باستان‌شناسان در گورستان «سن جولیانو» در ایتالیا، مقبره‌ای اتاقکی و دست‌نخورده از ۲۶۰۰ سال پیش را کشف کردند که حاوی بقایای چهار نفر و بیش از ۱۰۰ شیء خاکسپاری به‌خوبی حفظ‌شده است.

|پیام ما| حفاظت از موزه‌ها در شرایط درگیری و جنگ از دغدغه‌های اصلی حافظان میراث‌فرهنگی است. اینکه این اقدام با چه ضوابط و اصولی باید صورت گیرد و چه استانداردهایی داشته باشد، یکی از موضوعات بحث در این زمینه است. یونسکو و سازمان‌های بین‌المللی مرتبط با موزه‌ها و آثار تاریخی تمهیداتی در این زمینه داشته‌اند و در زمان جنگ اقدامات بازدارنده و هشداردهنده‌ای را در پیش گرفته‌اند. اما درعین‌حال کشورهای درگیر جنگ هم باید اقدامات حفاظتی ویژه‌ای برای شرایط بحران انجام دهند. اقداماتی که دامنه آن، از دیجیتالی‌سازی و بسته‌بندی ویژه‌ برخی اشیا تا انتقال اشیا به مخازن امن گسترده است. در آغازین روزهای جنگ اخیر در ایران معاونت میراث‌فرهنگی از تعطیلی موزه‌ها و انتقال اشیا به مخازن امن خبر داد. اما این انتقال باید استانداردهای ویژه‌ای داشته باشد و مخازن امن باید شرایط و ویژگی‌هایی داشته باشد که «محمدرضا کارگر» در گفت‌وگو با «پیام ما» به تفصیل به آنها اشاره کرده است. او در سخنانش تأکید می‌کند در درگیری‌های بین دو کشور، یونسکو باید موضوع حفاظت از موزه‌ها و آثار تاریخی را پیگیری کند و طرفین را نسبت به ضوابط حفظ آثار تاریخی در جریان جنگ آگاه سازد و هشدارهای لازم را به آنها بدهد. با این‌همه جنگ نسبتی با این دغدغه‌ها ندارد. تنها می‌توان میزان آسیب‌ها را با مطالبات بین‌المللی و کنوانسیون‌های مختلف به حداقل رساند.

| پیام‌ما | مرد ۴۲ساله پشت به دوربین ایستاده. همین چندروز پیش بود که با خیال آسوده در‌حالی‌که چند کتاب نفیس تاریخی در دست داشت و کلاه نقابداری به سر، از مقابل دوربین دیگری عبور کرد. تصویر ثبت‌شده‌اش در عصر روز پنجشنبه که در صفحه اینستاگرامی روزنامه «پیام‌ما» برای نخستین بار منتشر شد، پرده از یک سرقت عجیب برداشت. حالا نیمه‌شب گذشته دستگیر شده است و پشت به دوربین در اداره آگاهی روایتش را خلاصه می‌کند در یک جمله که: «فروردین برای بازدید موزه رفتیم، وقتی قرآن‌ها رو دیدم کنارشون نوشته بود قرآن با آب‌طلا وسوسه شدم. به‌خاطر مشکل مالی، گفتم یه دونه از اینها رو بفروشم، مشکلاتم حل میشه.»

| پیام ما | افسانه‌ای که حالا تبدیل به یک کابوس شده، راهی که این افسانه تا کابوس شدن طی کرده، از میان داستان‌ها گذشته تا امروز که دیگر نمی‌توان با رؤیا و افسانه همنشینش کرد، حالا دیگر غارت است و تاراج، تخریب هویت یک سرزمین است؛ آنچه در سکوتی سنگین و تلخ در جریان است. سکوتی منفعلانه و انفعالی آگاهانه از سوی آنان که قرار بود حافظان این میراث باشند، اما امروز نقش دیگری پذیرفته‌اند. روزی نیست که خبر دستگیری حفار غیرمجاز از گوشه‌ای از کشور در میان خبرها نباشد، آمارها می‌گوید سالانه ۵۰۰ نفر به جرم حفاری غیرقانونی بازداشت می‌شوند. گستره تخریب‌ها اما چیز دیگری می‌گوید؛ تاراج به‌مراتب وسیع‌تر از آن است که آمارها نقل می‌کنند. با این وضعیت چه باید کرد؟ بخشی از تشکل‌های فعال در حوزه‌ تاریخ و باستان‌شناسی، در نشستی هم‌اندیشانه که قرار است مستمر و ادامه‌دار باشد، تلاش کردند بخشی از زوایای این معضل ریشه‌دار را واکاوی کنند؛ تا شاید راهی برای نجات از این زخم عمیق که پیکر میراث فرهنگی ایران را تهدید می‌کند، پیدا کنند. البته «حامد وحدتی‌نسب»، رئیس انجمن علمی باستان‌شناسی ایران، معتقد است نخستین گام برای حل این معضل مسدود کردن صفحات مجازی کسانی است که اقدام به تبلیغ گنج‌یابی می‌کنند. اما همین کار هم تابه‌حال از سوی مقامات مربوطه صورت نگرفته است.

|پیام ما|سال‌هاست که یگان حفاظت میراث‌فرهنگی کشور از نبود نیروی حفاظتی گله دارد و آسیب‌های فراوانی به‌دلیل همین کمبود نیرو به محوطه‌ها و بناهای تاریخی وارد می‌شود، اما همچنان در گزارش‌های ارائه‌شده از سوی یگان حفاظت میراث‌فرهنگی، کمبود تجهیزات و نیروی انسانی یکی از سرفصل‌های این گزارش بود.

سه شی‌ء تاریخی استان سمنان در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

بالاخره چشم علاقه‌مندان موزه به جنجالی‌ترین آثار تاریخی ایران باز شد. الواح هخامنشی که بازگشتشان از آمریکا به ایران مسیر پرفرازونشیبی را طی کرد، بالاخره در شهریور ۱۴۰۲ با هواپیمای رئیس‌‌جمهوری ایران بازگردانده‌ شدند و روز گذشته به مناسبت روز ملی موزه رونمایی و تا پایان تیر در موزهٔ ملی ایران در معرض نمایش خواهند بود.