دست را که دراز می‌کردند، از کنار آب روان رودخانه «چشمه‌کیله» ماهی آزاد می‌گرفتند. ماهیان آزاد و سفید روزگار شیرینی در آب زلال این رود تنکابن داشتند. بعدها پلی بر روی رودخانه ساخته شد و آنجا محل نظارهٔ ماهیانی بود که در آب می‌پریدند و رقص ماهیان آزاد خاطرهٔ اغلب ساکنان قدیمی شهر بود. همان کسانی که حالا دیدن حال‌وروز فعلی رودخانه برایشان سخت شده است. برداشت گستردهٔ شن و ماسه، کم کردن عرض رودخانه و تصرف حریم آن و از بین رفتن ماهیان داخل آب با وارد شدن انواع آلودگی‌ها حالا برای مردان و زنانی که کودکی و جوانی‌شان در زمان پررونقی رود گذشته، تلخ است. آنها حالا دست که دراز می‌کنند، به‌جای ماهی، سنگ برمی‌دارند. سنگ‌هایی که ماشین‌آلات سنگین از دل رودخانه بیرون کشیده و به اطراف پرت کرده‌اند و شن و ماسه را با خود برده‌اند. وضعیت رود «تیروم»، دیگر رودخانهٔ تنکابن هم بهتر از این نیست و وزارت نیرو از سال ۱۳۹۷ و بعد از سیل گستردهٔ آن سال به‌بهانهٔ سیل‌بند، تخریب و برداشت گسترده‌ای را در آن شروع کرده. این است روزگار فعلی رودهای غرب استان مازندران؛ بی‌آب و کم جان.

با توجه به پیوستن جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون وین در مورد حفاظت از لایه ازن، سرپرست معاونت پارلمانی ریاست جمهوری از ارسال لوایح سه قلوی‌ دولت به مجلس شورای اسلامی به‌‌منظور پیوستن جمهوری اسلامی ایران به معاهدات محیط زیستی خبر داد.

دود سیاه «سهراب» آسمان هورالعظیم را تیره و کدر کرده است. دودکش‌های پنجمین میدان نفتی در قلب هور درحالی شعله‌ور شده است که تخلفات محیط‌زیستی‌اش در میان سکوت دستگاه‌های نظارتی همچنان ادامه دارد. این‌بار در اقدامی تازه، مجری «میدان نفتی سهراب»، حدود ۷۰ هکتار از اراضی تالابی را بدون داشتن مجوز تصرف کرده است. اهالی شهر مرزی «رفیع» از توابع هویزه در جنوب‌غرب خوزستان، خبر داده‌اند که بخشی از زمین‌های کشاورزی آبا و اجدادی‌شان توسط مجری میدان نفتی سهراب خریداری شده است. شهر تالابی «رفیع»، همسایهٔ هورالعظیم است؛ آخرین بازماندهٔ تالاب‌های بین‌النهرین با مساحت بیش از ۳۰۰ هزار هکتار که یک‌سوم آن در ایران و دوسومش در عراق است. مصطفی از اهالی رفیع می‌گوید: ««این ۷۰ هکتار زمین‌هایی است که بیش از ۶۰-۷۰ سال است اهالی رفیع در آنها کشاورزی می‌کنند. شرکت انرژی دانا این زمین‌ها را از صاحبانشان خریده، اما هنوز هیچ پولی به مردم پرداخت نکرده است. به بعضی‌ها وعده کردند که فرزندانشان را استخدام می‌کنند. خانوادهٔ ما چهار پنج هکتار زمین داشت که بردند و خبری هم از پول نیست.»

|پیام ما| امسال روز زمین پاک با شعار «متحد شدن برای آینده‌ای بدون پلاستیک» نامگذاری شده است. ۲۲ آوریل یعنی سوم اردیبهشت در ایران همزمان با این روز جهانی، توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست «مشارکت مردم، ایران در برابر پلاستیک، نجات زمین» نامگذاری شد. هفتهٔ قبل هم قانون محدودیت توزیع کیسه‌های پلاستیکی به تصویب رسید و قرار شد در هفتهٔ زمین پاک (سوم تا نهم اردیبهشت) توزیع رایگان کیسه در فروشگاه‌های زنجیره‌ای ممنوع شود. بااین‌حال، تلاش‌ها برای حذف یا کاهش تولید کیسه‌های پلاستیکی در سراسر جهان موضوعی مناقشه‌برانگیز و پرچالش است و در ایران هم کارهایی از این دست، شعارگونه به نظر می‌رسد. این درحالی‌است که فعالان محیط‌زیست و آنها که حیات کره زمین برایشان مهم است، از رهبران دولتی، مشاغل و مردم عادی می‌خواهند تولید پلاستیک را تا سال ۲۰۴۰ به میزان ۶۰ درصد کاهش دهند.

به‌رغم مکاتبات مشخص و دستورهای رسمی در مورد توقف طرح احداث دکل مخابرات، همچنین پس از توقیف ادوات دکل و با وجود استمرار اعتراض اهالی روستای «الواج» در نزدیکی شهر ارومیه، شرکت مخابرات استان آذربایجان‌غربی پروژه‌‌اش را از سر گرفته است تا یک دکل «بی‌تی‌اس» (تقویت‌کنندهٔ امواج برای تلفن همراه) را در مجاورت یک دبیرستان دخترانه بسازد. این در حالی است با توجه به‌ مفاد ۳ تا ۵ سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در حوزهٔ محیط زیست و مادهٔ ۹ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، همچنین وفق مادهٔ ۳۰ قانون هوای پاک، سازمان حفاظت محیط زیست ناظر بر جلوگیری از انتشار خارج از حدود تعیین‌شدهٔ کلیهٔ امواج رادیویی و پرتوهای یون‌ساز و غیریون‌ساز است. آذر امسال سازمان حفاظت محیط زیست به دادستان آذربایجان‌غربی اعلام کرد که با بر اساس بازدیدهای میدانی سازمان محیط زیست با نصب دکل در فاصله ۱۶متری دبیرستان «متانت» واقع در شهرستان ارومیه، منطقهٔ مسکونی روستای الواج مخالف است. دلیل این مخالفت نیز عدم رعایت فاصلهٔ قانونی دکل از مراکز آموزشی و حساس جمعیتی و مغایرت با ضوابط محیط زیستی استقرار دکل مخابراتی است اما مخابرات استان اقدام به نصب دکل مخابراتی کرده است.

تعرض به تالاب بین‌المللی شادگان، این‌بار به‌نام زائرسرا و با چراغ سبز دستگاه قضا. دادسرای شهرستان شادگان در روزهای اخیر، درحالی شهرداری را تبرئه کرده که ساخت‌وساز غیرمجاز در بستر تالاب بین‌المللی شادگان از سه ماه پیش بی‌وقفه اجرا شده است. در مقابل، شکایت قضایی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان علیه تصرف و تخریب تالاب، هنوز راه به جایی نبرده است.

مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این که ایران از نظر شدت مصرف انرژی رتبه اول دنیا را دارد گفت: شدت مصرف انرژی در ایران دو برابر میانگین دنیا، ۱۵ برابر کشور ژاپن و دو و نیم برابر کشور چین است.

رد کامیون‌ها روی تنِ سبزِ دشت «خَسرَج» به‌جا مانده است. تانکرها و مخازن بزرگ برای ذخیرهٔ قیر سیاه برپا شده‌اند. کانکس‌های پیمانکاران هم به راه است. حوضچه‌ها و کانال‌های عمیق نشان می‌دهد که همه‌چیز مهیای آغاز عملیاتی است که در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل محیط زیستی خوزستان تبدیل شده است. «مالچ‌نفتی» حالا بعد از حدود چهار سال توقف، دوباره به ماسه‌زارهای غرب رود کرخه بازگشته است.