یک عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است که شهرداری‌های سه استان تهران، البرز و قزوین قرار است برنامه‌ای مشخص چاه‌های دارای کیفیت شرب خود را به وزارت نیرو تحویل‌دهند تا شرایط تنش آب شرب در تهران آبی کنترل شود. با‌این‌حال، «محمدرضا رضایی کوچی» هیچ اطلاعی از مذاکره وزارت نیرو و شهرداری تهران (مناطق ۲۲گانه) برای تحویل ۵۵ چاه آب دارای کیفیت شرب به وزارت نیرو نداده است. این درحالی‌است که قانون شهرداری تهران را مکلف به این اقدام و جایگزینی چاه‌های آب آبیاری فضای سبز با آب حاصل از پساب کرده است. آخرین خبرها از در جریان بودن مذاکرات میان شهرداری و وزارت نیرو حکایت می‌کند. مذاکره‌ای که در خشک‌ترین روزهای پایتخت بی‌نتیجه مانده است.

در تهران بیش از سه هزار فضای سبز وجود دارد که شهرداری برای آبیاری آنان از ۷۰۰ حلقه چاه در اختیار استفاده می‌کند. این اعداد را «عیسی بزرگ‌زاده»، سخنگوی صنعت آب کشور، در نشست خبری ۳۰ تیر اعلام کرده است. براساس آمار ارائه‌شده از سوی بزرگ‌زاده، ۵۵ حلقه از این چاه‌ها کیفیت آب شرب دارند، اما هیچ‌یک در اختیار وزارت نیرو قرار نگرفته‌اند. طبق قانون هوای پاک، باید برای آبیاری فضای سبز از پساب استفاده شود و شهرداری تهران سه تفاهم‌نامه با اداره‌کل آب‌وفاضلاب تهران برای تأمین آب از پساب منعقد کرده که هیچ‌کدام اجرایی نشده است. سخنگوی صنعت آب می‌گوید وزارت نیرو آمادگی کامل دارد که به‌فوریت پساب را در اختیار فضای سبز قرار دهد: «این چاه‌ها باید به وزارت نیرو بازگردانده شوند. چاه‌های با کیفیت شرب نیز باید وارد چرخه تصفیه و توزیع شوند، تا از افت بیلان آب زیرزمینی جلوگیری شود.» طبق همین آمار ظرفیت چاه‌های فعال شهرداری تهران، حدود ۱۶۰ میلیون مترمکعب در سال است. عددی کلیدی که باید برای مدیریت مصرف و جلوگیری از فرونشست زمین هدایت شود، نه آبیاری پارک و بوستان.

تأمین نشدن حقابه‌های تاریخی و عرفی رودخانه‌های فرامرزی در شرق کشور باعث شده است وضعیت چاه‌نیمه‌ها در سیستان‌وبلوچستان وضعیت مطلوبی نداشته باشد و سد دوستی، سد تأمین‌کننده آب شرب کلانشهر مشهد نیز به حجم مرده برسد. سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری روز گذشته خود در مورد آخرین وضعیت رودخانه هیرمند و تعهدات کشور افغانستان در قبال ایران و همچنین وضعیت تأمین حقابه عرفی ایران از هریرود توضیح داد که طبق معاهده ۱۳۵۱، افغانستان موظف است سهم مشخصی از آب رودخانه هیرمند را به ایران تحویل دهد. بااین‌حال، از ابتدای سال آبی جاری تاکنون فقط حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب آب وارد کشور شده است، رقمی که با حجم مورد انتظار فاصله معناداری دارد. به‌گفته «عیسی بزرگ‌زاده»، اگرچه نشست اخیر کمیساران دو کشور برگزار شده و فضای مذاکره همچنان باز است، اما تا این لحظه خروجی ملموسی حاصل نشده است. جمهوری اسلامی ایران همواره بر رفتار منطقی و پایبندی به معاهدات بین‌المللی تأکید دارد. بزرگ‌زاده درعین‌حال یادآور شد که ایران خشکسالی منطقه را به رسمیت می‌شناسد، اما معتقد است حتی با لحاظ کردن شرایط خشکسالی، باید ورودی آب به کشور بیش از میزان فعلی باشد. او همچنین با اشاره به وضعیت وخیم تأمین آب در مناطق شرقی کشور به‌ویژه استان خراسان‌رضوی و کلانشهر مشهد نیز توضیح داد: «به‌دلیل نبود ورودی‌های مناسب، اقدامات موقتی برای مدیریت منابع در دستورکار قرار گرفته است تا تابستان پیش‌ رو با کمترین چالش طی شود. وزارت نیرو همچنین از کشورهای همسایه انتظار دارد در چارچوب عرف‌های منطقه‌ای و قوانین بین‌المللی به تعهدات خود پایبند بمانند.»

وزارت نیرو برای مصرف برق صاحبان حدود هشت‌هزار چاه کشاورزی که بیش از الگوی مصرف آب برداشت می‌کنند و «بد مصرف» شناخته می‌شوند محدودیت ایجاد خواهد کرد. همچنین حدود ۲۸ هزار صاحب چاه آبی که «پر مصرف» شناخته شده‌اند نیز تذکر دریافت کرده‌اند و در صورت ادامهٔ بهره‌برداری بیش از الگوی مشخص شده، برق این مشترکان نیز محدود خواهد شد.