|پیام ما| بانک جهانی اخیراً گزارشی با عنوان «مدیریت پسماند در خاورمیانه و شمال آفریقا» منتشر کرده که نشان می‌دهد این مناطق در حال حاضر سالانه بیش از ۱۵۵ میلیون تن زباله تولید می‌کنند؛ رقمی که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ تقریباً دو برابر شود و به ۲۹۴ میلیون تن برسد. از سویی، مدیریت نامناسب پسماند هر سال حدود ۷.۲ میلیارد دلار خسارت محیط‌زیستی به منطقه وارد می‌کند. در این تحلیل جهانی، ایران در زمره کشورهایی قرار گرفته که با رشد سریع شهرنشینی و افزایش تولید زباله مواجه‌اند. گزارش‌های بانک جهانی نشان می‌دهد مانند بسیاری از اقتصادهای درحال‌توسعه، دفن زباله روش غالب مدیریت پسماند در ایران است و زیرساخت‌های بازیافت و پردازش هنوز به سطح مطلوب نرسیده‌اند. به بیان دیگر، ایران در مسیر همان روندی قرار دارد که بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه با آن مواجه‌اند؛ افزایش تولید زباله سریع‌تر از توسعه زیرساخت‌های مدیریت آن است.

خشم این روزهای ایران، صرفاً یک واکنش لحظه‌ای نیست؛ در صف نان، پشت فرمان، زیر پست‌‌های شبکه‌های اجتماعی و حتی در سکوت خانه‌ها مدام جریان دارد. بعد از بحران‌های پی‌درپی، از اعتراضات دی‌ماه تا فشارهای اقتصادی و فرسودگی اجتماعی، حسی در روان جمعی ما انباشته شده است؛ تنشی مزمن که به‌سادگی فروکش نمی‌کند و با هر محرک کوچکی دوباره سر برمی‌آورد. این خشم، واکنش به یک تجربه خاص نیست؛ حاصل سال‌ها تجربه بی‌ثباتی، ناامنی و احساسات فروخورده است که به این روزهای ما خلاصه نمی‌شود. وقتی خشم در یک جامعه مزمن می‌شود، به حافظه جمعی راه پیدا می‌کند و آهسته‌آهسته به نسل‌های بعد منتقل می‌شود. خشم سرکوب‌شده می‌تواند به‌شکل پرخاشگری پنهان، فرسودگی، بی‌اعتمادی یا حتی بی‌حسی عاطفی بازتولید شود و تداوم یابد. اما این خشم انباشته، جامعه را به چه سمت می‌برد؟ آیا به چرخه‌ای از فرسایش روانی و اجتماعی دامن می‌زند یا شکل‌های تازه‌تری از تنش و گسست را در سال‌های پیش‌ رو رقم خواهد زد؟ «سید وحید شریعت»، رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، در گفت‌وگو با «پیام ما» از ریشه‌های این خشم و پیامدهای آن می‌گوید.

از زمان تصویب طرح جوانی جمعیت تا امروز مشوق‌های مختلفی برای فرزندآوری در نظر گرفته شده است. بااین‌حال، هیچ‌یک از این مشوق‌‌ها نتوانسته تأثیر چندانی در نرخ باروری بگذارد. به‌گفته یک جمعیت‌شناس، با مشوق‌های اقتصادی جمعیت افزایش پیدا نمی‌کند؛ چراکه این امر ساختاری و به عوامل مختلف دیگری وابسته است.

|پیام ما| بیش از یک سال است که ۱۵۱ اثر نفیس از پنج موزه شاخص استان تهران راهی نمایشگاهی در چین شده‌ و هنوز به کشور باز نگشته‌اند. طبق آخرین مصوبه هیئت دولت در هفتم بهمن‌ماه امسال، این آثار قرار است تا اردیبهشت ۱۴۰۵ در چین بمانند. اما با توجه به شرایط کشور بسیاری از علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی نسبت به وضعیت این آثار و چگونگی بازگشتشان ابراز نگرانی می‌کنند. این نگرانی‌ها در حالی است که رئیس اداره کل موزه‌ها به تماس‌های مکرر «پیام ما» پاسخ نداد.

در شرایطی که ایران با چالش‌های محیط‌زیستی و اقلیمی بی‌سابقه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند، پرسش از چگونگی تاب‌آوری در برابر این بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کارشناسی و اجرایی کشور تبدیل شده است. کاهش چشمگیر منابع آب تجدیدپذیر، فرونشست زمین، وابستگی شدید اقتصاد به منابع‌طبیعی و ناکارآمدی ساختارهای مدیریتی، همگی نشان از آن دارند که محیط‌زیست ایران وارد مرحله‌ای حساس و شکننده شده است. در چنین بستری، کارشناسان و مسئولان بر این باورند که راه‌حل‌های مقطعی و بخشی‌نگر کارساز نیست و باید با نگاهی کلان و یکپارچه، هم‌زمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و نهادی بحران توجه کرد.

|پیام ما| شماری از شهروندان با انتشار نامه‌ای در پلتفرم کارزار به عادی‌سازی قطعی‌های گسترده و طولانی‌مدت اینترنت اعتراض کردند.

شهرداری منطقه ۲۰ طرحی را به اجرا درآورده که به‌گفته خودشان قرار است لک‌لک‌ها را به این منطقه بازگرداند؛ احداث سایت یک‌هکتاری ویژه نگهداری و زیست لک‌لک‌ها با دو برکه مصنوعی، گیاهان بومی و لانه‌های از پیش نصب‌شده. قرار است ۲۰ فرد لک‌لک از مریوان به این سایت منتقل شود تا شاید بار دیگر این پرندگان در شهرری جفت‌گیری و آشیانه‌سازی کنند. در مقابل این ادعا اداره‌کل محیط‌زیست استان تهران هرگونه مجوز برای زنده‌گیری و انتقال لک‌لک‌ها از مریوان را رد کرده و تأکید دارد با این اقدام برخورد قانونی خواهد شد. کارشناسان مستقل هم در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گویند لک‌لک وحشی به چنین فضای کوچک و مصنوعی که شبیه پارک‌های محلی است، پا نمی‌گذارد و این پروژه را فاقد پشتوانه علمی می‌دانند.