مدیرعامل اتحادیه صنایع بازیافت با تأکید بر اینکه سالانه ۳.۵ میلیارد دلار مواد قابل بازیافت در کشور به دلیل ضعف در مدیریت داده‌ها از بین می‌رود، «حکمرانی داده‌محور» و «مشارکت مردمی» را تنها راهکار نجات زنجیره پسماند و تحقق اهداف توسعه پایدار دانست.

آفتاب آغاز فصل گرم، روی مزارع جنوب سنگینی می‌کند. کشاورز گوجه‌کار، چند ردیف از مزرعه را دیگر برداشت نمی‌کند. حساب و کتاب ساده است؛ هزینه کارگر، سبد، حمل‌ونقل و رساندن محصول به میدان، از پولی که قرار است نصیبش شود بیشتر است. گوجه‌ها روی بوته می‌مانند تا زیر آفتاب نرم شوند یا با شخم بعدی به خاک برگردند. چند صد کیلومتر آن‌سوتر، در میدان میوه و تره‌بار، بخشی از محصول در اثر جابه‌جایی، گرما یا نگهداری نامناسب کیفیت خود را از دست می‌دهد. آنچه به فروش نمی‌رسد، از چرخه مصرف خارج می‌شود. این فقط داستان یک مزرعه یا یک محصول نیست؛ روایتی تکرارشونده از بخشی از ضایعات کشاورزی در ایران است؛ ضایعاتی که نه فقط غذا، بلکه آب، خاک، انرژی، سرمایه و نیروی انسانی را نیز به هدر می‌دهد.

دریای خزر با چالش‌های زیست‌محیطی گسترده‌ای از جمله انباشت زباله، ورود فاضلاب‌های شهری و پساب‌های صنعتی روبروست که علاوه بر تهدید اکوسیستم این دریاچه، سلامت عمومی و صنعت گردشگری را نیز نشانه گرفته است. در واکنش به این وضعیت، سازمان حفاظت محیط‌زیست با اجرای مدل‌های اقتصادی مدیریت پسماند و طرح‌های نوین بازیافت پلاستیک، گام‌های جدیدی را برای احیای سواحل شمالی کشور آغاز کرده است.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه مدیریت پسماند نباید صرفاً یک هزینه عمومی تلقی شود، خواستار تبدیل این حوزه به یک فعالیت اقتصادی، تدوین شاخص‌های دقیق برای ارزیابی عملکرد استان‌ها و قرار گرفتن مدیریت پسماند در فهرست معیارهای اصلی ارزیابی استانداران شد. او همچنین بر نقش افکار عمومی، رسانه‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها در فرهنگ‌سازی این حوزه تأکید کرد.

از بطری‌های پلاستیکی تا خودروهای فرسوده، سالانه ده‌ها میلیارد دلار مواد قابل بازیافت از چرخه اقتصاد ایران خارج می‌شود. کارشناسان می‌گویند در شرایط پساجنگ و محدودیت منابع، اقتصاد چرخشی دیگر یک انتخاب زیست‌محیطی نیست؛ یک ضرورت اقتصادی است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به افزایش تولید پسماند و محدودیت ظرفیت‌های دفن، تأکید کرد که رویکردهای سنتی دیگر پاسخگوی چالش‌های پیچیده پسماند در تهران نیست و حرکت به سمت حکمرانی نوین پسماند باید به‌عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد.

پس از جنگ معمولاً مسیری برای بازاندیشی در مورد راه‌های رفته و راه‌های پیش رو باز می‌شود. حملات آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه اخیر، علاوه بر زیرساخت‌های نظامی و انرژی، برخی مجتمع‌های پتروشیمی ایران را نیز هدف قرار داد و موجب اختلال در بخشی از ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی و پلاستیکی کشور شد. این وضعیت، در کنار نگرانی‌ها درباره تأمین مواد اولیه برخی صنایع، بحث‌های تازه‌ای را درباره الگوی مصرف پلاستیک در ایران ایجاد کرد. شماری از فعالان و صاحب‌نظران محیط‌زیست معتقدند کاهش تولید می‌تواند فرصتی برای مدیریت مصرف، به‌ویژه در حوزه کیسه‌های پلاستیکی و محصولات یک‌بارمصرف باشد؛ فرصتی که ضمن جلوگیری از ایجاد کمبود در بخش‌های ضروری، توجه افکار عمومی را به پیامدهای محیط‌زیستی پلاستیک جلب کند. در مقابل، برخی دیگر با دیده تردید به این رویکرد می‌نگرند. به باور آن‌ها، سال‌هاست کمپین‌ها و برنامه‌های آگاهی‌بخشی درباره کاهش مصرف پلاستیک اجرا می‌شود، اما به دلیل نبود سیاست‌گذاری جامع، ضمانت‌های اجرایی کافی و حمایت از جایگزین‌های مناسب این اقدامات نتوانسته است به تغییری فراگیر و پایدار در الگوی مصرف جامعه منجر شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران از آغاز تغییر پارادایم در صنعت تصفیه فاضلاب خبر داد که طی آن، تصفیه‌خانه‌ها از مراکز صرفِ تصفیه آلاینده‌ها، به کارخانه‌هایی برای تولید انرژی و مواد اولیه کشاورزی تبدیل می‌شوند.