|پیام‌ما| هشدارهای منتشرشده از کاهش سطح زیرکشت برخی محصولات غذایی کشور مانند برنج جدی است. میزان کشتی که نه‌فقط قیمت محصولات را دچار تغییرات محسوس می‌کند بلکه امنیت غذایی را به خطر می‌اندازد و برنامه‌های خودکفایی را زیر سؤال می‎برد. هشدارهای منتشرشده از سوی نهادهای رسمی متولی بخش کشاورزی کشور دلیل این اتفاق را بحران آب می‌دانند، اما کارشناسان می‌گویند متهم اصلی مشکلات بخش کشاورزی و تهدیدهای امنیت غذایی سوء‌مدیریت است و نجات از آن فقط با جراحی سنگین بخش کشاورزی میسر است. جراحی که نظام بهره‌وری، زنجیره‌ارزش و تعاونی را به بخش روستا و کشت و زرع برگرداند. جراحی سخت، با موانع زیاد اما ممکن و قابل‌اجرا.

چندسالی است پدیده زیرمیزی‌ها به‌عنوان بزرگترین آسیب اخلاق پزشکی مطرح است و به‌گفته معاون سازمان نظام پزشکی نه انکار و نه برخوردهای قهری نتوانسته است از این پدیده پیشگیری کنند. اکنون، مجلس شورای اسلامی به‌دنبال ریشه‌کنی آن است.

|پیام ما| «چرا گزارش‌های ارزیابی اثرات محیط‌زیستی پروژه‌ها منتشر نمی‌شود؟ آن هم وقتی بر اساس قانون باید این کار انجام شود. آیا همه پروژه‌ها امنیتی هستند؟» این پرسش خبرنگار «پیام ما» در نشست خبری سازمان حفاظت محیط زیست از معاون محیط‌‌زیست انسانی بود. پاسخ او این بود که کدام ماده قانونی چنین تکلیفی را برای سازمان حفاظت محیط‌زیست تعیین کرده است؟ اما رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخی دیگر، وعده داد: «گزارش‌‌های ارزیابی طبقه‌بندی نشده را منتشر می‌کنیم.»

باگذشت نزدیک به یک سال از فعالیت دولت چهاردهم، حوزه صنایع‌دستی کشور هنوز با پرسش‌هایی بنیادین مواجه است: سهم واقعی این حوزه در برنامه‌ریزی‌های کلان کجاست؟ چه نسبتی میان سیاست‌های رسمی و زیست هنرمندان در میدان وجود دارد؟ آیا از مرحله شعارهای حمایتی عبور کرده‌ایم یا هنوز در دام تصدی‌گری دولتی و کلی‌گویی گرفتار مانده‌ایم؟ «مریم جلالی» معاون صنایع‌دستی کشور در گفت‌وگو با «پیام ما» از چهار ابرپروژه تحولی سخن می‌گوید؛ پروژه‌هایی که قرار است مسیر «معاصرسازی»، «حکمرانی داده‌محور»، «خصوصی‌سازی واقعی» و «صادرات‌محور شدن» صنایع‌دستی را هموار کنند. بااین‌حال، آنچه در میدان دیده می‌شود، همچنان ناهمگونی در سیاست‌گذاری، ضعف در زیرساخت داده، فقدان نظام‌نامه حمایت شفاف، و مهم‌تر از همه، تکرار انتزاعی مفاهیمی است که تاکنون منجر به بهبود وضعیت هنرمندان نشده‌اند. جلالی همچنین به سند پنج‌ساله صنایع‌دستی، تلاش برای تثبیت جایگاه این حوزه در برنامه هفتم توسعه، و نیز پیوند صنایع‌دستی با اقتصاد خلاق اشاره می‌کند؛ اما سؤالی که همچنان باقی است، این است که: این اسناد و راهبردها تا چه اندازه قابلیت اجرا دارند و چگونه می‌توانند به نجات صنایعی که نفسشان به شماره افتاده کمک کنند؟ آیا نظام سیاست‌گذاری صنایع‌دستی در ایران، واقعاً در حال گذار از نگاه نمایشی و رویدادمحور به یک حکمرانی مشارکتی و مسئله‌محور است؟ آیا صدای هنرمندان از حاشیه به متن تصمیم‌سازی راه یافته است؟ و آیا می‌توان به ایجاد زنجیره ارزش پایدار در این حوزه امید بست؟ این‌ها پرسش‌هایی است که تلاش کرده‌ایم در گفت‌وگو با معاون صنایع‌دستی، پاسخی برای آن‌ها بیابیم.

|پیام ما| وزیر میراث‌فرهنگی و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در جلسه‌ای مشترک از تهدید فرونشست برای هویت ایران، پیوند ناگسستنی فرهنگ و محیط‌زیست و ضرورت حفاظت از سرزمین و تاریخ آن گفتند. آنها در هجدهمین نشست شورای راهبردی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از یک سو از برنامه گردشگری صحبت کردند و از سوی دیگر درباره گردشگری بی‌توجهی به محیط‌زیستی زنهار دادند. در این نشست، در حالی که «سیدرضا صالحی امیری»، وزیر میراث‌فرهنگی از برنامه‌هایی چون تغییر کاربری اراضی و بهره‌برداری از حریم رودخانه‌ها را از مشوق‌های اصلی دولت در حوزه گردشگری معرفی می‌کرد، «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، درباره توسعه گردشگری بدون پیوست‌های محیط‌زیستی و آسیب جدی به اکوسیستم هشدار داد.

امید شاکری، معاون وزیر نفت، در نشستی تخصصی اعلام کرد که الزامات سازمان بین‌المللی دریانوردی برای کاهش انتشار کربن در بخش کشتیرانی، نه تنها تهدید نیست، بلکه فرصتی برای توسعه فناوری‌های نوین و پیشبرد اقتصاد دریامحور در ایران است.

تازه‌ترین گزارش کیفیت اینترنت در ایران، برای پنجمین بار، بر ادامه وضعیت بحرانی اینترنت کشور تأکید می‌کند: کُند، پراختلال و محدود. طبق بررسی انجمن تجارت الکترونیک تهران، کیفیت کلی اینترنتی که کاربران ایرانی تجربه می‌کنند، در میان ۱۰۰ کشور، رتبه ۹۷ را دارد و از نظر محدودیت روی پله ۹۹ ایستاده و بعد از کشور چین بیشترین محدودیت و سانسور را دارد.

مفهوم «تخریب خلاق» (Creative Destruction) که توسط جوزف شومپیتر در اقتصاد نوآوری مطرح شده، به فرآیند جایگزینی فناوری‌های جدید با سازوکارهای قدیمی اشاره دارد؛ فرآیندی که گرچه با حذف شغل‌ها یا صنایع سنتی همراه است، اما بستر خلق ثروت، رقابت‌پذیری و کارایی ساختاری را فراهم می‌سازد. بر پایه این نگاه، پارک‌های علم و فناوری می‌توانند نقش تسهیل‌گر این فرآیند را ایفا کنند. پارک‌ها نهادهای توسعه‌محور هستند که می‌توانند با مدیریت هوشمندانه و فعال‌سازی ظرفیت‌های منطقه‌ای، به قطب تولید ثروت از علم و فناوری تبدیل شوند. پارک‌ها باید حامل نوعی «بازتعریف خلاقانه نقش سنتی دولت و صنعت» باشند.

در چارچوب اجرای ماده ۴۴ قانون برنامه هفتم توسعه، طرح ملی پایش لحظه‌ای و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین فرآورده‌های نفتی با هدف مقابله فراگیر با قاچاق سوخت، با مشارکت شرکت‌های بزرگ داخلی و زیر نظر وزارت نفت آغاز شده است؛ طرحی که با تجهیز خطوط انتقال، انبارها، جایگاه‌ها و تانکرهای جاده‌پیما به سامانه‌های هوشمند، گامی جدی در مسیر شفاف‌سازی و کنترل دقیق زنجیره تولید تا مصرف سوخت به شمار می‌آید.

|پیام ما| ایران در شرایط اضطراری مشعل‌سوزی است؛ وضعیتی که جایگاه دوم جهانی در تولید کربن از طریق فلرینگ، تداوم آلودگی هوا در شهرهای گرم و نفت‌خیز و هشدارهای پیاپی درباره سوزاندن گازهای همراه نفت در مشعل‌ها، شاهد آن است. در این شرایط، با اینکه وعده «فلرینگ صفر» از زمان تصویب برنامه ششم توسعه تاکنون بارها مطرح شده و به تعویق افتاده، سازمان حفاظت محیط‌زیست از تدوین استاندارد و دستورالعمل مشعل‌سوزی خبر داده است. هرچند جزئیات و میزان اثرگذاری این دستورالعمل نیز محل تردید است.

|پیام‌ ما| گرچه به‌نظر می‌رسد بیشترین خسارت پدیده پرتکرار گرد‌وغبار در کشور به حوزه سلامت باشد، اما اعداد تکان‌دهنده‌ای از خسارت‌های اقتصادی این پدیده در نشست «تاب‌آوری و اقدامات مؤثر در برابر گردوغبار» مطرح شده است. اعدادی که روایت اقتصادی سهمناکی دارند. کل خسارت اقتصادی سالانه بخش خانوار از پدیده ریزگرد در ایران ۱۹هزار و ۱۲۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ اعلام شده است که این عدد به‌ازای هر خانوار ۵.۶ میلیون تومان محاسبه شده است. همچنین، گزارش ارائه‌شده در این نشست می‌گوید مجموع خسارت اقتصادی یک دوره ۱۰ساله در کشور به ارزش پول امروز، چهار هزار و ۸۳ همت است. بااین‌حال، آنچه در این نشست بر آن تأکید شده است، علاوه‌بر اعداد و ارقام اقتصادی یک موضوع مهم است: «با وجود بیست سال سیاستگذاری در مورد مقابله با گرد‌وغبار، این سیاست‌ها کاملاً ناموفق بوده است.»