رویکردهای غیر بازاری در کانون نشست گلاسکو

به گزارش «پیام ما» ، کارگاه آموزشی درون‌اجلاسی نهمین نشست کمیته گلاسکو و میزگرد بررسی موضوعات تکمیلی مرتبط با برنامه کاری رویکردهای غیر بازاری از منظر جوامع محلی و بومی، روز سه‌شنبه ۹ ژوئن ۲۰۲۶ از ساعت ۱۰ تا ۱۳ در اتاق ژنو شهر بن آلمان برگزار شد.

حضور گسترده بازیگران اقلیمی در کارگاه بن

در این نشست، اعضای دبیرخانه کنوانسیون چارچوبی سازمان ملل متحد در مورد تغییر اقلیم (UNFCCC)، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، ائتلاف کشورهای جزیره‌ای کوچک (AOSIS)، سازمان‌های CLARA و CCAP، اتحادیه اروپا و جمعی از نمایندگان کشورها از جمله استرالیا، ژاپن، قبرس، چین، هندوراس، باهاما، ترکیه، سنگال، زامبیا، برزیل، نیوزیلند، اتیوپی، گرنادا و دیگر کشورها حضور داشتند. همچنین تعدادی از نمایندگان جوامع محلی و مردمان بومی نیز در این کارگاه مشارکت کردند.

نقش دانش بومی در دستور کار رویکردهای غیر بازاری

بر اساس این گزارش، نشست‌های اول و دوم این کارگاه شامل ارائه‌هایی از سوی اعضا و ذینفعان غیردولتی درباره موضوعات مرتبط با رویکردهای غیر بازاری بود و هر بخش با یک دوره کوتاه پرسش و پاسخ همراه شد. در ادامه، نشست چهارم به صورت میزگرد برگزار شد و به بررسی موضوعات تکمیلی مرتبط با برنامه کاری رویکردهای غیر بازاری و جمع‌بندی مهم‌ترین نتایج کارگاه اختصاص یافت.

در این میزگرد، اعظم السادات مصطفوی، نماینده جمهوری اسلامی ایران و عضو کمیته جوامع محلی و بومی، درباره حمایت از نقش سرپرستی مردمان بومی و جوامع محلی سخن گفت. وی در این نشست تأکید کرد که این نقش می‌تواند سطح بلندپروازی در اقدامات اقلیمی را افزایش دهد و به تحقق اقدامات جامع‌تر کمک کند.

در بخشی از این کارگاه، همزمان با ارائه دیدگاه‌ها و تجربه‌های اعضا درباره رویکردهای غیر بازاری، نماینده جوامع محلی و مردمان بومی بر اهمیت ارزش‌ها، جهان‌بینی‌ها و نظام‌های دانشی مردمان بومی و جوامع محلی تأکید کرد. در این بخش، این ظرفیت‌ها بستری برای شکل‌گیری اقدامات اقلیمی جامع‌تر و مؤثرتر توصیف شد.

دانش بومی در قلب حکمرانی غیر بازاری اقلیم

همچنین مصطفوی بر مفهوم «انسانیت در یگانگی با طبیعت» تأکید کرد. بر اساس این دیدگاه، نگاه به طبیعت به عنوان خویشاوند، مفهوم سرپرستی و پاسداری از طبیعت را به مسئولیتی متقابل تبدیل می‌کند و آن را فراتر از مبادلات صرفاً مبتنی بر ارزش‌های ابزاری قرار می‌دهد.

در این نشست، بر «تقویت حکمرانی و سازوکارهای حفاظتی» نیز تأکید شد و عنوان شد که رویکرد مبتنی بر «مادر زمین» مستلزم اتخاذ رویکردی مبتنی بر حقوق و در عین حال توجه به نظام‌های حکمرانی عرفی است. همچنین در بخش دیگری از مباحث، موضوع «ادغام نظام‌های دانشی متنوع در رویکردهای غیر بازاری» مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس مطالب مطرح‌شده در این کارگاه، در صورت وجود سازوکارهای حفاظتی مناسب، دانش مردمان بومی و نظام‌های دانشی محلی می‌توانند در طراحی، اجرا و پایش رویکردهای غیر بازاری نقش مؤثری ایفا کنند. همچنین تأکید شد این رویکردها که بر حکمرانی عرفی، پاسداری از اکوسیستم‌ها، دانش سنتی و اقدام جمعی استوار هستند، می‌توانند اثربخشی و کفایت اقدامات اقلیمی را در حفاظت از تنوع زیستی و معیشت‌ها تقویت کنند.