بایگانی مطالب برچسب: آب
حکمرانی آب و احیای دریاچه ارومیه: اولویتهای فراموششده
سایهها و چاهها: روایت بحران آب در البرز
چرا سرانه ملی مصرف آب بهشیوه «کردوانی» را ابلاغ نمیکنید؟!
آب، غایب دروس آموزشی ایران
کمبود منابع آبی مختص به ایران نیست و بسیاری از کشورهای جهان با آن درگیرند. یکی از راههای برنامهریزی برای این بحران آموزش به کودکان و نوجوانان است. در سالهای اخیر آموزشوپرورش کشورمان تصمیم گرفت درس عمومیای را در پایه یازدهم به محیطزیست اختصاص دهد. این کتاب محورهایی چون آب، خاک، هوا، انرژی، زباله، تنوعزیستی و محیطزیست را مورد بررسی قرار میدهد. در این نوشته با استقبال از چنین رویکردی به نقد محتوایی محور آب میپردازیم. همچنین، این رویکرد را با پروژه «سواد آب بیابان» در ایالت آریزونا در آمریکا مقایسه میکنیم.
وضعیت نامعلوم پایتخت
شهروندان تهرانی بهویژه در مناطق شرق و جنوبشرق (مناطق تأمین آب از سدهای لتیان و ماملو) از قطع مکرر آب و دسترسی نداشتن آب شرب شبکه در ساعتهای طولانی گزارش میدهند، اما شرکت آبفای کشور میگوید آب تهران جیرهبندی نیست و برنامهای هم برای جیرهبندی آن وجود ندارد. با وجود این ادعا، اما رئيسجهموری در سفری به کردستان نهتنها از احتمال زودهنگام جیرهبندی آب در تهران خبر داده، بلکه هشداری جدی در مورد احتمال تخلیه پایتخت، برای مقابله با تهدید آبی تهران نیز صادر کرده است؛ اگرچه پزشکیان از اینکه قرار است جمعیت تهران به کدام مقصد پایتخت را ترک کنند، حرفی نزده است.
دشت «بندان» سیستان؛ تعارض میان ذینفعان آب
آب را مثال بیارزشی نزنید آقای رئیسجمهور!
گزارش معیوب ناظران بر آب در زمانه «بحران»
در پایان سالهای برنامههای توسعه پنجساله کشور، ناظران گزارشی از میزان تحقق اهداف برنامهها منتشر میکند. گزارشهایی که معمولاً چندان امیدبخش نیست. موضوعی که بخشی از آن طی سالها به گردن «نظارت نداشتن بر اجرای برنامهها» افتاده است. حالا گزارش یکساله وزارت نیرو از اجرای اهداف در برش یکساله برنامه هفتم پیشرفت کشور، به دولت و مجلس ارائه شده است. اما مرکز پژوهشهای مجلس در بررسی این گزارش در مورد گزارش معیوب ناظران هشدار داده است و میگوید این موضوع میتواند موجب شود برنامهها یا بهصورت کامل یا بهموقع عملی نشوند و بحران آب عمیقتر شود. این مطالعه میگوید در مورد تأمین از منابع آب سطحی، تأمین از منابع آب زیرزمینی، مصارف بخش کشاورزی و جبران تراز در سدها، تحقق محاسبهشده صحیح نیست. همچنین، سنجههای برنامه برای یک سال نرمال باید با توجه به تغییرات بارش، با تناسب منطقی بین اهداف برنامه و عملکرد سالیانه صورت بگیرد، ولی گزارش ناظر اجرایی اینگونه نیست. حتی در مواردی تعارض موجود بین وضعیت سنجه در سال پایه و در طول سالهای برنامه نامشخص است و همچنین اهداف ناهمگن تنظیم شدهاند.
برنامههای ناکافی برای نجات «اصفهان»
برنامه هفتم توسعه، دولت را مکلف به استفاده از پساب برای تأمین آب مورد نیاز آبیاری فضای سبز و صنایع کرده است. حالا شهرداری اصفهان از طرحی رونمایی کرده که به «رینگ پساب» موسوم است و طبق گفته شهرداری، میتواند تمام آب مورد نیاز فضای سبز اصفهان را از طریق تصفیهخانهها فراهم کند. شهرداری اصفهان مدعی است مزایای طرحی که حداقل پنج سال احداث و تکمیل آن به درازا خواهد کشید، بیشتر از این حرفهاست و رینگ پساب آبخوانها را هم تغذیه میکند. کارشناسان اما میگویند اقدام شهرداری برای نجات درختان نصف جهان عالی است، اما راهحل نجات کلانشهر اصفهان و زایندهرود نیست و تمرکز بر آن بهعنوان راهحل اصلی، مسئله را به حاشیه میبرد: «طرحهای پساب و انتقال آب در کنار هم نمیتوانند نیمی از اضافهبرداشت از حوضه آبریز زایندهرود را هم جبران کنند. همهچیز کاهش برداشت و احیای زایندهرود و زندهکردن طبیعی آبخوانهاست. این موضوعی است که نباید به حاشیه برود.»
بهشت ایرانی جهنم میشود
در تاریخ ایران، باغ تنها فضایی برای آسایش یا تفریح نبوده؛ تصویری از نظم، عقلانیت و هماهنگی میان انسان و جهان است. باغ ایرانی تلاشی است برای بازآفرینی بهشت گمشده بر زمین؛ نظمی هندسی که در آن آب، گیاه، نور و بنا، استعارهای از چهار عنصر خلقتاند. اما در روزگار ما، این میراث جهانی آرامآرام رنگ میبازد. شهرهای مدرن، با توسعه مهارنشدنی، ریشه باغها را میخشکانند و آنها را به تکههایی از خاطره بدل میکنند. در اصفهان، که روزگاری به «شهر باغها» شهره بود، دیگر جز نامی از بسیاری از باغهای قاجاری و صفوی باقی نمانده است. در شیراز، باغهای تاریخی در سایه برجها فرو رفتهاند. در تهران، آخرین نفسهای باغهای قاجاری شمیران میان ویلاهای لوکس و خیابانهای آسفالته گم شده است. در این میان، پرسش اصلی آن است که چگونه میراثی که در سال ۲۰۱۱ با عنوان «باغ ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، امروز تا این اندازه آسیبپذیر و بیدفاع مانده است؟
جاده سلامت نودشه و اراده سبز مردمان هورامان
مدیریت آب ایران، ابزار ندارد
|پیامما| نشست مشترک کارشناسان علومانسانی با سخنگوی صنعت آب کشور از سوی «مدرسه محیطزیستی زاگرس مهربان» برگزار شد. نشستی که به نقد و بررسی مدیریت کلان آب کشور پرداخت، اما بر ایجاد بازار آب تمرکز کرد. مخالفان ایجاد این بازار میگویند نهاد بازار با آنچه در تجارب خارج از کشور وجود دارد، قابلمقایسه نیست و کارایی آن را نخواهد داشت. همچنین، جامعهشناسان میگویند در این طرحها جامعه در نظر گرفته نشده و به حاشیه رفته است. اما موافقان معتقدند مسیری جز بازاریکردن آب بهنفع ایجاد «بهرهوری» و «کاهش مصرف» وجود ندارد. نهاد بازار مسیر خودش را طی خواهد کرد و فقط رگولاتور میخواهد.
