بایگانی مطالب: گردشگری
فرصت دیدن زندگی سبز ۲۵۰۰ساله
در قلب شهرستانک استان البرز، درخت ارس ۲۵۰۰ساله ایستاده است؛ شاهدی زنده بر تاریخ هزارانساله طبیعت ایران که این روزها بیش از هر زمان دیگری توجه گردشگران و فعالان حوزه گردشگری را به خود جلب کرده است. بازدید راهنمایان گردشگری از این درخت کهنسال، بار دیگر اهمیت و ظرفیتهای بکر کهندار نگری، شاخهای نوظهور از اکوتوریسم، را به چشم مسئولان و کارشناسان کشور آورد؛ حرکتی که میتواند ایران را به قطب جهانی طبیعتگردی و حفاظت از درختان چندهزارساله تبدیل کند؛ بهگونهایکه میتوانیم شاهد توسعه گردشگری پایدار و مسئولانه توأم با حفاظت از این گنجینههای تاریخی زنده باشیم. «مصطفی خوشنویس»، کارشناس و پژوهشگر حوزه میراث طبیعی، بهعنوان محقق کهندارهای ایران از اهمیت این درختان میگوید.
پادکست خبری ۲۵ مرداد
چشیدن میوه ممنوعه به سبک طالبان
|پیام ما| چندی پیش ویدئوی عجیبی توسط طالبان در شبکههای اجتماعی منتشر شد، با تصاویری که وحشت آشنا در حکومت طالبان را به سخره گرفته بود، سعی داشت گردشگران را به این کشور دعوت کند. طالبان در دوره دوم حکومت خود سیاستهای جدیدی درباره موضوع گردشگری و میراثفرهنگی در پیش گرفته است؛ سیاستهایی که هم ردپای افراطیگری در آن دیده میشود و هم سعی دارد همراه با جریانهای جهانی باشد. از تأسیس موزه انتحاری در کابل تا دعوت از ترکیه برای همکاری در بازسازی بناهای تاریخی و آثار باستانی. از دعوت گردشگران آمریکایی به افغانستان تا اجازه فعالیت به زنان برای راهنمایی و همراهی با گردشگران زن که به افغانستان سفر میکنند. «قدرتالله جمال»، معاون گردشگری وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، به آسوشیتدپرس گفته افغانستان سال گذشته میزبان حدود ۹ هزار گردشگر خارجی بوده و در سهماهه اول امسال سه هزار گردشگر وارد این کشور شدهاند. اینها بازی رسانهای است یا حقیقت؟ هر کس پاسخی دارد. در هفتههای اخیر چند رسانه بینالمللی گزارشهای متعددی درباره تورهای گردشگری زنان به افغانستان منتشر کردهاند و آزادیهای نسبی که طالبان برای گردشگران زن در این کشور اعمال میکند را بازتاب دادهاند. برخی هم این آزادی نسبی را با محدودیتهای روزافزون طالبان علیه زنان در افغانستان مقایسه کردهاند. برخی رسانهها با خوشبینی به تربیت زنان راهنمای گردشگری اشاره کردهاند و برخی به محدودیتهایی پرداختهاند که زنان در حکومت طالبان برای حقوق اولیه خود از جمله تحصیل دارند. برخی هم بهنقل از زنان اهل افغانستان این رفتار طالبان را سفیدشویی سرکوب سیستماتیک زنان و آنچه آنها «شرایط خفهکننده» دانستهاند، عنوان کردهاند.
دوستی خالهخرسه در سبلان
چه اتفاقی میافتد که خرسی، با توان بالقوه حمله به انسان، در میان جمعیتی پرتعداد و در فاصلهای چندمتری در ارتفاعات سبلان آرامآرام پرسه میزند و بهدنبال لقمهای غذا میگردد؟ خرسها معمولاً در طول روز فعالاند، اما در مناطق پرجمعیت انسانی اغلب به فعالیت شبانه روی میآورند تا از مواجهه مستقیم اجتناب کنند. بااینحال، ویدئویی که اخیراً از حضور خرس سبلان در میان کوهنوردان منتشر شده، این پرسش را مطرح میکند که چرا این حیوان در روشنایی روز اینچنین به دور انسانها میچرخد و به دریافت غذا از آنها نیاز پیدا کرده است؟
خانه آرزوها فروخته میشود
|پیام ما| «اینجا فقط یه مجموعه نیست؛ اینجا خونه خاطرهها و آرزوهامونه.» این بخشی از یک آگهی است. آگهی فروش یک اقامتگاه بومگردی در روستای غرقاب گلپایگان، اقامتگاه «تیمره» برای بسیاری از اهالی سفر نام آشنایی است. در روزهای جنگ «تیمره» نخستین اقامتگاهی بود که اعلام کرد حاضر است بهصورت رایگان میزبان کسانی باشد که میخواهند مدتی در جایی امن اقامت داشته باشند. حالا اما این اقامتگاه در آستانه تعطیلی است و «رسول مجیدی» آگهی فروش آن را در شبکههای اجتماعی منتشر کرده و نوشته است: «تیمره، تکهای از قلبمونه که حالا بهخاطر شرایط سخت اقتصادی و نبود هیچ حمایت دولتی، مجبوریم ازش دل بکنیم.» فروش اقامتگاه بومگردی و تعطیلی بسیاری از بخشهای مرتبط با گردشگری به روشنی نشاندهنده شرایط سخت فعالان گردشگری است. شرایطی که گویی برخی مدیران ارشد این حوزه بهجای تلاش برای تغییر و بهبود آن، چشم بر آن بستهاند و تصویر دیگری از وضعیت گردشگری ایران در ذهن دارند، تصویری که اختلافی معنادار با حقیقت جاری در این بخش دارد.
روزنامهنگاری با دستمزد غیرمنصفانه
|پیام ما| پژوهشی تازه از وضعیت کاری روزنامهنگاران در ایران، تصویری از دشواریهای این حرفه ترسیم میکند و میگوید خبرنگاران با وجود انگیزه و تعهد، با دستمزد پایین و نبود امنیت شغلی دستوپنجه نرم میکنند. این پژوهش که صبح شنبه (۱۴ مرداد) در محل انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران رونمایی شد، با پرسش از ۱۶۵ روزنامهنگار، به این نتیجه رسیده که حدود یکپنجم روزنامهنگاران زیر ۱۰ میلیون تومان و دوسوم آنها بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان دستمزد میگیرند و فقط نزدیک به سهچهارم پاسخگویان از دستمزد خود رضایت دارند. نتایج این پیمایش تصویری از وضعیت دستمزد، بیمه، ارتباط حقوقی خبرنگاران با کارفرما و موارد مهم دیگر بهدست میدهد و نمایی از شکاف عمیق میان استانداردهای حرفهای جهانی و واقعیتهای میدانی روزنامهنگاری در ایران است.
«بحران آب» در تقاطع بحران ساختاری
بحران آب در ایران مسئلهای نوظهور نیست. نشانههای حاد آن به دو دهه قبل و اعتراضات خیابانی سال ۱۳۷۹ در آبادان بازمیگردد؛ اعتراضاتی که بهدلیل کمبود، آلودگی و شوری آب شکل گرفت و به خشونت انجامید. از آن زمان، کشور با بحران آب روبهرو بوده و نشانههای متعددی چون خشکشدن رودخانهها و تالابها، دریاچه ارومیه، آبرسانی با تانکر در مناطق زاگرس، از بین رفتن سفرههای زیرزمینی، فرونشست زمین و پدیدآمدن دشتهای ممنوعه، گویای این بحران است.
مسئولیت تاریخی برای نجات از فرونشست
|پیام ما| وزیر میراثفرهنگی و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در جلسهای مشترک از تهدید فرونشست برای هویت ایران، پیوند ناگسستنی فرهنگ و محیطزیست و ضرورت حفاظت از سرزمین و تاریخ آن گفتند. آنها در هجدهمین نشست شورای راهبردی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از یک سو از برنامه گردشگری صحبت کردند و از سوی دیگر درباره گردشگری بیتوجهی به محیطزیستی زنهار دادند. در این نشست، در حالی که «سیدرضا صالحی امیری»، وزیر میراثفرهنگی از برنامههایی چون تغییر کاربری اراضی و بهرهبرداری از حریم رودخانهها را از مشوقهای اصلی دولت در حوزه گردشگری معرفی میکرد، «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، درباره توسعه گردشگری بدون پیوستهای محیطزیستی و آسیب جدی به اکوسیستم هشدار داد.
مردم «دزک» کارخانه «آهک هیدراته» نمیخواهند
«از مردم عادی گرفته تا اعضای شورای روستا بازداشت شدهاند. برخی یک شب، برخی دو شب، بعضیها حتی زندان رفتند. جلوی بیل مکانیکی را گرفتند و قاضی حکم زندان به آنها داد.» اینها گفته یکی از مرتعداران روستای دزک در استان چهارمحالوبختیاری درباره پروژه کارخانه «آهک هیدراته» است. پروژهای که پس از یک دهه کمتر از ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و با نارضایتی مردم، دچار بحرانهای جدی برای ادامه کار شده است. او تأکید میکند احداث جادههای متعدد در کنارزدن چاه برای برداشت آب، منطقهشان را تخریب کرده است. «محسن کریمی»، سرپرست اداره کل حفاظت محیطزیست چهارمحالوبختیاری، نظر دیگری دارد. به گفته او سرمایهگذار پروژه ضوابط محیطزیستی را رعایت کرده است. «از نظر ضوابط محیطزیستی، این واحد در منطقهای خارج از مناطق چهارگانه واقع و فاصلهاش تا رودخانه، چشمه، قنات و چاه حفظ شده است.»
دارابگرد در گرداب فروچالهها
ثبت جهانی دارابگرد، سالها یکی از وعدههای مدیران استان فارس و شهرستان داراب به مردم بوده، وعدهای که گویی مدیران قرار نیست برای تحقق آن گام اجرایی بردارند. بیش از یک دهه است که فعالان میراث فرهنگی درباره تبعات فرونشست در این منطقه و همچنین گسترش حفاریهای غیرمجاز هشدار میدهند. فرونشست در دارابگرد آنقدر پیشروی کرده و چاههای غیرمجاز آنقدر جان زمین را مکیدهاند که در این محدوده به جای شکافهای ناشی از فرونشست باید از «فروچالهها» سخن گفت. فروچالههایی که عمق برخی از آنها تا دو متر هم میرسد و این روند رو به افزایش است. با اینهمه هنوز مطالعات دقیقی در این زمینه در دارابگرد صورت نگرفته است. سیاست و رویکرد مدیران اما همچنان وعده ثبت جهانی است. با وجود چالشها و مشکلات و تهدیدات جدی پیرامون این اثر باستانی، باید پرسید که ثبت جهانی این اثر چه گرهی از مشکلات آن باز خواهد کرد؟ آیا الزامات حفاظتی مورد نظر یونسکو در مورد این اثر رعایت شده است؟ پس از یک دهه از تشدید فرونشست در عرصه و حریم این اثر چه اقدامی برای کنترل آسیبهای ناشی از آن در این محدوده صورت گرفته است؟ حتی اگر یونسکو با ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی موافقت کند، چه برنامه حفاظتی برای آن تدوین شده است؟
