«کوهپایه»، شهری که قرن‌ها در حاشیه کویر مرکزی ایران به‌عنوان یکی از حلقه‌های تاریخی مسیر اصفهان به یزد و کرمان شناخته می‌شود، این روزها با خبری تلخ در حوزه میراث‌فرهنگی مواجه شده است؛ خبر آسیب به برخی از بناهای تاریخی این شهر بر اثر موج انفجار ناشی از حملات موشکی در جریان جنگ اخیر موسوم به جنگ رمضان. بناهایی که برخی از آنها قدمتی تا دوره ساسانی دارند و بخشی از حافظه تاریخی شرق اصفهان محسوب می‌شوند.

سمفونی مرگ‌آور جنگ با سازهایی چون بمب، پهپاد، پدافند، جنگنده، سنگرشکن و سپس هم‌نوایی آژیر آمبولانس و آتش‌نشانی خوراک شنیداری این روزهای مردم در اقصی‌نقاط ایران است. حس شنوایی به‌عنوان آخرین حسی که در انسان خاموش می‌شود در هنگامه جنگ اهمیت حیاتی پیدا می‌کند. در جنگ، شنوایی از حسی برای جهت‌یابی و شنیدن به حسی در خدمت بقا تبدیل می‌شود. در این میان علل مختلفی نظیر تغییر در فعل‌وانفعالات و مسیر پردازش اصوات در مغز به شرطی‌شدن نسبت به صداهای مختلف در انسان منجر می‌شود. شرطی‌شدنی که به‌صورت هراس از صدا خود را نشان داده و این روزها در گفتمان روزمره زندگی مردم بسیار شنیده می‌شود. اینکه با کوچک‌ترین صدایی از جا می‌پرند و در ذهنشان، آسانسور صدایی مشابه جنگنده تولید می‌کند.

افزایش تنش‌ها در غرب آسیا و اختلال در مسیرهای حیاتی انتقال نفت و گاز، بار دیگر مسئله امنیت انرژی را در مرکز توجه دولت‌ها قرار داده و بسیاری از کشورها اکنون بیش از گذشته به این نتیجه رسیده‌اند که اتکای صرف به سوخت‌های فسیلی، اقتصاد آنها را در برابر بحران‌های ژئوپلیتیکی آسیب‌پذیر می‌کند؛ واقعیتی که می‌تواند روند گذار جهانی به انرژی‌های تجدیدپذیر را شتاب بخشد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با ارسال نامه‌ای رسمی به مدیرکل یونسکو، ضمن اعلام نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهدیدات مطرح‌شده علیه راه‌آهن سراسری ایران، این اقدام را تعرضی آشکار به میراث مشترک بشریت دانست و خواستار موضع‌گیری صریح، فوری و بازدارنده این نهاد بین‌المللی شد.

طبیعت ایران در جنگ

| پیام ما | در میانه آتش و ویرانی جنگ، فقط جان انسان‌ها در معرض خطر قرار نمی‌گیرد؛ بلکه هویت فرهنگی یک جامعه هم تهدید می‌شود. در میان ویرانی‌هایی که از آغاز جنگ به وجود آمده، بسیاری از مراکز فرهنگی و هنری هم مورد آسیب قرار گرفتند و برخی از آنها با خسارات گسترده‌ای مواجه شدند. مراکزی که هرکدام نقش مهمی در فرهنگ و هنر ایران داشته‌اند و برای شهروندان ایرانی خاطره‌ساز بودند. در این گزارش مروری خواهیم داشت بر این مراکز سینمایی، تئاتر، ادبیات و کتاب و تجسمی.

ژاپنی‌ها صبح یازدهم ماه مارس ۲۰۱۱ را به‌عنوان یکی از تاریک‌ترین روزهای تاریخ معاصر می‌شناسند. زمانی که زلزله‌ای ۹ ریشتری سواحل شمال شرقی این کشور را لرزاند و ساعتی بعد، سونامی عظیمی به خشکی هجوم آورد. در پی این دو رویداد، خسارت‌های گسترده‌ای به بار آمد؛ هزاران خانه و زیرساخت حیاتی از میان رفت و بیش از ۱۶۰ هزار نفر ناچار به ترک محل زندگی خود شدند. در میان همه این ویرانی‌ها، نیروگاه هسته‌ای «فوکوشیما دایچی» به مهم‌ترین کانون بحران بدل شد؛ جایی که انفجار در چند رآکتور و نشت گسترده مواد رادیواکتیو، آلودگی وسیعی ایجاد کرد و موجی از تردید نسبت به انرژی هسته‌ای را در ژاپن و جهان برانگیخت.  این حادثه که پس از چرنوبیل به‌عنوان بزرگ‌ترین فاجعه هسته‌ای شناخته می‌شود، پیامدهایی عمیق در حوزه‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی به همراه داشت. یکی از مهم‌ترین واکنش‌ها، تصمیم دولت ژاپن برای توقف موقت فعالیت همه ۴۸ رآکتور هسته‌ای کشور بود؛ تصمیمی که اگرچه با هدف کنترل بحران اتخاذ شد، اما فشار زیادی بر تأمین برق وارد کرد. در نتیجه، ضرورت بازنگری اساسی در سیاست‌های انرژی بیش‌ازپیش آشکار شد و این پرسش کلیدی را پیش روی سیاست‌گذاران قرار داد: چگونه می‌توان هم امنیت انرژی را حفظ کرد، هم به تعهدات زیست‌محیطی پایبند ماند و هم ثبات اقتصادی را تضمین کرد؟

این روزها هر صدای انفجاری، حتی اگر بارها شنیده شده باشد، همه ما را به بهت و وحشت فرومی‌برد. در هر واقعه، سایه‌ای از مرگ و ویرانی بر سر خانواده‌ها سایه می‌اندازد؛ یادآور اینکه جایی احتمالاً کسی جانش را ازدست‌داده، زیر آوار گیر افتاده یا شاهد مرگ عزیزی بوده است. در این فضای پر از ترس و ناامیدی، ناجیان بی‌لباس، نیروهای هلال‌احمر، اولین کسانی هستند که سر هر صحنه می‌رسند. آنها در خط مقدم نبرد با مرگ ایستاده‌اند، درحالی‌که خودشان نیز در معرض خطراتی مانند ریزش آوار و حملات احتمالی قرار دارند.  شاید در نگاه اول تصور شود که در این روزهای پرخطر، هیچ‌کس جرئت نزدیک‌شدن به این خطوط را ندارد. اما نکته‌ای تکان‌دهنده وجود دارد: سیل داوطلبان از اقشار مختلف جامعه، از هنرمندان و نویسندگان تا پزشکان و دامپزشکان، برای پیوستن به هلال‌احمر راهی شده‌اند. این افراد، با وجود تفاوت در عقاید و حرفه‌ها، در یک هدف مشترک متحد شده‌اند: کمک به هم‌وطنان آسیب‌دیده.