درست است که بخشی از حقابه تالاب میقان در استان مرکزی با پساب تصفیه‌شده فاضلاب شهر اراک جبران می‌شود، اما باز هم این حقابه نتوانسته است مانع از فرونشست در دشت‌های شهرستان اراک شود. مسیر رودخانه‌هایی که روزگاری به تالاب میقان جاری بودند، اکنون با آب‌بندها و سدهای متعدد مسدود شده‌اند بلکه توسعه کشاورزی به ارمغان آورند، اما درعوض شاهدیم که توسعه کشاورزی نه به بندهای خاکی، بلکه به چاه‌های فراوانی وابسته شده که شیره سفره‌های آب زیرزمینی این سرزمین را می‌مکند. فرونشست نشانه این روند ناپایدار است که البته عوارضی هم برای زیرساخت‌های ریلی، جاده‌ای، فرودگاهی و... دارد. در این گزارش با کسب نظر از دو کارشناس قرار است به بررسی ابعاد فرونشست در شهرستان اراک بپردازیم.

طی تابستانی که روزهای آخر آن سپری می‌شود، ۱۰ بار بستر رودخانۀ «زاینده‌رود» آتش گرفته است؛ اتفاقی که در پی خشکی بسیار زیاد و رشد قابل‌توجه نی‌ و گیاهان و در میان غفلت شهروندان یا مسافران، اتفاق افتاده است. حالا دفتر مدیریت بحران استانداری اصفهان، اعلام می‌کند که برای جلوگیری از تکرار این اتفاق، شهرداری مکلف به جمع‌آوری پوشش گیاهی بستر رودخانه به‌ویژه نیزارها شده است، اما کارشناسان می‌گویند، برای جلوگیری از تکرار این اتفاق و اتفاق‌های مشابه، باید آب به رودخانه برگردد و این ممکن نخواهد بود جز با کاهش بارگذاری بالادست به‌جای هزار و یک نقشۀ بلندپروازنه و غیراجرایی.

خزر هر روز در حال کوچک‌ترشدن است و هم‌زمان گزارش‌ها حاکی از آن است که سرریز فاضلاب و آلودگی‌ها به آن نیز در حال افزایش است. کنوانسیون خزر تنها در حد تصویب‌ مانده است. مقامات ارشد کشورهای حاشیۀ خزر، هرکدام در مورد این دریاچه ابزار نگرانی می‌کنند، اما خبری از اقدام مشترک برای آن به گوش نمی‌رسد. این‌بار هشدار از سوی بنادر شمال کشور به گوش رسیده است که تجارت دریایی نه فقط برای ایران، بلکه برای همۀ بنادر خزر در خطر است. کارشناسان اما می‌گویند، هشداردادن کافی است و خزر اکنون نیاز به احیاء دوبارۀ کنوانسیون خزر و اقدام‌های جامع مشترک به‌نفع حفظ اکوسیستم و البته اقتصاد این منطقه دارد؛ شاید احیاء این کنوانسیون، کورسوی امید دریاچه برای بازگشت دوران گذشته و رونق باشد. شاید اجماع کشورهای ساحل‌نشین، بتواند با تغییر اقلیم و روند سریع پس‌رفت و کاهش تراز سطح آب این حوض کوچک مقابله کند.

رییس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو گفت: بر اساس مطالعات انجام شده افزایش دما و کاهش بارش مهم‌ترین عوامل کاهش سطح آب دریای خزر هستند.

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران گفت: طی روزهای اخیر بارش‌های خوبی در تهران داشتیم و پیش‌بینی شده که طی ماه‌های آتی نیز بارش‌های مناسبی در تهران در پیش داشته باشیم.