«توان ما بریده، همه آسیب دیده‌ایم، چشمم را از دست دادم، مهره کمرم آسیب دید، ماهیچه شکمم پاره شد، ریه‌هایم آسیب دید، چیزی از من و ما نمانده. بی‌تفاوتی دولت و قوه قضاییه ما را می‌کشد.» اینها را کیان یزدان‌پور از فعالان محیط‌زیست نورآباد ممسنی می‌گوید. زاگرس امسال، سال پرحریقی را تجربه کرد. در نورآباد ممسنی ۱۵۰ مورد حریق داشتند. در کوهمره سرخی هم سالار اسفندیاری فعال محیط‌زیست، تنها در سال ۱۴۰۴، درگیر ۶۰ آتش‌سوزی در زاگرس بوده است. بی‌عملی سازمان‌های متولی توان او را هم گرفته، اینکه مردم هر بار حریق را خاموش کنند و باز آتش زبانه بکشد.

«البرز زارعی» بعد از خاموش کردن آتش «خامی» در خردادماه سال ۹۹، به کوه دیل رفت. خودش تعریف کرده بود که «داخل دیواره‌ای گیر کردم. آتش از پایین زبانه کشید و آمد سمت من. هیچ راه فراری نداشتم. همانجا ماندم و سوختم.» او در دشت دیل سوخت، در میان بلوط‌ها و بادام‌ها. دو هفته جسم عفونت‌کرده‌اش در بیمارستان برای زنده ماندن تلاش کرد، اما نشد. او برای حفظ درختان تنگ دیل کهگیلویه‌وبویراحمد جانش را به آتش داد، همان جایی که حالا می‌خواهند با جاده‌سازی درختانش را نابود کنند و محلی‌هایش نام البرز از دهانشان نمی‌افتد: «البرز برای حفظ درختان اینجا جانش را داد، حیف!». این پوشش گیاهی متراکم بعد از تونلی است که برای روان شدن تردد بین گچساران تا روستای دیل و چرام کشیده شده، اما فعالان می‌گویند نیازی به عریض کردن جاده در خروجی تونل نیست؛ آن‌هم در منطقه حفاظت‌شده. بهانه فعلی اما ملی بودن این طرح است و حمایت نماینده مردم گچساران در مجلس بدون توجه به اثرات مخرب محیط‌زیستی و بی‌توجهی اداره‌کل محیط‌زیست استان به این تخریب، نگرانی‌ها را چندین برابر کرده است.

«ریبین گورانی» ۱۰ روز در کما برای زنده ماندن تلاش کرد. دود آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌های مریوان، اواخر مردادماه به ریه‌هایش تاخت، همان زمان و پس از بازگشت از محل حادثه به مراکز درمانی رفت اما آن‌طورکه انجمن محیط‌زیستی چیا نوشت، با تأخیر بستری شد و پس از چند روز وخامت حال، تهوع و سرگیجه شدید، نهایتاً در روز سه‌شنبه، ۴ شهریور، به کُما رفت. ۱۰ روز در کما ماند و ۱۴ شهریور خبر ازدست‌رفتنش آمد تا نامش در کنار «حمید مرادی»، «چیاکو یوسفی‌نژاد» و «خبات امینی»، به‌عنوان کشته‌شدگان در آتش‌سوزی‌های امسال کردستان قرار گیرد. حمید، چیاکو و خبات برای خاموش کردن آتش آبیدر اوایل مرداد جانشان را از دست دادند و حالا در شهریورماه، ریبین ۲۷ساله برای خاموش کردن آتش جنگل‌های مریوان از دست رفته است.

در کردستان عزای عمومی است. عزاداران سیاه‌پوش در روزهای گذشته سه شهید محیط‌زیست را بر دوش کشیده‌اند. آنها صبح دوشنبه «چیاکو یوسفی‌نژاد» را در روستایی در حسن‌آباد و عصر «خبات امینی» را در آرامستان بهشت محمدی سنندج به خاک سپردند، در کنار یار دیگر «حمید مرادی» که روز جمعه آرام گرفت. عزاداران آرام نبودند، غم‌زده و خشمگین بودند، گل‌هایی سرخ در دست داشتند و فریادی بر لب: «شه‌هید نامره» (شهید نمی‌میرد). آنها می‌پرسیدند چرا نیروهای مردمی باید در آتش بسوزند؟ چرا هر روز نقطه‌ای از جنگل‌های کردستان آتش می‌گیرد؟

سه جان عزیز برای خاموش کردن مراتع و جنگل‌های آبیدر از دست رفته‌اند. «حمید مرادی»، «چیاکو یوسف‌نژاد» و «خبات امینی»، هر سه داوطلبانی بودند که به دره‌های پارک جنگلی منطقه زدند و در شیب تند گرفتار دود و آتش شدند. در این شرایط که هر ماه نام عزیزی در فهرست کشته‌شدگان مقابله با آتش جنگل‌ها قرار می‌گیرد، سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری به‌عنوان یکی از ارکان حفاظتی، از عملکرد خود دفاع می‌کند و «ابراهیم پیرزادیان»، معاون سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، در گفت‌و گو با «پیام ما» عنوان می‌کند که تمام نیروهای لشکری و کشوری برای مهار آتش باید پای کار بیایند. او در جواب نقدها به عملکرد سازمان می‌گوید: «قبل از اینکه آتش اتفاق بیفتد و در فصول امن‌تر، چندین رزمایش اطفای حریق برگزار کردیم و خواستیم همه دستگاه‌ها و مردم را پای کار بیاوریم. ما تلاش خودمان را کردیم.»