رواج آفرودسواری در جنگل‌ها و مراتع مازندران، نگرانی‌ها درباره تخریب یکی از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های کشور را افزایش داده است؛ زیست‌بومی که بخش مهمی از جنگل‌های هیرکانی ثبت‌شده در یونسکو را در خود جای داده و از آن به‌عنوان میراثی به‌جا مانده از عصر یخ‌بندان یاد می‌شود.

به گزارش ایرنا، در سال‌های اخیر شکل گردشگری در مازندران از الگوهای سنتی به سمت تفریحات ماجراجویانه و مدرن‌تر تغییر کرده است. در این میان، آفرودسواری با خودروها و موتورهای مجهز به لاستیک‌های سنگین، بدون چارچوب مشخص در برخی مناطق بکر جنگلی گسترش یافته و پیامدهای زیست‌محیطی قابل توجهی بر جا گذاشته است.

آفرود چگونه به طبیعت مازندران آسیب می‌زند؟

کارشناسان معتقدند تردد خودروهای آفرودی در عرصه‌های طبیعی، به‌ویژه در جنگل‌های حساس شمال، می‌تواند موجب کوبیدگی شدید خاک، افزایش فرسایش، بالا رفتن خطر سیلاب، کاهش رشد گیاهان و ایجاد آلودگی هوا و صوتی شود. این روند همچنین زیستگاه‌های طبیعی را برای حیات‌وحش ناامن می‌کند و به مرگ یا مهاجرت اجباری برخی گونه‌ها می‌انجامد.

آفرود به سبکی از رانندگی در مسیرهای ناهموار و سخت گفته می‌شود که معمولاً با خودروهای دو دیفرانسیل و شاسی‌بلند انجام می‌شود. هرچند این فعالیت برای بسیاری از علاقه‌مندان، یک تفریح هیجان‌انگیز یا حتی ورزش تلقی می‌شود، اما اجرای آن در مناطق حساس طبیعی، بدون ضابطه و مسیرهای مشخص، به تهدیدی برای محیط زیست تبدیل شده است.

توقیف ۴۲ خودروی آفرودی در سوادکوه

در همین ارتباط، فرمانده انتظامی سوادکوه از اجرای طرح برخورد با خودروهای آفرودی تغییر وضعیت داده‌شده خبر داد.

سرهنگ سعید مهدوی گفت: به‌دلیل ایجاد آلودگی صوتی، مزاحمت برای ساکنان بومی، آسیب به مراتع و نگرانی از تخریب محیط‌زیست، جمع‌آوری این خودروها در دستور کار پلیس قرار گرفت.

به گفته او، مأموران پاسگاه ورسک و پلیس امنیت عمومی این شهرستان در یک اقدام عملیاتی، ۴۲ خودروی دارای تغییر وضعیت را در مناطق بالادستی شناسایی و توقیف کردند. رانندگان این خودروها نیز به مرجع قضایی معرفی شدند. مهدوی تأکید کرد هرگونه تغییر غیرقانونی در وضعیت ظاهری خودرو، طبق قانون نقص فنی محسوب می‌شود و خودرو متوقف خواهد شد.

جنگل‌های هیرکانی؛ گنجینه‌ای کم‌نظیر در مازندران

استان مازندران حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار مساحت دارد که نزدیک به یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار آن را عرصه‌های طبیعی شامل جنگل و مرتع تشکیل می‌دهد. همچنین بخش مهمی از جنگل‌های هیرکانی شمال کشور در این استان قرار دارد و حدود نیمی از جنگل‌های هیرکانی ثبت جهانی یونسکو در جغرافیای مازندران واقع شده‌اند.

جنگل‌های هیرکانی که در جنوب دریای خزر گسترده شده‌اند، از کهن‌ترین جنگل‌های جهان به شمار می‌روند و به‌دلیل قدمت بسیار بالا، از آن‌ها به‌عنوان بازمانده‌ای از دوران‌های بسیار دور زمین‌شناسی یاد می‌شود. این جنگل‌ها از سطح دریا تا ارتفاع حدود ۲۸۰۰ متر امتداد دارند و به‌دلیل تنوع ارتفاعی و اقلیمی، زیستگاه گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری هستند.

تنوع زیستی هیرکانی زیر فشار گردشگری بی‌ضابطه

جنگل‌های هیرکانی از غنی‌ترین اکوسیستم‌های جهان محسوب می‌شوند و صدها گونه گیاهی و جانوری را در خود جای داده‌اند. گونه‌هایی مانند مرال، شوکا، خرس قهوه‌ای، گربه وحشی، شغال، سمور، قرقاول خزری، شاهین، جغد و بسیاری از پرندگان، پستانداران و گونه‌های بومی در این جنگل‌ها زیست می‌کنند.

در چنین شرایطی، توسعه گردشگری بدون ضابطه، به‌ویژه آفرودسواری در مناطق بکر، می‌تواند این تعادل شکننده را برهم بزند. کارشناسان هشدار می‌دهند حفاظت از این میراث طبیعی، تنها با اعمال قانون، تعیین مسیرهای مجاز و تقویت فرهنگ گردشگری مسئولانه امکان‌پذیر است.

ممنوعیت رسمی آفرودسواری در جنگل‌ها و کویرهای ایران؛ جزییات ابلاغیه جدید سازمان منابع طبیعی