لزوم توقف بارگذاری جمعیتی در قم

در سفر اخیر رئيس‌جمهور به قم که تحت‌عنوان سفر دوم استانی انجام شد، توجه ویژه‌ای به افتتاح یا ساخت مسکن و تحویل زمین به متقاضیان مسکن در شهر قم مبذول شد و انتشار اخبار از سفر آقای رئیسی به استان قم بیشتر تحت‌الشعاع نگاه دولت سیزدهم به تأمین مسکن نیازمندان، در شهرستان قم معطوف شد. دربارهٔ اهمیت مسئولیت کلان دولت برای سیاست‌گذاری تأمین مسکن مناسب برای همهٔ شهروندان ایرانی تردیدی نیست. ولی باید این موضوع را نیز در نظر داشت که آیا بارگذاری جمعیتی طبق آمایش سرزمین و براساس توان اکولوژیک هر منطقه انجام می شود یا خیر؟

مکرراً مقامات شهر قم عنوان کرده‌اند که توان اکولوژیکی شهر قم جمعیتی تا حداکثر حدود ۳۵۰ هزار نفر است، نه وضعیتی که اکنون با احتساب مهاجران شاید به دو میلیون نفر هم برسد. این بارگذاری جمعیتی، مصرف بیش از حد منابع آب و انرژی و ایجاد آلودگی‌های محیط‌زیستی و تولید پسماند انبوه را به‌دنبال دارد و شهرستان قم توان پاسخ به این بارگذاری سنگین را ندارد.

مهمتر از همه تأمین آب پایدار است که متأسفانه در هنگام برنامه‌ریزی برای شهرک‌های مسکونی مانند شهر جدید پرنیان در حومهٔ غربی قم این مهم در نظر گرفته نشده است. تأمین آب شرب فعلی قم از طریق سرشاخه‌های رودخانهٔ کارون انجام شده که به‌وسیلهٔ سه بند انحرافی روی رودخانه‌های دره دایی ، دره دزدان و دره لکو با حدود ۲۰۰ کیلومتر تونل، کانال و خطوط انتقال آب انجام می‌شود. در محل سه رودخانهٔ مذکور به‌دلیل نبود یک مخزن مناسب نمی‌توان این منابع را منبع آب پایدار محسوب کرد و همواره ریسک وقوع سال‌های خشک و کمبود جدی تأمین آب از طریق این سه رودخانه وجود دارد و شوربختانه اینکه مصارف جدیدی نیز اخیراً مانند تأمین آب شرب شهرستان ساوه از این خطوط انتقال آب تعریف شده و هم‌اکنون طرح مذکور در حال اجرا است.

استاندار قم دقت کند که به‌دلیل تأمین نشدن حقابهٔ دریاچه نمک قم از طریق رودخانه‌های منتهی به این دریاچه هم‌اینک وضعیت ناپایداری برای دریاچه ایجاد شده است، به‌طوری‌که خطر خشک‌شدگی کامل دریاچه‌نمک قم دور از انتظار نیست و قطعاً افزایش زمان خشکی دریاچه می‌تواند به افزایش کانون‌های گردوغبار و ورود گردوغبار، همراه با بادهای شرق به غرب، به‌سمت شهرستان قم منجر شود. 

شهرستان قم یک شهر زیارتی و توریستی است و باید حول این جذابیت توسعه یابد. ایجاد شهرک‌های صنعتی متنوع و ایجاد جاذبهٔ بیشتر برای سکونت مهاجران در قم باعث بارگذاری بیش از توان اکولوژیک قم می‌شود و این امر می‌تواند از نظر پدافند غیرعامل شرایط دشواری را در آیندهٔ نزدیک فراهم کند.