گزارش‌ها و اعداد منتشرشده از سوی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب ایران نشان می‌دهد جز چند محصول محدود مانند کیوی و زعفران، اکثر محصولات کشاورزی صادراتی ایران به‌ازای مصرف یک مترمکعب آب کمتر از یک دلار ارزآوری دارند. بااین‌حال، محصولاتی مانند پسته و خرما که به‌طور میانگین سالانه بیشترین صادرات آب مجازی از کشور را دارند، در فهرست اقلام با کمترین ارزآوری به‌ازای مترمکعب آب قرار دارد. به‌طوری‌که پسته سالانه حدود یک هزار ۳۸۲ میلیون مترمکعب آب مجازی کشور خارج کرده است. بعد از محصول پسته خرما با سالانه ۸۱۱ میلیون مترمکعب آب، رتبه دوم صادرات آب مجازی را داراست. بااین‌حال، هر دو این محصولات پسته با ۰.۶۹ و خرما با ۰.۳۴ ‌دلار بر مترمکعب ارزآوری داشته‌اند. حالا وزیر جهادکشاورزی در آستانه ورود به یکی از سخت‌ترین سال‌های آبی کشور از اعلام برنامه صادرات محصولات کشاورزی صحبت کرده است، اما عدم ممنوعیت آن را منوط به تأمین نیاز داخل کرده است و هیچ حرفی از تغییر برنامه صادراتی باتوجه‌به وضعیت آبی نزده است. بااین‌حال، کمیسیون کشاورزی مجلس اعلام کرده است کم‌آبی ۹۰ درصد دشت‌های حاصلخیز کشور را با مشکل روبه‌روکرده است و وزیر نیرو نیز اعلام کرده است اولویت سال ۱۴۰۴ تأمین آب شرب است، نه آب سایر بخش‌ها.

|پیام ما| بودجه فرهنگ و هنر یکی از ارکان اصلی توسعه فرهنگی و اجتماعی کشور است. بااین‌حال، بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد علی‌رغم افزایش عددی اعتبارات این بخش، سهم آن از کل بودجه فرهنگی و مصارف بودجه عمومی دولت کاهش یافته است. این موضوع نه‌تنها جایگاه فرهنگ و هنر را در اولویت‌های ملی تضعیف می‌کند، بلکه ابهاماتی را در توزیع اعتبارات و ارتباط برنامه‌های فرهنگی با اهداف کلان توسعه کشور به‌وجود آورده است. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی به بررسی بخش دوم لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور با تمرکز بر بخش فرهنگ و هنر پرداخته است.

به دنبال تصویب قانون برنامه هفتم توسعه، درحالی میزان «سن بازنشستگی» افزایش یافت که روز گذشته آیین‌نامه اجرایی آن از سوی معاون اول رئیس‌جمهور به سازمان اداری و استخدامی کشور و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای اجرا ابلاغ شد.

مدیرکل دفتر آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه به طور میانگین در سال‌های مختلف بین ۵ تا ۷ درصد دانش آموزان پایه نهم به دهم نمی‌آیند، گفت: برنامه‌ریزی شده برای آموزش رشته‌های ۹۰۰ ساعته در هنرستان‌ها با یک سال کمتر یا کاهش ساعت تدریس و ساعت برنامه هفتگی کمتر، بچه‌ها جذب رشته‌ها شوند و در مدرسه بمانند.

مشاور رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: مطالعات سال ۹۸ نشان داد که ۴۲ درصد تالاب‌های کشور منشا گردوغبار شده‌اند اما با توجه به بدتر شدن شرایط نظر کارشناسی بنده این است که اکنون ۶۰ درصد تالاب‌های ما غبارخیز شده‌اند.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست، در مراسم روز جهانی حفاظت از تالاب‌ها گفت: وزارت نیرو موظف به تامین نیاز آبی تالاب‌هاست و باید به این مسئله توجه ویژه‌ای داشته باشد.

پالایشگاه بیدبلند خلیج‌فارس بهبهان که در سال‌های اخیر یکی از متهمان آلودگی در استان خوزستان بوده، در هفته گذشته با انتشار خبری اعلام کرده است سازمان حفاظت محیط‌زیست مهر تأیید بر عملکرد این مجموعه زده و «این مجموعه عامل آلایندگی شهرستان بهبهان نیست». همین هم عاملی بود تا محیط‌زیست به این مورد واکنش نشان دهد و این خبر را نظر مدیریت این پالایشگاه بداند. «اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان خوزستان به‌عنوان مرجع حاکمیتی محیط‌زیست استان دراین‌خصوص اظهارنظری نداشته و وضعیت آلایندگی این شرکت طی پایش‌ها و بازدیدهای میدانی مهر، آبان، آذر و دی‌ ماه امسال بررسی شده که آن نتایج در حال بررسی است.» این اتفاقات درحالی‌است که شورای شهر بهبهان هم از این مجموعه شکایت کرده و البته به‌گفته «محمد الموتی»، دبیر شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد محیط‌زیست و منابع طبیعی کشور، یکی از مطالبات آنها از نهادهای نظارتی و خود این مجموعه، مربوط به جمع‌آوری نکردن گازهای همراه ۵۲ مشعل در شرق کارون است. کاری که به‌گفته الموتی برای آن حدود شش سال قبل معادل ۳۱ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان پول پروژه دریافت شده و گازی جمع‌آوری نشده است. این موردی است که سال گذشته، مورد توجه و پیگیری شبکه تشکل‌های محیط‌زیست و منابع‌طبیعی کشور از کمیسیون اصل ۹۰ مجلس و دستگاه‌‌های نظارتی قرار گرفته و آنها همچنان در انتظار نتیجه هستند. این درحالی‌است که مدیر پروژه جمع‌آوری گازها می‌گوید «پولی از جایی نگرفته‌ایم، خودمان باید هزینه این پروژه را می‌دادیم و تا پایان سال ۱۰ مشعل خاموش خواهند شد.» حالا اما آلایندگی‌های این مجموعه هم به فهرست مطالبات این پرونده اضافه شده است، مواردی که مورد شکایت شورای شهر بهبهان قرار گرفت و در نهم دی‌ماه توانستند حکمی برای آن از مراجع قضائی بگیرند.

رقم کل بودجه دولت در سال آینده ۶۴۰۷ همت است. اگر با ارز ۸۰ هزار تومانی حساب کنیم، این رقم معادل ۸۰ میلیارد دلار است. یک ماه قبل «مهرداد بائوج لاهوتی»، از اعضای کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد برای رفع ناترازی برق صد میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز است، عددی که اعلام شده بیشتر از بودجه یک سال کشور است؛ قدر هزینه ساخت ۳۷۵ برج به بلندی برج میلاد (هزینه ساخت ۲۶۶ میلیون دلار). اما آیا برای رفع ناترازی واقعاً به این حجم از منابع مالی نیاز است؟ «پیام ما» در این گزارش به‌دنبال بهترین راه‌حل برای رفع ناترازی برق است و کارشناسانی چون «یدالله سبوحی»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی شریف، و «بهرام صادقی»، عضو باشگاه صاحب‌نظران انرژی، در پاسخ به این سؤال از راهکارهای سایر کشورها می‌گویند. از نگاه سبوحی اولویت اول ما در کشور باتوجه‌به محدودیت منابعی که داریم بهینه‌سازی انرژی و بعد تجدیدپذیرهاست؛ اقدامی که اگر صورت پذیرد، معادل ۴۰ درصد از مصرف انرژی را آزاد می‌کند و برگشت سرمایه‌اش در حدود سه سال است. اینکه چرا سیاست بهینه‌سازی انرژی پی گرفته نمی‌شود؟ جوابش از دید این کارشناسان به هیئت‌مدیره‌های لغزان هلدینگ‌های بزرگ خصولتی و قیمت پایین انرژی برمی‌گردد.

پروژه سد و نیروگاه برقابی «خرسان ۳» که مطالعات آن از سال ۸۳ شروع شده بود، از جمله پروژه‌های مشمول ارزیابی محیط‌زیستی بود که در شهرستان لردگان و در محدوده جغرافیایی استان چهارمحال‌وبختیاری و استان کهگیلویه‌وبویراحمد واقع شده است. این پروژه از سال ۸۷ تا سال ۹۶ چندین‌بار در کمیته ماده ۲ ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور مطرح شد، ولی هیچ‌گاه موفق به اخذ مجوز ارزیابی اثرات زیست‌محیطی از سازمان محیط‌زیست نشد. این سد بعد از مدت‌ها که تیتر خبری بود، به حاشیه رفت، اما مجدداً با نامه «جلیل مختار»، نماینده آبادان و خرمشهر، و اقدامات نشان «اپوش» که یک کار جمعی از تشکل‌ها و فعالان در استان‌های مختلف است، در مهرماه ۱۴۰۳ بر سر زبان‌ها افتاد؛ اتفاقی که توانست بارقه‌های امید را در دل مردم روشن کند و حالا در آخرین خبر دبیرخانه نشان اپوش که نقش مهمی در مطالبه‌گری این سد داشته، طی روزهای اخیر با انتشار نامه و مستنداتی خبر از ابطال مجوز آن داده است. بنابراین، باتوجه‌به اضافه شدن سامانه انتقال آب به پروژه سد خرسان و لزوم مطالعات تجمعی و برنامه هفتم توسعه و تغییر در سیمای طرح سد خرسان، به‌دلیل اینکه سد ماندگان تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای در ابعاد، اهداف و ویژگی‌های سد خرسان ۳ ایجاد خواهد کرد، این سد نیازمند ارزیابی مجدد اثرات محیط‌زیستی و صدور مجوز جدید محیط‌زیستی است.

مدیرکل دفتر حفاظت از زیست‌بوم‌های دریایی و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: در فاز اول شناسایی پهنه‌ها جهت توسعه سواحل مکران ۱۴پهنه برای استقرار صنایع مختلف را مشخص کردیم که سه پهنه مربوط به مگاصنعت یا صنایع سنگین مثل پتروشیمی و فولاد است.

۲۴ آذر امسال بود که اعلام شد واردات گاز ایران از ترکمنستان به‌دلیل بدهی ۳۰۰ میلیون دلاری ایران متوقف شده است. حالا با گذشت ۱۰ روز سخنگوی دولت در نشست هفتگی با خبرنگاران اعلام کرد وزرای دولت به‌دنبال تأمین گاز با کمک وارد کردن از کشورهای دیگر هستند. به‌نظر می‌رسد این تصمیم پس از کاهش شدید سوخت‌رسانی به نیروگاه‌هایی گازسوز کشور که حدود ۹۰ درصد از نیروگاه‌ها را شامل می‌شوند، اتخاذ شده است. به‌گفته مهاجرانی، در نشست ۴ دی، نیروگاه‌های ایران حدود ۹۰ میلیارد مترمکعب سوخت استفاده می‌کنند، ۷۶ میلیارد مترمکعب آن گاز طبیعی طبیعت مابقی سوخت مورد نیاز با مابقی سوخت‌ها تأمین می‌شود: «تأمین سوخت تا ۷ درصد کاهش پیدا کرده بود، سعی کردیم گازوئیل را جایگزین آن کنیم. طبق اعلام وزارت نفت این عدد به ۲۰۰ درصد افزایش یافته است. البته متنوع‌سازی سبد انرژی در دستورکار دولت است. امیدواریم با افزایش گازرسانی و واردات گاز از کشورهای دیگر که وزاری محترم در حال پیگیری آن هستند، شاهد کاهش خاموشی‌ها و جلوگیری از آسیب به صنعت باشیم.»

پیام ما- بیست‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست با شعار «مشارکت همگانی، اقتصاد سبز، آینده پایدار» امروز با حضور «محمدرضا عارف»، معاون اول رئیس‌جمهور و «شینا انصاری» رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست، کار خود را در مجموعه نمایشگاهی آفتاب آغاز کرد. این نمایشگاه قرار بود فرصتی بی‌نظیر برای گردهمایی فعالان حوزه محیط‌زیست، سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف، به‌منظور بررسی چالش‌ها و فرصت‌های موجود در حفظ محیط‌زیست باشد. اما در کمال تعجب، نمایشگاه در نخستین روز از برگزاری خود، با کم‌رمقی آشکار روبه‌رو شد. با وجود اعلام حضور ۲۵۰ غرفه، استقبال از این رویداد بزرگ بسیار کمتر از حد انتظار بود. حتی میزان حضور غرفه‌ها در سالن‌های نمایشگاهی کاهش یافت و از سه سالن به دو سالن محدود شد. این تغییرات، نه‌تنها از نظر کمی بلکه از لحاظ کیفی نیز سؤالات زیادی را برای بازدیدکنندگان و فعالان این حوزه به‌وجود آورد. آیا کمبود امکانات و منابع، یا بی‌توجهی به مقوله محیط‌زیست باعث این کم‌رمقی شده است؟ چنین وضعیتی برای بزرگترین نمایشگاه محیط‌زیستی ایران که باید نماد تعهد و دغدغه‌مندی کشور در عرصه حفاظت از محیط‌زیست باشد، یک نقطه ضعف بزرگ محسوب می‌شود. نمایشگاه‌هایی ازاین‌دست باید توانایی جذب مخاطب و ایجاد فضایی پویا و مشارکتی را داشته باشند، نه اینکه خود به چالشی برای محیط‌زیست تبدیل شوند. این کاهش چشمگیر در تعداد غرفه‌ها و ضعف در استقبال، نه‌تنها سؤالاتی در مورد برنامه‌ریزی و هماهنگی‌های اجرایی برانگیخته، بلکه نگرانی‌هایی جدی درباره چگونگی تعامل جامعه و سازمان‌ها با مسائل زیست‌محیطی به‌وجود آورده است.