۸ کیلومتری شمال مرودشت قرار دارد و با تبدیل آن به سایت‌موزه، امکان معرفی بهتر این میراث جهانی به گردشگران داخلی و خارجی فراهم خواهد شد.