بایگانی مطالب: منابع طبیعی
سازمان منابع طبیعی مستقل شود
عرصههای منابع طبیعی، بخش بزرگی از مساحت ۱۶۵ میلیون هکتاری خاک ایران را تشکیل میدهند که در آنها جنگلها، مراتع، بیابانها و رودخانهها قرار گفتهاند. در دهههای اخیر متأسفانه ما با چالشهای جدی در این عرصهها مواجهیم. بهعنوان نمونه، بحران جدی در دشتها باعث شده، حجم آبهای زیرزمینی کاهش داشته و فرونشست بهعنوان یک مسئلۀ جدی در کشورمان مطرح شود. از طرف دیگر وضعیت عرصههای طبیعی هم بهگونهای است که نفوذ بارندگی در آنها پایین آمده است. برای بهبود این وضعیت، بایستی جنگلها و مراتع که عامل جذب آب و جلوگیری از رواناب هستند، از شادابی خوبی برخوردار باشند. بهعلاوه گرچه منابع طبیعی عامل اصلی جلوگیری از فرسایش خاک است، در ایران سالانه چندین میلیارد تن فرسایش خاک داریم و جزو کشورهای در ردههای اول در این زمینه هستیم،؛ همین روند سبب شده، شاهد شستهشدن خاک توسط سیل و آلودگیهای وسیع بهواسطۀ توفانها باشیم.
بیاعتنایی سیاستگذار به تغییر اقلیم
|پیام ما| با وجود پیامدهای گستردۀ تغییر اقلیم بر بخشهای مختلف کشور نظیر انرژی، امنیت غذایی و مهاجرت طی سالهای اخیر و آتی و ضرورت اقدام ملی در این حوزه، تغییر اقلیم در کشور عمدتاً از زاویۀ محیطزیستی موردتوجه قرار گرفته است؛ درحالیکه این تغییرات در سالهای اخیر بهعنوان یکی از روندهای دگرگونکنندۀ اقتصاد و تجارت جهانی، موردتوجه نهادهای بینالمللی و طیف فزایندهای از کشورها قرار گرفته است. بررسی تجربیات جهانی نشان میدهد که سازگاری با تغییر اقلیم، در حال تبدیلشدن به بخش معمول و ضروری در همۀ سطوح برنامهریزی است؛ درحالیکه بر اساس گزارش برنامۀ محیطزیست ملل متحد در سال ۲۰۲۲، ایران ازجمله معدود کشورهایی است که در سطوح راهبردی، سیاستی و برنامهریزی، اقدام چندانی برای سازگاری با تغییر اقلیم انجام نداده است.
تهدید تنوع زیستی تنها منطقهٔ حفاظت شدهٔ کاشان
تنها کمتر از هشت درصد کل مساحت ایران را جمعاً مناطق چهارگانه تشکیل میدهد. کل مساحتی که میتوانیم ذخایر ژنتیکی ش را نیمبند برای فرزندانمان نگهداریم همین کمتر از ۸ درصد است. شکار، دستاندازی به مراتع، کوچک شدن مراتع، چرای بیرویه، چرای خارج از فصل، معدنکاوی، جادهسازی، کشاورزی افزايش باغات و خشکسالی نفس را بر ساکنان این مناطق تنگ کرده. اگر حیات وحش از همه بلایای انسانی جان سالم بدر ببرند، این آخرینش را بعید میدانیم.
احیاء کنوانسیون خزر کورسوی امید
خزر هر روز در حال کوچکترشدن است و همزمان گزارشها حاکی از آن است که سرریز فاضلاب و آلودگیها به آن نیز در حال افزایش است. کنوانسیون خزر تنها در حد تصویب مانده است. مقامات ارشد کشورهای حاشیۀ خزر، هرکدام در مورد این دریاچه ابزار نگرانی میکنند، اما خبری از اقدام مشترک برای آن به گوش نمیرسد. اینبار هشدار از سوی بنادر شمال کشور به گوش رسیده است که تجارت دریایی نه فقط برای ایران، بلکه برای همۀ بنادر خزر در خطر است. کارشناسان اما میگویند، هشداردادن کافی است و خزر اکنون نیاز به احیاء دوبارۀ کنوانسیون خزر و اقدامهای جامع مشترک بهنفع حفظ اکوسیستم و البته اقتصاد این منطقه دارد؛ شاید احیاء این کنوانسیون، کورسوی امید دریاچه برای بازگشت دوران گذشته و رونق باشد. شاید اجماع کشورهای ساحلنشین، بتواند با تغییر اقلیم و روند سریع پسرفت و کاهش تراز سطح آب این حوض کوچک مقابله کند.
نخستین مأموریت رئیس سازمان محیطزیست در دولت چهاردهم
در فهرست مهمترین بحرانهای پیشروی کشور در سالهای پیشرو، بحرانهای مرتبط با حوزۀ محیطزیست در بین چند مخاطرۀ سرزمینی و جدی کشور قرار دارد. بحران آب، ریزگردها، فرسایش خاک و ازبینرفتن منابع طبیعی کشور، میتواند اقتصاد، معیشت و سلامت عمومی را با مخاطرات جدی مواجه سازد. درعینحال بایستی متذکر شد، برخلاف متون کلاسیک، هیچکدام از این منابع در سالهای پیشرو قابلیت تجدیدپذیری نخواهند داشت. برخلاف تصور عموم، منابع طبیعی و خاک بیشک در بازۀ زمانی و مکانی کوتاه تا میانمدت، قابلیت تجدیدپذیری نداشته و بهرهوری مناسب و حفاظت از این منابع در اولویت است.
فراخوان دهمین جشنواره علم برای همه
موزه علوم و فناوری ایران فراخوان دهمین جشنواره «علم برای همه» را منتشر کرده است.
ترجیح انتقال آب بر مدیریت مصرف
شناسایی وضع موجود یکی از ارکان اصلی برنامهریزی است. شناسایی وضع موجود شامل تحلیل محیط داخلی و خارجی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها و بررسی عملکرد گذشته است. این اطلاعات، پایهای برای تصمیمگیری و تعیین اهداف در فرآیند برنامهریزی فراهم میکند.
بیم ناممکن شدن سکونت در مرکز ایران
|پیام ما| فرونشست زمین در بسیاری از شهرهای کشور زنگ خطر را به صدا درآورده و بسیاری از کارشناسان نگران عواقب آن هستند. در تازهترین هشدار، رئیس گروه «آبزمینشناسی» سازمان زمینشناسی کشور با بیان اینکه ایران مرکزی با خطر شدید فرونشست روبهرو است گفت: با ادامهٔ این روند موجی از مهاجرتهای سرزمینی از ایران مرکزی را شاهد خواهیم بود.
تخریب سالانه یک میلیون هکتار از سرزمین
|پیام ما| مطالعات نشان میدهند که درحالحاضر ۲۲ استان از ۳۱ استان کشور، تحتتأثیر فرسایش بادی هستند و در این ۲۲ استان، ۲۳۳ منطقه بهصورت کانونهای بحرانی درآمدهاند؛ این کانونهای بحران، منشأ تولید گردوغبار هستند که خسارات فراوانی به مناطق اطراف خود خصوصاً در حوزهٔ سلامت انسان و کشاورزی وارد میکنند. مدیرکل اسبق دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، گفته است که مساحت کانونهای بحران در کشور، هماکنون ۱۴ میلیون هکتار است، اما تخمین زده شده که سالانه یک میلیون هکتار به تخریب سرزمینی ناشی از فرسایش بادی اضافه میشود.
نامشویی پروژههای مخرب محیطزیست
«علی حیدری گوجانی» معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری چهارمحالوبختیاری، طی نامهای در ۳۱ تیر ۱۴۰۳ خطاب به کلیۀ ادارات، سازمانها، بانکها و ...، دستور داده تا در مکاتبات اداری خود نام سد «خرسان ۳» را به سد «شهید هوشنگ منصوری (خرسان ۳)» تغییر دهند. این تغییر نام بهزعم کنشگران مدنی و محیطزیستی، اتفاق مبارکی نیست و به نظر میرسد که تصمیمگیران محلی همچنان نیت پوشاندن معایب پروژه، اینبار با تمسکجستن به نام و اعتبار شهدا را دارند. اما باید بدانیم که بازنامگذاری، شیوۀ جدیدی برای پوشاندن سوءمدیریتها نبوده و پیشتر در ایران و سایر کشورهای جهان هم اجرا شده است.
