عصر یکشنبه، پنجم اسفندماه سال ۱۴۰۳، هشتصد و بیست و سومین شب از مجموعه شب‌های مجله بخارا با همراهی مجله صنوبر و خانه اندیشمندان علوم انسانی به شب بوم‌سازان زاگرس اختصاص داشت. در این شب، سخنرانان از اهمیت و تهدیدهای پیش روی زاگرس گفتند. «علی دهباشی»، سردبیر فصلنامه بخارا، زاگرس را تمدن‌بخش دانست. «مانیا شفاهی»، سردبیر فصلنامه صنوبر، آن را منبع اقتصادی و غذایی ایران عنوان کرد. «بهمن ایزدی» از پیر شدن زاگرس و ضرورت احیای آن سخن گفت. «بهرام زهزاد»، بوم‌شناس، انسان را عامل تغییرات زاگرس از هزاران سال پیش تاکنون معرفی کرد و «رضا ساکی»، دستاوردهای فعالان محیط‌زیست برای معرفی و احیای زاگرس را برشمرد که یکی از آنها همین شب بوم‌سازگان زاگرس بود.

جنگل زاگرس طعمه آتش‌ شده. مردم می‌دوند تا آتش را خاموش کنند و حیوانات را فراری دهند. زنی در این میان، روباه سوخته‌ای را بغل می‌گیرد. این شروع سکانس آغازین فیلم «خاتی» است که تصاویرش برای ما غریبه نیست. سال‌های اخیر زیاد دیده‌ایم که داغ زاگرس بر دل طبیعت مانده است و مردم محلی هم همیشه برای کمک حضور داشته‌اند. فیلم «خاتی» که امسال در جشنواره فیلم فجر شرکت کرده، روایتی است از طبیعت این منطقه و تعارض جامعه محلی با حیات‌وحش. «فریدون نجفی»، کارگردان این فیلم، در گفت‌وگو با «پیام ما» از «خاتی» و اهمیت ساخت فیلم‌های محیط‌زیستی می‌گوید.

پروژه سد و نیروگاه برقابی «خرسان ۳» که مطالعات آن از سال ۸۳ شروع شده بود، از جمله پروژه‌های مشمول ارزیابی محیط‌زیستی بود که در شهرستان لردگان و در محدوده جغرافیایی استان چهارمحال‌وبختیاری و استان کهگیلویه‌وبویراحمد واقع شده است. این پروژه از سال ۸۷ تا سال ۹۶ چندین‌بار در کمیته ماده ۲ ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور مطرح شد، ولی هیچ‌گاه موفق به اخذ مجوز ارزیابی اثرات زیست‌محیطی از سازمان محیط‌زیست نشد. این سد بعد از مدت‌ها که تیتر خبری بود، به حاشیه رفت، اما مجدداً با نامه «جلیل مختار»، نماینده آبادان و خرمشهر، و اقدامات نشان «اپوش» که یک کار جمعی از تشکل‌ها و فعالان در استان‌های مختلف است، در مهرماه ۱۴۰۳ بر سر زبان‌ها افتاد؛ اتفاقی که توانست بارقه‌های امید را در دل مردم روشن کند و حالا در آخرین خبر دبیرخانه نشان اپوش که نقش مهمی در مطالبه‌گری این سد داشته، طی روزهای اخیر با انتشار نامه و مستنداتی خبر از ابطال مجوز آن داده است. بنابراین، باتوجه‌به اضافه شدن سامانه انتقال آب به پروژه سد خرسان و لزوم مطالعات تجمعی و برنامه هفتم توسعه و تغییر در سیمای طرح سد خرسان، به‌دلیل اینکه سد ماندگان تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای در ابعاد، اهداف و ویژگی‌های سد خرسان ۳ ایجاد خواهد کرد، این سد نیازمند ارزیابی مجدد اثرات محیط‌زیستی و صدور مجوز جدید محیط‌زیستی است.

هشت سال قبل که طرح «سیمرغ کوه‌های ایران» توسط فدراسیون کوهنوردی به تصویب رسید، به‌نظر نمی‌آمد این طرح می‌تواند در سال‌های بعد مشکلاتی برای محیط‌زیست به‌بار آورد. براساس این طرح، هر کس که صعود به ۳۱ قله‌ بلند در ۳۱ استان کشور را انجام دهد، نشان سیمرغ می‌گیرد. اما این طرح که در ابتدا برای شناساندن قله‌های کمتر‌دیده‌شده به کوهنوردان حرفه‌ای بود، در سال‌های اخیر به امری تجاری بدل شده است و به شیوه‌نامه آن عمل نمی‌شود. براساس شیوه‌نامه، گروه‌های کوهنوردی باید در قالب ۱۲نفره به صعود می‌پرداختند، اما در حال حاضر گروه‌هایی چند صد نفره به قله‌های بکر می‌روند که به‌گفته دو عضو مستعفی این طرح، این کار تنها باعث نابودی محیط‌زیست شده و عملاً کمکی به اقتصاد جامعه محلی و گردشگری نکرده است.

معاون حفاظت و امور اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان از اطفاء حریق مراتع و جنگل‌های جنوب خرم‌آباد خبر داد و گفت: آتش‌سوزی مراتع و جنگل‌های جنوب خرم‌آباد موسوم به تخت رفه مهار شده است.

در جهان امروز تعداد زیادی از فیلم‌های تولیدشده برای تکمیل جاذبه‌­های تصویری خود به سراغ جلوه‌­های خاص بصری با کمک کامپیوتر می‌­روند و شاید به‌زودی سینمای جهان با گسترش هوش مصنوعی از روند واقعی دنیای پیرامون فاصله بگیرد. در سینمای ایران نیز استفاده از ابزارهای فنی به‌جهت تولید نماهایی با کمک Visual Effects به‌شدت باب شده و به‌گونه‌­ای سبب راحتی فیلم‌­سازان از ساخت دکورهای عظیم شده است. در سینمای ملی ایران، فیلم‌های بسیاری در طبیعت ساخته شده که با گذشت چندین دهه هنوز هم طراوت بصری خود را در میزانسنی مناسب حفظ کرده‌­اند. منطقۀ کوهستانی زاگرس، زیباترین نماهای بصری را در خود جای داده و همین موضوع سبب شده تا در برخی از فیلم‌ها چشم‌­انداز روشن‌­تر و واقعی‌­تری از فرهنگ مردمان ببینیم و در برخی دیگر نیز زاگرس تنها یک لوکیشن برای سازندگان بوده و معنای زیستن، فرهنگ و زبان نادیده انگاشته شده است.