براساس بررسی‌های سازمان هواشناسی کشور امسال جز برای شمال ایران سال خشکی در پیش است و مانند گذشته خشکسالی ادامه دارد. گرچه کاهش دما در شمال کشور برای سه استان حاشیه خزر نوید باران فراوان و برای البرز برف را به ارمغان می‌آورد، اما همه ناطق کشور با خشکسالی رو‌به‌رو هستند. اگر بارانی هم در کار باشد، رگبارهای سیل‌آساست که خسارت به بار می‌آورد. اینها نتایج بررسی الگوها و مدل‌ها هواشناسی است که رئیس مرکز خشکسالی و بحران سازمان هواشناسی کشور با «پیام‌ما» در میان گذاشته است. چشم‌انداز خشک پیش روی کشور در شرایطی است که سدهای بزرگ تأمین‌کننده نیازهای آبی ایران هم شرایط مساعدی ندارند. براساس آمار منتشرشده از سوی شرکت مدیریت منابع آب کشور با وجود ۲۲ میلیارد و ۶۴۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره‌شده در سدهای کشور، ۴۴ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۵۶ درصد این ظرفیت خالی است.

تصاویر جدید از ماهواره‌های ناسا نشان می‌دهد که منابع آب شیرین جهان طی ۱۰ سال گذشته به صورت چشمگیری کاهش پیدا کرده است.

اتصال لکه فرونشستی استان قزوین به فرونشست در استان البرز ممکن است این شبهه را ایجاد کند که این دو عارضه از یک مبدأ تأثیر پذیرفته‌اند؛ ولی این گزاره درست نیست. درحالی‌که فرونشست استان البرز در پایین‌دست سد طالقان قرار گرفته، فرونشست استان قزوین متأثر از سد نهب ایجاد شده است. «علی بیت‌اللهی»، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره دلایل فرونشست بیان کرد که علاوه‌بر برداشت بی‌رویه آب زیرزمینی باید به احداث برخی از سدها بدون توجه به وجود آبخوان در پایین‌دستشان اشاره کرد. به‌گفته او این سدها مانع نفوذ آب به عمق زمین می‌شوند و در تغذیه آبخوان اخلال ایجاد می‌کنند. نمونه‌ای از این اخلال در مشروب‌کردن سفره‌های زیرزمینی را در قزوین شاهد هستیم.

برندگان پانزدهمین دوره «Equator Prize» یا «جایزه استوا» برنامه عمران ملل متحد (UNDP) مشخص شدند. در این فهرست ۱۱ تشکل برگزیده حضور دارند که یکی از آنها انجمنی محیط‌زیستی در استان فارس و شهرستان کازرون است؛ «میراث پریشان».

با وجودی که اطراف کلانشهر مشهد چهار سد با کاربری تامین آب کشاورزی ساخته شده‌اند که حجم نرمال مخزن آن‌ها در مجموع به بیش از ۹۲ میلیون متر مکعب می‌رسد، باز هم دشت‌های اطراف آن شاهد حفر چاه‌های متعدد به‌منظور مصارف کشاورزی است. نتیجه آنکه هیولای خفته فرونشست بیدار شده و به زیرساخت‌های اقتصادی و فرهنگی خطه خراسان دست‌درازی می‌کند. در این رابطه مهدی معتق، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین و دانشگاه لایپنیتز هانوفر ‌آلمان با بیان اینکه انتظار می‌رود سدها با اختصاص آب‌های سطحی به کشاورزان از فشار بر سرمایه‌های آبی سفره‌های زیرزمینی بکاهند، معتقد است که این سازه‌های عظیم و پرهزینه در ماموریت خود شکست خورده‌اند.

برای نخستین‌بار معرفی می‌شود؛ یک نقشهٔ جامع از فرونشست‌های ایران که چون اندازه‌گیری‌هایش بااستفاده از داده‌های ماهواره‌ای انجام می‌شود، دقیق است. در نگاه اول به نقشه، به‌نظر می‌رسد که لکه‌های فرونشستی همچون زخم‌هایی بر پیکره ایران نشسته‌اند؛ جراحاتی که در جاهایی وسیع و در جاهایی عمیق‌اند. نقشه نشان می‌دهد این لکه‌ها چطور به زیرساخت‌های حیاتی کشور ریشه دوانده‌اند و در حال سست کردن پی و بنای آنها هستند. «مهدی معتق»، استاد دانشگاه لایبنیتز هانوفر آلمان و از طراحان اصلی «پورتال جامع فرونشست‌های ایران»، به «پیام ما» گفت سیاستگذاران ملی و محلی از طریق این پورتال می‌توانند تصویر روشنی از خطرات فرونشست برای مناطق داشته باشند و از داده‌های آن در برنامه‌ریزی‌های زیرساختی خود به‌منظور پیشگیری یا کاهش خطرات فرونشست استفاده کنند. در این مصاحبه شرحی از جزئیات و کارکرد این پورتال را می‌خوانید.

|پیام ما| در ۱۰ می ۲۰۲۴، «هارون نفس» در مهمان‌خانۀ خانواده‌اش در بغلان - شمال افغانستان - و با دوستانی که برای اقامت آمده بودند، وقت می‌گذراند. در تمام بعدازظهر، باران ملایمی می‌بارید، اما حدود ساعت ۳ بعدازظهر، آن‌ها صدای بلندی را شنیدند. نفس می‌گوید: «ما بلافاصله بیرون رفتیم تا ببینیم چه چیزی باعث این صدا شده است؟ گیج شده بودیم، فکر می‌کردیم ممکن است هواپیما باشد، اما بعد متوجه شدیم، سیل است!» طی دو روز، دست‌کم ۳۱۵ نفر در بغلان کشته، بیش از ۲۰۰۰ خانه ویران، حدود ۱۶۰۰ نفر مجروح و صدها نفر دیگر ناپدید شدند. سیل‌های ناگهانی در سایر ولایات افغانستان نیز ویرانی به بار آورد و حداقل ۵۰ نفر در غور، جان خود را از دست دادند. افغانستان همواره در معرض بلایای طبیعی بوده است. بر اساس یک گزارش، در میان کشورهای کم‌درآمد، از نظر تعداد مرگ‌ومیر بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۵، این کشور در رتبۀ دوم قرار دارد. بااین‌حال، فراوانی و شدت بلایایی مانند سیل ناگهانی، در افغانستان روند صعودی طی می‌کند؛ دلیل این امر، تنها تغییر آب‌وهوا نیست، بلکه درگیری‌های مسلحانۀ مداوم، این کشور را به‌شدت آسیب‌پذیر کرده است.

|پیام‌ما| سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری اعلام کرد که وزارت نیرو اجرای برنامۀ هفتم توسعۀ پنج‌سالۀ کشور را آغاز کرده است و به‌همین‌منظور، برنامه‌های متمرکزی برای رفع ناترازی آب در دستور کار این وزارتخانه قرار گرفته است. به گفتۀ «عیسی بزرگ‌زاده»، تمرکز وزارت نیرو در سال نخست اجرای برنامه، بر توسعۀ کشت عمودی به‌جای افقی و الگوی کشت سازگار با شرایط آبی کشور خواهد بود. هم‌زمان با این نشست خبری، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی هم گزارشی از بیلان آبی ۳ ماه نخست ۱۴۰۳ منتشر کرده است و تداوم گرما و خشکسالی را در شروع سال آبی جدید (پاییز ۱۴۰۳ تا پاییز ۱۴۰۴) پیش‌بینی کرده است.