بایگانی مطالب برچسب: کمبود منابع آب
راهکارهای سبز برای مقابله با تحریمها
محدودیتهای تحریمی و تاثیرات آن بر فناوریهای زیستمحیطی: فرصتها و تهدیدهای پیش روی ایران
فارس در آستانه بحران آب
کارگروه سازگاری با کمآبی در استان فارس اعلام کرده است ۱۵۰ میلیون مترمکعب کسری آب برای این استان سنجیده شده است و کمتوجهی دستگاهها به وظایف قانونی خود در مورد آب این وضعیت را تشدید خواهد کرد. براساس اطلاعات سازمان زمینشناسی ۳۰ درصد از استان، در محدوده فرونشست زیاد و خیلی زیاد قرار دارد. در این استان هفت دستگاه مکلف بودند بهمیزان یک میلیارد و ۱۱۵ میلیون مترمکعب در منابع آب زیرزمینی و ۱۲۹ میلیون مترمکعب در منابع آب سطحی در فاز نخست تا پایان سال ۱۴۰۵ صرفهجویی کنند که محقق نشده است. طبق پایش سازمان نقشهبرداری، پنج درصد مساحت استان درگیر فرونشست بوده که گستردگی این مناطق بسیار زیاد است؛ بهطوریکه ۳۳ منطقه در استان فارس دچار فرونشست شده است. این سازمان دشت داراب و مرودشت را با ۱۹ سانتیمتر فرونشست در سال، جزو بیشترین دشتهای در معرض فرونشست زمین در استان فارس اعلام کرده است.
مشقتهای تامین آب
اثرات تغییراقلیم حوزههای مختلفی را تحتالشعاع قرار داده است و در بخش آب، این تأثیرگذاری بهصورت ناهنجاری در جو یا نزولات جوی خود را نشان میدهد. سال گذشته، بعد از بارندگیهای خوب بهار همواره سخن از سال نرمال در میان بود، درحالیکه در منابع آب اینطور نبود و تأمین آب با سختی و مشقت همراه بود؛ چراکه شاخصهای منابع آب بهجز میزان بارندگیها، مطلوب نبود. سخنگوی صنعت آب کشور در نخستین نشست خبری خود با شروع سال آبی جدید با شرح وضعیتی که گفته شد، اعلام کرد سال آبی ۱۴۰۲ ـ ۱۴۰۳ که شهریورماه خاتمه پیدا کرد، بهعنوان یکی از سالهای نرمال طبق آمار وزارت نیرو با دو درصد رشد نسبت به متوسط نیمقرن اخیر پایان یافت. در کشور با طیف وسیعی از تغییرات روبهرو بودیم، بهطوریکه بخشی از کشور با افت ۲۰ درصدی بارندگی و در برخی نقاط دیگر بالای ۵۰ درصد رشد بارندگی را شاهد بودیم: «در مجموع شش استان جزو استانهای زیرنرمال هستند که شامل استانهای تهران، بوشهر، قزوین، چهارمحالوبختیاری، فارس و سمنان است. در همین شرایط، استانهایی هم بودند که شرایط نرمال داشتند، اما وضعیت منابع آبی آنها شرایط مطلوبی پیدا نکرد. بهطور مثال استان هرمزگان که بهجهت تحلیلهای بارش، در وضعیت نرمالی بهسر برد، ولی سد «استقلال» ورودی خوبی را تجربه نکرد؛ به همین دلیل باید بین سال نرمال بارشی و شرایط منابع آبی نرمال در کشور تفاوت قائل شد.»
امیدی به تغییر «سیاستهای آبی» نیست
دلایل بسیاری برای شکلگیری و استمرار بحران آب و راهکارهای بسیاری برای رفع آن در کشور عنوان میشود. روزنامۀ «پیامما» طی یک نظرسنجی از ۳۵ متخصص و کارشناس مرتبط با بخشهای مختلف مدیریت منابع آب کشور، دلایل وضعیت فعلی و راهکارهای کلان رفع یا کاهش «ابرچالش آب» را به شور گذاشت. عمده پاسخهای دریافتی، بر اهمیت کم دلایل اقلیمی و طبیعی نسبت به علل مدیریتی حکایت میکند. اما آنچه به نظر دارای اهمیت بسیار زیادی است، این نکته است که بر اساس تحلیل پاسخهای دریافتشده، فضای کارشناسی در بخش آب، چندان امیدی به تغییر سیاستهای آبی کشور، ذیل عملکرد دولت چهاردهم ندارد و در خوشبینانهترین حالت ممکن، احتمال کمی از انجام چند اقدام اصلاحی را انتظار میکشد. اما نگاه غالب در این پاسخهای دریافتی، «بر عدم تغییر و استمرار سیاستهای مخرب گذشته» حکایت دارد. پاسخدهندگان به این پرسشنامه، پیامدهای «محیطزیستی» و «اجتماعی» بحران آب را بسیار جدی ارزیابی میکنند و بر این باورند که «انتخاب وزرا و معاونان رئیسجمهوری هماهنگ و باورمند به مسئلۀ آب در وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی، صنعت و معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیطزیست و طراحی ساختار جدید و یکپارچه برای مدیریت منابع آب و محیطزیست»، گامهای نخست تغییر در روند مدیریت منابع آب کشور است.
بخش آب نیازمند گفتمان «مسئولیتپذیر» است
صابر معصومی کارشناس آب و مدیر سابق برنامۀ محیطزیست و توسعۀ اقتصادی و اجتماعی برنامۀ توسعۀ ملل متحد در ایران است. او پیشتر، مدیریت چندین طرح بینالمللی در خارج از ایران در زمینۀ آب را نیز عهدهدار بوده و حالا چند ماهی است که بهعنوان مشاور سازمان ملل متحد، در برنامههای آبی فعالیت میکند. پس از بازگشت از افغانستان، محل جدید مأموریتش او را در تهران ملاقات میکنیم و کمی از وضعیت آبی ایران حرف میزنیم. معصومی معتقد است که تغییر در پارادایمهای مدیریت منابع آبی کشور ضرورت دارد، اما این تغییر از عهدۀ دولت خارج است و آب بهعنوان یک گفتمان ملی، باید وارد فضاهای ایدهپردازان و متفکران شود تا بتوان دیدگاه کلان آبی کشور را تغییر داد. از نظر معصومی، مانور در موضوع «تغییر اقلیم»، کمکی به مسئلۀ آب نمیکند، بلکه دولت باید در برابر تصمیماتش برای مدیریت کشور و در بخش آب مسئولیتپذیر باشد. اگر تغییر اقلیم را بپذیرد، باید منابع آبی کشور با پذیرش این «وضعیتِ اکنون» مدیریت شود و درِ «فرار» را نباید با انداختن تقصیر بهگردن تغییر اقلیم باز گذاشت.
