|پیام ما| «اینجا فقط یه مجموعه نیست؛ اینجا خونه‌ خاطره‌ها و آرزوهامونه.» این بخشی از یک آگهی است. آگهی فروش یک اقامتگاه بوم‌گردی در روستای غرقاب گلپایگان، اقامتگاه «تیمره» برای بسیاری از اهالی سفر نام آشنایی است. در روزهای جنگ «تیمره» نخستین اقامتگاهی بود که اعلام کرد حاضر است به‌صورت رایگان میزبان کسانی باشد که می‌خواهند مدتی در جایی امن اقامت داشته باشند. حالا اما این اقامتگاه در آستانه تعطیلی است و «رسول مجیدی» آگهی فروش آن را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده و نوشته است: «تیمره، تکه‌ای از قلبمونه که حالا به‌خاطر شرایط سخت اقتصادی و نبود هیچ حمایت دولتی، مجبوریم ازش دل بکنیم.» فروش اقامتگاه بوم‌گردی و تعطیلی بسیاری از بخش‌های مرتبط با گردشگری به روشنی نشان‌دهنده شرایط سخت فعالان گردشگری است. شرایطی که گویی برخی مدیران ارشد این حوزه به‌جای تلاش برای تغییر و بهبود آن، چشم بر آن بسته‌اند و تصویر دیگری از وضعیت گردشگری ایران در ذهن دارند، تصویری که اختلافی معنادار با حقیقت جاری در این بخش دارد.

ما فقط شنیدیم که آسمان ایران بسته است، که راه‌ها مسدود است و جاده‌ها شرایط ویژه دارند، که فقط ۲۰ لیتر بنزین به هر خودرو می‌دهند، که فرودگاه‌های کشور تعطیل است، که بانک‌ها هک شدند، که یک مجتمع مسکونی در بمباران تخریب شده، که اینترنت ملی شد، که خروجی‌های تهران ترافیک کیلومتری دارند، که… . بسیاری از اخبار را شنیدیم، بسیاری را زندگی کردیم و خودمان بخشی از خبر بودیم، بسیاری خبرها زندگی‌مان را تحت‌تأثیر قرار داد یا فلج کرد، از کنار بسیاری هم گذشتیم و شاید فکر نکردیم آدم‌هایی که بخشی از داستانشان با این اخبار جنگ گره خورده، چه تجربه‌ای را از سر گذراندند. طبیعی هم بود. ما دچار یک ترومای جمعی شده بودیم و هر کداممان در بخشی از این داستان پررنج، آسیب دیده بودیم و درگیر همان بخش بودیم و کمتر به دیگرانی که در جای دیگری از این داستان با بحران دست‌وپنجه نرم می‌کردند، فکر کردیم. ما هر کدام به‌شکلی بخشی از روایتی تلخ بودیم که یک نقطه مشترک داشت: «جنگ». حالا که پای حرف هم می‌نشینیم، می‌بینیم آن دوازده روز را هر کس به‌شکلی سپری کرده، با بحران مواجه شده و بحران را مدیریت کرده و توانسته از آن عبور کند. روایت راهنمایان گردشگری هم بخشی از این داستان است که با جمله: «وقتی جنگ شد...» آغاز می‌شود.

در روستایی بی‌برق در دل کوه‌های کرمان، میان خانه‌ای خشت‌وگلی شاهرود، یا اقامتگاهی بومی کنار دریا، هرکجا که نام بومگردی بر سر در خانه‌ای نقش بسته، روایتی پنهان است؛ روایتی از رؤیای زندگی آرام و اصیل در دل طبیعت که امروز در سایه مشکلات اقتصادی، تغییرات بی‌ضابطه، نگاه تجاری و بی‌توجهی به اصالت‌های فرهنگی، به محاق می‌رود. این گزارش، از دغدغه‌های صاحبان بومگردی‌ها می‌گوید؛ از آنان که میان ماندن و رفتن، میان اصالت و درآمد، گرفتارند.

«پارک ملی گلستان دنیایی از چالش‌هاست.» این گفته «احمد رادمان»، رئیس این پارک ملی است. او چهارشنبه، ۲۱ شهریور ۱۴۰۳، به‌عنوان رئیس این پارک انتخاب شد و از آن روز تا اکنون درگیر مشکلات آن است. زمان پذیرش این مسئولیت،‌ تصور می‌کرد کاری ساده‌‌تر است، اما همان روزهای اول دریافت که مأموریتی دشوار در پیش دارد. همین موضوع سبب شد در جواب پرسشی مبنی‌بر اینکه بزرگترین مشکل شما چیست؟ این‌طور پاسخ دهد که دنیایی از چالش در پارک ملی گلستان وجود دارد که باید حل شوند؛ اولین آنها رسیدگی به وضعیت همیاران پارک ملی است،‌ همان نیروهایی که در هفت سال گذشته با حداقلی‌ترین امکانات در کنار محیطبانان برای حفاظت از پارک تلاش می‌‌کنند. در گفت‌وگو با رئیس پارک ملی گلستان از او سایر مسائل و مشکلات این پارک‌، برنامه‌های او برای این چالش‌ها و ساماندهی تفرج در این پارک ملی پرسیدیم. او ورود درآمد حاصله از تفرجگاه‌ها را راهی دانست که می‌تواند تمام مشکلات را حل کند.

|پیام ما| دیروز «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز، از تدوین برنامه‌ای در راستای آنچه او «جهت‌دهی به روندهای موجود و بهبود شاخص‌های گردشگری سبز در ایران» می‌داند، خبر داد. او معتقد است شرایط موجود ضرورت طراحی برنامه‌ای بدون نیاز به بروکراسی پیچیده، منابع مالی، مجوز خاص و … را ایجاد کرده است. اما این برنامه تا چه اندازه مبتنی‌بر حقایق موجود در بخش گردشگری است و تا چه اندازه بر پایه شرایط ایده‌الی که از این بخش انتظار داریم؟ جهانشاهی در گفت‌وگو با «پیام ما» بخش‌هایی از این برنامه‌ها را که روز گذشته منتشر شد، تشریح کرده است.

کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیط‌زیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛‌ پوشش گیاهی و جانوری آنها به‌شدت آسیب‌ دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راه‌حل‌هایی با مشارکت تمام ذی‌نفعان برسند. اینها گفته‌های «ماندانا سجادی»، عضو هیئت‌علمی‌ دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیط‌زیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی‌ مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.