بایگانی مطالب: مسئولیت اجتماعی

نسل زد نیازمند امید اجتماعی است

خودکشی تابو است؛ دست‌کم در بین اخبار در منابع رسمی آمار و ارقام با گزینش‌های بسیار بیان می‌شود و رسانه‌ها برای بازتاب چالش‌ها و آسیب‌های این حوزه با مشکلات آماری مواجه‌اند. بااین‌حال، هر روزه در کانال‌ها و شبکه‌های اجتماعی به‌طور محافظت‌نشده، این اخبار شیوع دارد.  در هفتۀ گذشته چند نوجوان در مناطقی از شهر تهران دست به مرگ زدند که عوامل اصلی این اقدام در دست بررسی و موارد بیان‌شده محل شبهه است. به‌جز این، در یک مورد شهروندی درحال فیلم‌گرفتن از این واقعه دیده می‌شود که ما را با این پرسش مواجه کرد: چرا در موارد حساسی چون این موضوع که پای جان آدمی در کار است، ما چنین بی‌تفاوت مواجه می‌شویم؟ چرا وجدان جمعی از این حوادث به درد نمی‌آید؟ موضوعی که بر آن شدیم تا هم به آسیب‌شناسی خودکشی در بین نوجوانان و هم به تماشای منفعلانۀ برخی از شهروندان در حین انجام این پدیده بپردازیم. آمارهای خودکشی غیررسمی به‌طور کلی در سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد، ما ۶ هزار مورد خودکشی داشته‌ایم و این آمار در سال ۱۴۰۲ به ۷ هزار مورد رسیده است. این را روزنامۀ «هم‌میهن» به نقل از «حمید یعقوبی» روانشناس بالینی و دانشیار روانشناسی بالینی دانشگاه شاهد، بیان می‌کند. او با تأکید بر اینکه پزشکی قانونی از سال ۱۴۰۰ آمار خودکشی را اعلام نمی‌کند، گفته بود: «اما در جلسه‌ای غیررسمی، مسئولان مربوطه اعلام کرده‌اند که در سال ۱۴۰۲، حدود ۷ هزار نفر خودکشی کرده‌اند و این یعنی در این سال ۸ نفر به‌ازای هر ۱۰۰هزارنفر خودکشی کرده‌اند. این آمار در دو سال قبل از آن، ۷ نفر در ۱۰۰هزارنفر بوده است.»

بهزیستیِ کودکان کجاست؟

احیای بال اجتماعی وزارت رفاه

|پیام ما| ۲۱ سازمان مردم‌نهاد حوزهٔ اجتماعی در پاسخ به اعلام فراخوان رئیس دفتر رئیس جمهوری منتخب در نامه‌ای خطاب به «مسعود پزشکیان» توصیه‌ها و تقاضاهای‌شان را دربارهٔ انتخاب وزرای حوزه اجتماعی روسای و سازمان‌های وابسته، با او در میان گذاشتند. در این نامه که متن آن به دست روزنامه «پیام ما» رسیده است، سازمان‌های مردم‌نهاد تاکید کرده‌اند کاهش آسیب‌های اجتماعی، بدون توجه به ریشه‌های به وجود آورنده آن، کارآمد نیست. نهادهای مدنی با یادآوری وضعیت شاخص فقر مطلق در کشور تصریح کرده‌اند که «بدون داشتن سیاست‌های اجتماعی جامعه‌محور و دقیق‌» نمی‌توان انتظار داشت که شاخص‌های حوزه اجتماعی بهبود یابند.

آفت مدیریت مالکانه بر شهر

انتشار خبری مبنی‌بر اولتیماتوم شهرداری تهران به «انجمن جامعه‌شناسی ایران» برای تخلیه ساختمانی که در آن کلاس‌های آموزش عمومی علوم اجتماعی برگزار می‌کند، موجی از نگرانی را در علاقه‌مندان به علوم اجتماعی برانگیخته است. شهرداری تهران که در سال ۱۳۹۲ ساختمانی در محله یوسف‌آباد تهران را در اختیار انجمن جامعه‌شناسی قرار داد تا ضمن حمایت از این نهاد فرهنگی و آموزشی، از ظرفیت‌های آن برای حل مشکلات شهر و تعالی زیست اجتماعی شهروندان بهره‌مند شود، هم‌اکنون با تصرف ساختمان مذکور در حال ارسال این پیام است که زیست فرهنگی و اجتماعی شهروندان برای مدیران جدید شهرداری اهمیت ندارد. سعید معیدفر، رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران در این‌باره به «پیام ما» گفت که آن‌ها با ارسال نامه‌ای اعلام کردند که انجمن جامعه‌شناسی برای واگذاری ساختمان تا اواسط تیرماه مهلت دارد و در صورت عدم‌واگذاری تا این تاریخ، شبانه و با مامور هجوم می‌آورند و وسایل انجمن را به خیابان می‌ریزند. جزئیات این موضوع را در گفت‌وگوی زیر می‌خوانیم.

باز هم به خیابان برمی‌گردند

| پیام ما| جمع‌آوری می‌شوند، اسکان داده می‌شوند و سپس ر‌ها می‌شوند. آن‌وقت باز هم آن‌ها هستند و آغوش گرم مواد مخدر! گرم که نه، بلکه سوزان و ویرانگر. معتادان متجاهر سال‌های زیادی است که به‌صورت متمرکز یا پراکنده از محله‌های جرم‌خیز و شناخته‌شده جمع‌آوری می‌شوند. دیدگاه بسیاری از منتقدان جمع‌آوری این نوع معتادان است که از چهرۀ شهر زدوده شوند و نگرانی ساکنان دیگر محله‌های مذکور را تشدید نکنند. نگرانی از ایجاد مزاحمت، افزایش جرم و بزهکاری و دزدی و بیشتر از همه تربیت سخت فرزندان و نوجوانان در این مکان‌های شهری. بااین‌حال اگرچه جمع‌آوری معتادان مسکنی کوتاه‌مدت و کم اثر است، برخی به همین هم رضایت می‌دهند؛ اما در نهایت چه؟ بسیاری از مسئولان شهری و انتظامی و امدادی، جمع‌آوری بیشتر این نوع افراد را موفقیت عنوان می‌کنند. از اینکه در شهر نمی‌توان آن‌ها را دید، پس مشکل حل یا کم شده است؟ کافی است به تازه‌ترین نکاتی که در اظهارات اخیر مسئولان مربوطه دربارۀ جمع‌آوری معتادان متجاهر عنوان می‌شود، نگاهی بیندازیم.

پول و قدرت در طرد اقتصادی زنان هم‌پیمانند

گرچه آمارها نشان می‌دهند سهم زنان و مردان از جمعیت دانشجویان دانشگاهی برابر شده، حتی در آمارهایی مثل سهم ورودی‌های دانشجویان در دانشگاه‌های سراسری طی سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ سهم زنان به بالای ۶۰ درصد رسیده است، اما هنوز سهم زنان از اشتغال رسمی نهایتاً به ۱۴ درصد می‌رسد. این یعنی سرمایۀ کمتر، مالکیت کمترو سهم بسیار کمتر زنان از موقعیت‌های شغلی به‌ویژه رده‌های بالا که با آمارها هم می‌خواند. به شکلی عجیب، زنان در ایران، حتی به نسبت کشورهای منطقه و مشابه ما، فقیر هستند و این تصادفی نیست. این حاصل پژوهشی در خصوص خشونت اقتصادی علیه زنان است.

«خانۀ هدی» بزرگ شد

درحالی‌که در رویکرد رایج، پروژه‌های توسعه‌ای را معمولاً با ساخت و تجهیز یک ساختمان آغاز می‌کنند، بنیاد توسعۀ کارآفرینی زنان و جوانان، ساختمان جدید «خانۀ هدی» را بعد از پانزده سال فعالیت در محلات حاشیه‌ای زاهدان احداث کرده است. این ساختمان پایگاهی برای ادامۀ فرآیندهای توسعۀ محلی، توان‌افزایی اجتماعی‌اقتصادی زنان و کودکان زاهدان و همچنین ارتقاء آموزش و سلامت خواهد بود.

کودک کار محصول فقر است

هم‌زمان با روز جهانی مبارزه با کار کودک، نشستی با حضور جمعی از فعالان حقوق کودک سه‌شنبه (۲۲‌‌ خردادماه) در محل انجمن حمایت از حقوق کودکان برگزار شد. محورهای اصلی کار کودک، تعهدات ما در جامعۀ داخلی و بین‌المللی و بررسی روان‌شناختی مسئلۀ کار‌ کودک، از مواردی بود که در این نشست، متخصصان حوزۀ کودک به آن پرداختند. در پایان نیز، کتاب «پایان دادن به کار کودک در خیابان» معرفی و رونمایی شد.

آیندۀ کودکان کار در دست دولت یا مردم؟

|پیام ما| آمار دقیقی از کودکان کار در ایران وجود ندارد؛ کودکان ایرانی و اتباع که در سایۀ نبود سیاست‌گذاری‌های کلان، قربانی مشکلات اقتصادی امروز کشور می‌شوند. کودکانی که «خانوداه‌های‌شان در ترس از بقاء، نگاه آتی را فدای نگاه آنی خود کرده» و با اجبار فرزندان خود به کار، آن‌ها را از کودکی کردن، تحصیل و دیگر حقوق اولیۀ خود باز می‌دارند.

ته سیگار فراوان‌ترین زباله‌ پلاستیکی در جهان

رییس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت اضافه کرد: با بیان اینکه کشت توتون موجب آلودگی و فقیر شدن خاک می شود، گفت: ته سیگار فراوان‌ترین نوع زباله‌های پلاستیکی در جهان است که سالانه حدود ۷۷۰ تن زباله سمّی تولید می کند.