بایگانی مطالب: گزارش روز
گوگرد در هوای پایتخت
|پیام ما| هوای تهران در روزهای اول تا ششم آذر چنان آلوده شد که تنفس را به تجربهای خطرناک بدل کرد. ترکیبی از دیزل فرسوده، سوزاندن ضایعات، فعالیتهای صنعتی پراکنده و نیروگاههایی که سوخت پرگوگرد دارند، در کنار وارونگی دما و سکون جوی باعث شد غلظت ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون به حدود ۱۰ برابر حد مجاز جهانی برسد. برپایه گزارش تازه سازمان حفاظت محیطزیست آنالیز ترکیب شیمیایی نشان میدهد سهم کربن سیاه، نیترات و دیاکسید گوگرد بر شدت آلودگی تأثیر گذاشته است. این میان مناطقی چون شهرری، باقرشهر و آزادگان بیشترین آسیب را دیدند و باد غالب آلودگی را به مرکز و جنوب تهران گسترش داد.
روایت جانهای سوخته جنوب
صبح روز پنجشنبه، ۲۲ آبان، «مهیم» و «فاطمه»، دو دختر جوانشان «راحله» و «مریم»، «عبدالله» پسرشان و «زینب» همسر باردارش، «یسرا» و «آتنا» دو نوهشان، تصمیم گرفتند برای خرید از روستای «صولان» به شهر «رمشک» بروند. یک روز معمولی در «قلعهگنج» بود و آنها احتمالاً خوشحال بودند، حالوهوایشان با رفتن به شهر عوض میشود. آنها خبر نداشتند قرار نیست دوباره به خانههایشان برگردند و خانواده و دوستانشان را بینند. آنها نمیدانستند بهزودی جانهایشان آتش میگیرد و قربانی کابوس جادههای جنوب میشوند؛ برخورد با سایپاهای آبی مشکدار. شبانگاه مردم قلعهگنج همه عزادار بودند. یکی از خویشان آنها درد میکشید و میگفت: «ما از مرکز دوریم. جانهای عزیزانمان میسوزد. هیچکس صدایمان را نمیشنود، با ما همدلی نمیکند. جان ما از درختان جنگلهای شمال کمارزشتراست.»
خودروهای فرسوده، قاتلان خاموش تهران
پایتخت بیش از یک هفته است هوای ناسالم تنفس میکند و آمار ۳۵۷ فوت منتسب به این آلودگی، بار دیگر عمق بحران را عیان کرده است. همزمان، کارشناسان و مقامهای مرتبط تأکید میکنند ترکیب سوخت غیراستاندارد، توقف اسقاط خودروها و اصرار خودروسازان بر فناوریهای قدیمی، تهران را به نقطهای رسانده که هر روز نفسکشیدن در آن پرهزینهتر میشود.
برخورد امنیتی با آتشسوزی
آتشسوزیهای دنبالهدار عرصههای جنگلی کشور گرفتار برخوردهای امنیتی شده است. صفحه اینستاگرامی یکی از فعالان محیطزیست که درباره آتشسوزیهای جنگلی اطلاعرسانی میکرد، از هفته پیش مسدود شده است. در روزهایی که عرصههای جنگلی «چهارباغ» میسوخت، بعضی افراد حاضر در عملیات اطفای حریق به «پیام ما» خبر دادند برای گفتوگو با رسانهها درباره آتشسوزی تحت فشار قرار گرفتهاند. بعضی کارشناسان و فعالان محیطزیست معتقدند ایجاد چنین فضایی به ناامیدی از تسهیلگری و فعالیتهای داوطلبانه و مسئولانه میانجامد.
تهران مخوف
آلودگی هوای تهران در روزهای اخیر نهتنها کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده، بلکه موجی از بیماران تنفسی و قلبی را روانه مراکز درمانی کرده است. گزارشها از مناطق مختلف تهران حاکی از افزایش قابلتوجه مراجعان در مرکز، شمال و جنوب پایتخت به بیمارستانهاست؛ این وضعیت درحالیاست که سازمان هواشناسی با صدور هشدار نارنجی از اوجگیری غلظت آلایندهها و ناسالمتر شدن هوای این کلانشهر خبر میدهد.
هوای آلوده، اقتصاد بحرانی
تهران امروز فقط با یک مسئله زیستمحیطی روبهرو نیست؛ با یک «پروژه بلندمدت کاهش رشد اقتصادی» طرف است. شهری که بهتنهایی بیش از یکپنجم تولید ناخالص داخلی ایران را تأمین میکند، وقتی بخش بزرگی از سال را زیر لایهای از ذرات معلق و گازهای آلاینده میگذراند، عملاً موتور اقتصاد کشور را در دور کند نگه میدارد.
این آتشسوزیها مشکوک است
در ساعات نوشتن این گزارش جنگلهای گلستان و ارسباران در آتشاند. تا ظهر روز سهشنبه، چهارم آذر، جنگلهای الیت در منطقه حفاظتشده «چهارباغ» مازندران بعد از ۲۵ روز تحمل شعلههای آتش درحال لکهگیریاند، اما گسترش دوباره آتش بعید نیست. دخالت عامل انسانی در این آتشسوزی از سوی مسئولان مربوطه قطعی دانسته شده و اکنون صحبت از دلیل آتشسوزیهای متعدد در دیگر عرصههای جنگلی است. این هفته جنگلهای کلاردشت، نوشهر و رامسر هم در آتش سوختند و حالا در گلستان محدوده محمدآباد، سوسرا، ساسنگ، شهرستانهای گالیکش، کلاله، مینودشت آتش بر پاست، همزمان با سوختن جنگلهای ارسباران در آذربایجانشرقی. در سومین ماه پاییز، جنگلها بارانی به خود ندیده و خشک و تشنهاند، اما شماری از فعالان حاضر در مناطق درگیر حریق معتقدند این آتشسوزیها مشکوکاند. در همین حال، پیگیریهای «پیام ما» از سازمانهای حفاظت محیطزیست و منابعطبیعی دراینباره بینتیجه است.
ایران آلوده
این روزها آسمان مرتب از نارنجی به قرمز در رفتوآمد است و مرتب بر ناسالم بودن هوا برای همه شهروندان افزوده میشود. همزمان هفت شهر کشور از جمله بناب، ارومیه، مهاباد، شهرری، قرچک، باقرشهر و درگز وارد محدوده «بسیار ناسالم» و حتی «خطرناک» شدهاند؛ بسیاری از شهرها همچون تبریز و اهواز در وضعیت ناسالمی به سر میبرند؛ وضعیتی که نفسکشیدن را برای میلیونها نفر دشوار کرده است. همزمان با افزایش غلظت آلایندهها و سکون جوی احتمال خطرناکشدن هوای تمامی این شهرها بسیار زیاد است.
خیزش ایران برای نجات هیرکانی
در ۲۳ روز آتشسوزی در «منطقه حفاظتشده چهارباغ»، یعنی از ۱۰ آبان تا ۳ آذرماه، فعالان محیطزیست و کوهنوردان از آمل، قائمشهر، تهران، همدان، البرز، اسلامشهر، تبریز، بروجرد، کردستان، اصفهان، شیراز، چالوس، نوشهر، نور، نکا و کلاردشت و شهرهای دیگر عازم منطقه حریق شدند. گروهی از فعالان محیطزیست فارس هم کولهپشتیشان را بستند، از زن و فرزندشان خداحافظی کردند و برای خاموش کردن آتش راهی شدند، اما با اصرار مسئولان بر اینکه کار تمام و آتش خاموش شده، از میانه راه بازگشتند. در میان داوطلبان، یکی کارگر بود، یکی مسافرکش، یکی کشاورز، یکی معلم و یکی کارمند! هدف همگی هم یک چیز؛ «آب زدن بر تن سوخته الیت»!
ارسباران در محاصره آتش
|پیام ما| دوشنبه، سوم آذرماه، هنگام نوشتن این گزارش، سومین روز از آتشسوزی گسترده در منطقه حفاظتشده ارسباران است. هنوز آتش اطفا نشده. تیمهای مردمی و دولتی در منطقه حاضرند، اما خبری از بالگرد نیست. آخرین گزارشها حاکی از آن است که معدود عملیات هوایی نجات هم بهدلیل وزش شدید باد ناکام مانده است. این آتش در قلب منطقه حفاظتشده است و روستای «نمنق» در نزدیکی آن قرار دارد. روز دوم که آتش گسترده بود، درخواست بالگرد بینتیجه ماند و حالا هم فعالان حاضر در منطقه میگویند قطعاً آمدن بالگرد میتواند کمک مهمی برای مدیریت بحران منطقه باشد. این درحالیاست که هفته آخر آبانماه هم چند نقطه از این منطقه درگیر آتش بود و فرمانده یگان حفاظت محیطزیست آذربایجانشرقی در ۲۳ آبان از آتشسوزی در منطقه جنگلی «دیزمار» و ازبینرفتن بیش از ۱۰ هکتار از اراضی خبر داده بود.
