تحلیل آمارهای رسمی تورم در نخستین ماه تابستان

بر اساس جدیدترین گزارش بانک مرکزی، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در تیر‌ماه به عدد ۷۴۲.۸ رسید که نشان‌دهنده رشد ۳.۶ درصدی نسبت به ماه قبل است. هرچند سرعت رشد ماهانه قیمت‌ها نسبت به خرداد (که ۷.۴ درصد بود) کاهش یافته، اما بررسی دقیق‌تر سایر شاخص‌ها گویای تداوم صعود نرخ تورم است.

ثبت رکوردهای جدید در تورم سالانه و نقطه به نقطه

آمارهای استخراج‌شده نشان می‌دهند که تورم نقطه به نقطه در تیرماه به روند صعودی خود ادامه داده و از ۸۳.۱ درصد در خرداد، به ۸۳.۹ درصد در تیرماه رسیده است. این شاخص بدین معناست که خانوارهای شهری برای تهیه یک سبد مشخص از کالاها و خدمات در تیرماه، به طور میانگین ۸۳.۹ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته هزینه کرده‌اند.

همچنین نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به تیرماه (تورم سالانه) با عبور از مرز ۶۰ درصد، به ۶۱.۴ درصد افزایش یافته است که بر اساس سال پایه ۱۴۰۰، از بالاترین مقادیر ثبت‌شده در ۴.۵ سال گذشته به شمار می‌رود.

کدام بخش‌ها بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند؟

بررسی جزئیات تغییرات ماهانه دوازده گروه اصلی کالاها و خدمات نشان می‌دهد که در تیرماه، نرخ تورم ۷ گروه از میانگین تورم ماهانه کل (۳.۶ درصد) فراتر رفته است:

• مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها: با ضریب اهمیت بالا (۳۷.۵۸ درصد) در سبد مصرفی، بیشترین تورم ماهانه را با ۵.۹ درصد افزایش به خود اختصاص داده است.
• کالاها و خدمات متفرقه: با رشد ۵.۶ درصد در رتبه بعدی قرار دارد.
• اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه: با رشد ۵.۱ درصد مواجه شده است.
• کمترین میزان تورم ماهانه: متعلق به گروه دخانیات با منفی ۰.۵ درصد (کاهش جزئی قیمت) و گروه‌های ارتباطات (۱.۱ درصد) و تحصیل (۱.۲ درصد) بوده است.

ریشه‌های ساختاری تورم و راهکارهای پیش‌رو

تحلیلگران اقتصادی معتقدند انباشت نقدینگی، انتظارات تورمی ناشی از اصلاحات ساختاری نظیر حذف ارز ترجیحی و نوسانات بازار دارایی‌ها، از عوامل کلیدی پایداری تورم در سطوح بالا هستند. کارشناسان تأکید دارند که کنترل پایدار این روند، نیازمند هماهنگی دقیق در سیاست‌های پولی و مالی، مهار رشد نقدینگی و بهبود مناسبات اقتصادی بین‌المللی است تا از ورود اقتصاد به چرخه‌های تورمی شدیدتر جلوگیری شود.