در قلب آمازون، جایی که صدای پرندگان جای خود را به خش‌خشِ شعله‌ها داده است، یک پیرزن از قبیله «موندوروکو» با سطلی آب تلاش می‌کند جنگلی را نجات دهد که اجدادش هزاران سال از آن محافظت کردند. این صحنه نمادی از نبردی نابرابر است؛ نبردی که در سال ۲۰۲۲ منجر به نابودی ۱.۵ میلیون هکتار از بزرگترین جنگل بارانی جهان شد. آمازون که ۲۰ درصد اکسیژن زمین و ۱۰ درصد تنوع‌زیستی جهان را تأمین می‌کند، امروز نه به دست طبیعت، بلکه به دست انسان‌ها می‌سوزد.

حدود ۱۰ هزار سال پیش، انسان‌ها در شرایطی چالش‌برانگیز زندگی می‌کردند و به‌عنوان شکارچیان و گردآورندگان مواد غذایی، در جستجوی منابعی برای زنده‌ماندن بودند. این زندگی عشایری که پر از خطرات و چالش‌ها بود، به‌زودی جنبش بزرگی در تاریخ بشر رقم زد. بعدها با تشکیل نظام کشاورزی مستقر و ایجاد مزارع، انسان‌ها پایه‌گذار تمدن‌های بزرگ شدند و بدین‌ترتیب کشاورزی به‌عنوان قلب تپنده تمدن بشری، تأثیر عمیق و گسترده‌ای بر رشد جمعیت و شهرنشینی گذاشت. امروزه، این مفهوم به‌عنوان سنگ بنا و اساس اقتصاد جهانی مطرح است و در زمینه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی اهمیت دارد. در دنیای کنونی، با توجه به چالش‌های محیط‌زیستی و اجتماعی، مفهوم کشاورزی پایدار به‌عنوان یک انقلاب نوین در عرصه کشاورزی ظهور کرده است. این رویکرد به‌دنبال تأمین امنیت غذایی در کشورهای درحال‌توسعه است و همچنین به‌عنوان راه‌حلی مؤثر برای مبارزه با فقر معرفی می‌شود. کشاورزی پایدار نه‌تنها به کشاورزی مؤثر و پایدار اشاره دارد، بلکه به‌نوعی فلسفه زندگی را نیز مطرح می‌کند که با حفظ منابع طبیعی و احترام به اکوسیستم، به‌دنبال تأمین نیازهای انسانی است

«رُگ‌بافی» به‌وسیله طناب‌هایی شکل می‌گیرد که سابقه چندصدساله دارند. بم را به‌جز خاطره تلخ زلزله ویرانگرش به ارگ قدیمی و خرماهای مضافتی‌اش می‌شناسند، اما می‌شود بم را با یک هنر هم به‌خاطر آورد.

|پیام ما| سطح تالاب گاوخونی به‌جز بخش کوچکی از دهانه آن خشک است، یعنی ۹۹ درصد تالاب بی‌آب رها شده و آن یک درصد رطوبت در دهانه ورودی تالاب هم به‌دلیل وجود اندک زهاب کشاورزی است. درحالی‌که تالاب تشنه آب است و تمام تنش به خشکی نشسته، سهم‌آبه‌ای از رهاسازی اخیر زاینده‌رود که آذر امسال صورت گرفت، عاید تالاب گاوخونی نشد. این وضعیت طی دو دهه اخیر بر همین منوال بوده است و تنها سال گذشته میزان اندکی آب به تالاب رسید، اما نجات‌بخش نبود و خشکی راهش را گسترده کرد. حالا «علی ارواحی»، متخصص مدیریت زیست‌بوم‌های تالابی می‌گوید همین یک درصد آبی که در ورودی تالاب قرار گرفته، شامل فلزات سنگین ناشی از فعالیت کشاورزی است. این مواد به تالاب می‌ریزند و بعد در قالب غبار راهشان به هوا باز می‌شود و غباری با فلزات سنگین هوای اصفهان و شهرهای اطراف و حتی پایتخت را می‌پوشاند. این است سرنوشتی که دو دهه تالاب گاوخونی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. سرنوشتی ناشی از توسعه نامتوازن و ندادن حقابه محیط‌زیست.

درحالی‌که مهاجرت یکی از مشکلاتی بود که گریبان روستای وامنان مانند بسیاری روستاهای دیگر را گرفته بود، اجرای کاشت زعفران که نخستین بار از سوی امام جماعت این روستای شرقی استان گلستان انجام شد و با استقبال ساکنان توسعه پیدا کرد، در این روستا مهاجرت معکوس ایجاد کرد. تولید زعفران مرغوب در این روستا، علاوه‌بر اینکه برای روستاییان درآمد قابل‌قبولی ایجاد کرد، به مهمترین انگیزه برای تداوم سکونت نسل جوان در روستا تبدیل شده است. وامنان طی ۱۰ سال گذشته از نظر اقتصادی دگرگون شد. این محصول به نگین وامنان معروف شده است. با وجود تشکیل شرکت تعاونی اما عمده محصول تولیدی در این روستا در بازار مشهد فله به فروش می‌رسد.

سرشماری در کشور در بخش‌های مختلف هر ۱۰ سال تجدید می‌شود. پس از آخرین سرشماری عمومی کشاورزی که در سال ۱۳۹۳ انجام شد، امسال انجام سرشماری مجدد جزو نخستین فرمان‌های رئیس‌جمهور بود که ابلاغ شد. ۱۲ آبان‌ماه این طرح به‌شکل میدانی رسماً کلید خورد. قرار است طرح تا ۲۶ آذر ادامه داشته باشد و نتایج سرشماری ماه‌های نخست سال آینده منتشر شود. دراین‌باره پیام ما گفت‌وگوی مفصلی با «غلامرضا گودرزی»، رئیس مرکز آمار ایران داشت که می‌خوانید.

گندم‌کاران کشور، کشت محصول زراعی خود را در حالی آغاز می‌کنند که هنوز مطالباتشان را از دولت قبل دریافت نکرده‌اند. وزیر سابق جهاد کشاورزی، بارها وعدۀ واریز مطالبات خرید تضمینی را به آنان داده بود، اما این وعدۀ «به‌زودی»، هیچ‌گاه به‌طور کامل محقق نشد. در هفته‌های اخیر، گندم‌کاران در شهرهای اهواز، اصفهان، کرمانشاه و…، بارها به عدم پرداخت مطالبات خود تجمع صنفی و اعتراضی برپا کردند، اما بی‌حاصل بود. دولت «بیش از ۱۱۰ هزار میلیارد تومان» به کشاورزان گندم‌کار بدهکار است.

در برنامه‌های اعلامی «سیدستار هاشمی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، یکی از بندها توجه فعالان و کارشناسان بخش کشاورزی را جلب می‌کند. در فصل دوم این برنامه با عنوان «توسعۀ دولت هوشمند و کاربردی‌سازی فناوری‌های نوین»، وزیر جوان اعلام کرده است که وزارتخانۀ متبوعش پیگیر توسعۀ کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع و کشاورزی خواهد بود.