اشتغال پایدار همراه با توسعه پایدار

کارآفرینی یکی از عوامل کلیدی در گسترش اقتصاد و بهبود شرایط اجتماعی است. کارآفرینی و ایجاد کسب‌وکار در شرایط اقتصادی اکنون کشور اهمیت بسیار دارد، اما باید توجه داشت این کارآفرینی‌ها و ایجاد اشتغال در جهت توسعه پایدار باشد؛ مسئله‌ای که به‌سبب وضعیت بغرنج اشتغال در کشور شاید کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، اما تبعات ویرانگر بسیاری را می‌تواند به‌همراه داشته باشد. چنانکه ایجاد و گسترش کارخانجات و معادن بدون توجه به مسائل محیط‌زیستی مشکلات بسیار زیادی برای این سرزمین ایجاد کرده است و اکنون آب و خاک و مردم کشور با بیماری‌ها و معضلات بسیاری دست به گریبان هستند. کارآفرینی شامل مجموعه اقداماتی است که به ایجاد ارزش و نوآوری منجر شود. در این راستا، دو نوع کارآفرینی عمده وجود دارد: کارآفرینی سازمانی و کارآفرینی اجتماعی. این دو رویکرد به‌طور مستقیم با توسعه پایدار مرتبط‌اند و می‌توانند در ایجاد تغییرات مثبت در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی مؤثر واقع شوند.  کارآفرینی سازمانی، فرایند نوآورانه‌ای است که درون یک سازمان به‌منظور ایجاد محصولات یا خدمات جدید، بهبود فرایندها و افزایش کارایی صورت می‌گیرد. این نوع کارآفرینی معمولاً توسط کارکنان یا مدیران یک سازمان هدایت می‌شود و هدف اصلی آن افزایش سودآوری و رقابت‌پذیری سازمان است. اما کارآفرینی اجتماعی به فرآیندی اطلاق می‌شود که به ایجاد ارزش اجتماعی از طریق حل مسائل اجتماعی و زیست‌محیطی متمرکز است. این نوع کارآفرینی به شکل‌گیری کسب‌وکارهایی منجر می‌شود که هدف اصلی آنها ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.

تولید مبتنی‌بر توسعه پایدار به‌معنای تأمین نیازهای کنونی بدون به خطر انداختن توانایی نسل‌های آینده برای تأمین نیازهای خود است. این مفهوم شامل سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی می‌باشد. توسعه پایدار به‌ویژه در عصر حاضر، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است؛ چراکه تغییرات اقلیمی، فقر و نابرابری‌های اجتماعی چالش‌های اساسی را برای بشریت به‌وجود آورده‌اند.

با افزایش اطلاعات و آگاهی عمومی درباره مشکلات زیست‌محیطی، نظیر آلودگی هوا، تغییراقلیم، و آلودگی‌های مرتبط با مواد شیمیایی، مردم بیشتر به‌دنبال محصولاتی هستند که تأثیری منفی بر سلامت افراد و محیط‌زیست نداشته باشد. به‌دینال تغییر ذائقه جامعه مصرف‌کننده، تولیدکنندگان نیز سعی دارند محصولاتی سلامت‌محور و سازگار با محیط‌زیست تولید کنند تا بیش‌از‌پیش مورد اقبال خریداران قرار گیرند. بنابراین، توجه به محیط‌زیست و تولید محصولات سازگار با محیط‌زیست به‌عنوان یکی از کلیدهای اصلی موفقیت در سازمان‌ها و به‌ویژه در دنیای کسب‌وکار پیشرفته مورد توجه قرار گرفته است.

در دنیای معاصر، توسعه پایدار به‌عنوان یک ضرورت غیرقابل‌چشم‌پوشی مطرح شده است. توجه به حفظ محیط‌زیست و سلامت جامعه که خود از اصول و ضوابط اخلاق تجاری و مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR) است، اکنون به یکی از الزامات برای موفقیت تجاری تبدیل شده است. سازمان‌ها می‌توانند با بهبود فرایندها، کاهش مصرف منابع و تولید کمتر زباله به حفظ محیط‌زیست یاری رسانند. نوآوری در محصولات و خدمات می‌تواند به کاهش اثرات منفی بر محیط‌زیست منجر شود. برای مثال، استفاده از مواد اولیه سازگار با محیط‌زیست و ارتقای کارایی انرژی، اقداماتی هستند که بسیاری از سازمان‌ها به آن‌ می‌پردازند.

کارآفرینی به‌طور مستقیم می‌تواند در جهت تحقق اهداف توسعه پایدار عمل کند. کارآفرینی سازمانی و اجتماعی هر دو به شکل‌های مختلفی در بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی مؤثر هستند. توجه به توسعه پایدار منجر به تلفیق کارآفرینی سازمانی و کارآفرینی اجتماعی می‌شود؛ بدین‌معنی که شرکت تجاری برای نیل به هدف سودآوری نه‌تنها ملزم به انجام فعالیت‌های اجتماعی و توجه به تعهدات اجتماعی می‌شود که این نوع فعالیت‌ها را هم‌سو و هم‌وزن با اهداف اولیه خود دنبال می‌کند. در حال حاضر برخی از سازمان‌ها و شرکت‌ها توجه به توسعه پایدار را سرلوحه فعالیت‌های اقتصادی خود قرار داده‌اند. چنانکه به‌نظر می‌رسد گروه کارآفرینی پنتر، به‌‎عنوان یکی از پیشروان تولید لوازم‌التحریر در ایران، با تلفیق کارآفرینی سازمانی و اجتماعی، به‌دنبال ایجاد تغییرات مثبت در جامعه و محیط‌زیست است. این گروه باتوجه‌به نیازهای روزافزون جامعه و دغدغه‌های زیست‌محیطی، محصولات و خدماتی را ارائه می‌دهد که توسعه پایدار و سودآوری سازمانی را باهم و توأمان میسر می‌سازد. به‌عنوان مثال پنتر با تکیه بر تکنولوژی‌های نوین «جوهر اسمارتینک» و « باکتریوپاد» هم به مسائل محیط‌زیستی توجه کرده و هم اعتماد هرچه بیشتر خریداران را فراهم کرده است. استمرار در توسعه تکنولوژی‌های پایدار و تمرکز بر مسئولیت‌های اجتماعی موجب شده است پنتر به‌سمتی حرکت کند که هم اهداف اقتصادی خود را محقق کند و هم تأثیر مثبتی بر جامعه و محیط زیست داشته باشد. به این ترتیب، پنتر می‌تواند به‌عنوان یک الگوی موفق در تلفیق کارآفرینی سازمانی و کارآفرینی اجتماعی باشد. این گروه کارآفرینی به‌عنوان یک نمونه بارز از ادغام این دو رویکرد کارآفرینی، نشان داده است که چگونه می‌توان با استفاده از نوآوری و تمرکز بر مسئولیت اجتماعی، به تغییرات مثبت در جامعه و محیط زیست کمک کرد. اگرچه چالش‌هایی در مسیر این دو نوع کارآفرینی وجود دارد، اما با تکیه بر استراتژی‌های مؤثر و ادامه تلاش برای ایجاد تغییرات مثبت، می‌توان به موفقیت‌های ارزشمندی دست یافت و نه‌تنها به سازمانی پایدار بدل شد که به توسعه پایدار سرزمین نیز یاری رساند.

همان‌طورکه دنیای امروز به‌سمت پایداری حرکت می‌کند، انتظار می‌رود کارآفرینی سازمانی و اجتماعی بیشتر با هم همسو شوند و به توسعه جهانی کمک کنند. با این رویکردها، سازمان‌ها می‌توانند نقش بارزی در ایجاد آینده‌ای پایدار و بهتر برای نسل‌های آینده ایفا کنند. به‌نظر می‌ٰسد شرکت‌هایی که به مفهوم کارآفرینی سازمانی توجه دارند، بیش از مابقی شرکت‌ها می‌توانند موفق عمل می‌کنند؛ چراکه این شرکت‌ها به کارکنان خود اجازه می‌دهند با توجه به نیاز روز جامعه، ایده‌های جدیدی را پیشنهاد دهند و آنها را به واقعیت تبدیل کنند. نوآوری به‌عنوان یکی از ارکان اصلی کارآفرینی سازمانی شرایطی را فراهم می‌سازد که سازمان‌ها با بهره‌گیری از تیم‌های خلاق، همواره به‌دنبال توسعه محصولات جدید و بهبود کیفیت محصولات موجود باشند. استفاده از تکنولوژی‌های نوین و مواد اولیه پایدار، همچنین همکاری با نهادهای تحقیقاتی و دانشگاه‌ها، از جمله رویکردهایی است که می‌تواند به ایجاد نوآوری در محصولات منتهی شود. این رویکردها نه‌تنها به افزایش ارزش محصولات کمک می‌کنند بلکه موجب افزایش رضایت مشتریان و تقویت ارتباطات اجتماعی می‌شوند و برندسازی معتبر و پایدار را در پی خواهند داشت. به‌نظر می‌رسد کارآفرینی سازمانی و مسئولیت اجتماعی شرکتی می‌توانند به‌طور مؤثری در کنار یکدیگر عمل کنند. کارآفرینان سازمانی می‌توانند از ظرفیت‌های موجود درون‌سازمان برای ایجاد راه‌حل‌های نوآورانه در حوزه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی بهره ببرند و ضمن کمک به جامعه و محیطی که در آن فعالیت دارند، وفاداری بیشتر مشتریان و در پی آن، امکان کسب سود بیشتر را برای خود فراهم سازند.