گفت‌وگو با مهرداد زواره محمدی معمار و پژوهشگر حوزه معماری در مورد اهمیت ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما در معماری مدرن ایران و نگرانی برای بازسازی و برگشت به کاربری این ساختمان مهم.

در میان ساختمان‌های کوتاه و بلند لار، جایی که گرمای آفتاب با خاک بومی درهم می‌آمیزد، ساختمانی قد علم کرده است که نه‌تنها نقش یک بانک را بازی می‌کند، بلکه جلوه‌ای از گفت‌وگویی بصری میان سنت و مدرنیته را پیش چشم می‌گذارد: بانک ملی شعبه لار! پی‌رنگ دراماتیک ساخت بنای بانک ملی با زلزله ۴ اردیبهشت ۱۳۳۹ در لار و با حضور ریاست جمعیت شیر و خورشید، شمس پهلوی آغاز می‌شود.

ماجرا از حفاری اداره برق در گذر تاریخی چهارباغ پایین اصفهان آغاز شد؛ جایی که پیمانکار بدون استعلام از اداره‌کل میراث‌فرهنگی، اقدام به کندن زمین کرد و طبق گزارش‌های منتشرشده، احتمال کشف اسکلت‌های انسانی در محدوده‌ای که روزگاری گورستان تاریخی «آب‌بخشان» نام داشت، مطرح و سپس تأیید شد. این اتفاق بار دیگر پرسشی مهم را پیش روی متولیان میراث‌فرهنگی کشور گذاشت: چرا در کشوری با پیشینه چندهزارساله هنوز نقشه دقیقی از لایه‌های مدفون شهرهای تاریخی وجود ندارد؟ این پرسش نه‌فقط مسئله‌ای محلی بلکه بحرانی ملی است که با هر کلنگ عمرانی، احتمال تخریب تاریخ را در دل خود دارد. «سید روح‌الله سیدالعسگری»، معاون میراث‌فرهنگی استان اصفهان، در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأکید کرده است «هیچ‌گونه استعلامی از میراث‌فرهنگی انجام نشده بود و عملیات به‌محض اطلاع، متوقف شد». اما پرسش اینجاست: حتی اگر استعلام هم انجام شود، بر چه اساسی می‌توان لایه‌های پنهان در دل زمین را شناسایی کرد، وقتی هیچ نقشه‌ای وجود ندارد؟

|پیام‌ما| در دل کپنهاگ، در مرکز معماری دانمارک، نمایشگاهی با نام «بازآفرینی» گشایش یافته که در آن، بازیافت و استفاده مجدد از مصالح، راهی برای مقابله با بحران‌های اقلیمی است. این نمایشگاه با تکیه بر قدرت تغییرات فرهنگی، از مفاهیم سنتی زیبایی فاصله می‌گیرد؛ جایی که هر قطعه از مواد دورریخته‌شده، داستانی تازه از فرصت‌های بی‌پایان برای ساخت آینده‌ای پایدارتر را روایت می‌کند.

|پیام ما| شخصیت‌های تاریخی، در کتاب‌ها چهره‌های ثابتی دارند، با خصوصیاتی مشخص که نقش‌هایی را در مسیر تاریخ به‌عهده گرفته‌اند. عکس‌ها هم گاهی یک روایت را تکرار می‌کنند و گاهی سعی می‌کنند از زاویه متفاوتی آدم‌ها را ببینند. اما اگر اسامی را در شهر و بین مردم دنبال کنی، می‌توانی از کتاب‌های تاریخ و تمام داستان‌هایشان عبور کنی و روایت‌های جدیدی بشنوی، روایت‌هایی شنیدنی از آدم‌هایی که در تاریخ یک شهر نقش ایفا کرده‌اند. دنبال کردن قصه آدم‌ها در شهر ماجرای دلچسبی است. حال اگر این آدم‌ها مردان و زنان تاریخ باشند، روایتشان شنیدنی‌تر می‌شود و قصه‌شان پرماجراتر و دامنه اثرگذاری‌شان بر اتفاقات گسترده‌تر. «محمود طالقانی» یکی از همان آدم‌هاست؛ از آنها که می‌شود در تهران سرنخ روایتش را گرفت و به داستان‌های شنیدنی رسید. حال اگر این مسیر را با فرزندان او طی کنی و آنها از خاطرات شخصی‌شان بگویند، روایت‌هایی را می‌شنوی که کمتر می‌توان در کتاب‌های تاریخ ردشان را گرفت. این گزارش نقل غیرخطی همین روایت است، در جمعه‌روزی در بهاری که می‌گذرد و در همین تهران شلوغ و پر از داستان و ماجرا.

چرا قربانی‌ کردنِ لذت‌های روزمره، 5/4 میلیون بازدید گرفت؟

نوروز، فراتر از یک آیین سنتی، بازتابی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است. این جشن کهن نه‌تنها نمادی از تجدید طبیعت و آغاز سال نو است، بلکه در گذر قرن‌ها به یک عنصر بنیادین در ساختار اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که چگونه نوروز توانسته است با وجود تغییرات تاریخی، تهاجمات فرهنگی و دگرگونی‌های اجتماعی، همچنان زنده بماند و به یکی از معدود جشن‌هایی تبدیل شود که مرزهای جغرافیایی و تاریخی را درنوردیده است؟ پاسخ این پرسش را می‌توان در لایه‌های مختلف تاریخ ایران جست‌وجو کرد؛ از سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان در تخت‌جمشید، که ردپای آیین‌های نوروزی را در تشریفات درباری ثبت کرده‌اند، تا متون کهن زرتشتی که به فلسفه این جشن اشاره دارند. شاهنامه فردوسی، آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، و حتی گزارش‌های مورخان عرب و یونانی، همگی گواهی بر دیرینگی و اهمیت این آیین هستند.