بایگانی مطالب : انرژی
نیاز به اجماع علیه سیاستهای آبی طالبان
پس از احداث سد انحرافی کمالخان و کانالهای منحرفکنندهٔ آب که آب هیرمند را بهسمت گودزره هدایت میکنند و طبیعتاً حقابهٔ هامون را قطع میکنند، نوبت به کانالی موسوم به «قوش تپه» رسید تا علاوهبر ایران، کشورهای آسیای مرکزی هم از گزند جاهطلبیهای آبی طالبان در امان نمانند. خلاف آنچه در مورد ایران وجود دارد، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی هیچ توافقنامهای در مورد استفاده از آب ندارند و براساس قوانین بینالمللی، افغانستان بهاندازهٔ سه کشور آسیای مرکزی حق دارد از آب آمودریا استفاده کند. پس از تکمیل و بهرهبرداری از کانال قوشتپه، جوامع پاییندستی در ازبکستان و ترکمنستان ممکن است ۱۵ درصد از آب آمودریا را که اکنون به این دو کشور میریزد، از دست بدهند. چالش مشترک حول محور آب که همهٔ این چهار کشور را تهدید میکند، شاید بتواند راه حل مشترکی داشته باشد؛ راهحلی مانند یک اجماع منطقهای.
![نیاز به اجماع علیه سیاستهای آبی طالبان](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/4-28-jpg.webp)
حملونقل برقی و آلودگی هوا
آیندهای که دانشمندان از آن خبر میدهند آیندهای از رباتها و خودروهای برقی و در کل، استفاده از تجهیزات الکترونیکی است که به کمک بشر میآیند. خودروها و موتورسیکلتها جزء محبوبترین این ابزارها هستند که طی سالهای اخیر استقبال خوبی نیز از سوی کشورهای مختلف و سرمایهگذاران شده است. چراکه خیلی از کشورهای جهان قصد دارند با هدف مقابله با آلودگی هوا و کاهش میزان انتشار آلایندهها و گازهای گلخانهای و حفظ بهتر محیط زیست، خودروهای تمام الکتریکی و برقی را به تولید انبوه برسانند.
![حملونقل برقی و آلودگی هوا](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/0304-768x611-1-jpg.webp)
دورخیز برای حملونقل برقی بدون زیرساخت
شهردار تهران از انعقاد قرارداد تأمین هزار دستگاه خودروی برقی برای پایتخت خبر داده و گفته است که با سه وزارتخانه نیز برای تسهیلات ارائهٔ تاکسیهای برقی به رانندگان تاکسی رایزنی خواهد کرد. پیش از این، خودروهای هیبرید که همزمان از بنزین و باتریهای الکتریکی استفاده میکردند و نیازی به شارژ مستقیم آنها با استفاده از کابل برق نبود در کشور تردد داشتند اما مشخص نیست آیا منظور شهردار تهران از خودروهای برقی، خودروهای هیبرید قبلی است یا خودروهای تمام برقی. این در حالی است که به نظر میرسد هنوز زیرساختهای لازم برای تردد بدون دردسر خودروهای برقی در شهر تهران آماده نیست. مواردی مانند جایگاههای شارژ خودرو و ارائه خدمات تعمیر و عرضه قطعات یدکی این خودروها هنوز نه فقط در تهران که در سایر شهرهای کشور نیز فراهم نشده است. اگرچه شهرداری تهران اخیراً قراردادی را به امضا رساند که براساس آن، یک شرکت متعهد به ساخت و تحویل ۷۳ ایستگاه شارژ تا شهریورماه در تهران شده است.
![دورخیز برای حملونقل برقی بدون زیرساخت](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/6-57-jpg.webp)
برنامه هفتم «ارزیابی» را دور زد
در اصلاحیه تازه لایحه برنامه هفتم توسعه، پروژههای انتقال آب از دریا و دریاچهها از شمول ارزیابی اثرات محیط زیستی خارج شدهاند و آب با تایید شورای عالی آب میتواند برای مصارف کشاورزی و صنعتی منتقل شود. سازمان حفاظت محیط زیست که از جمله اصلیترین ارکان تایید چنین پروژههایی بود، با اینکه در سالهای گذشته نتوانسته چندان قوی ظاهر شود، با این اصلاحیه از بررسی و ارزیابی پروژههای انتقال آب کنار گذاشته شده است و شورای عالی آب باید مجوز این انتقال را بدهد. این در حالی است که دبیر انجمن ارزیابی محیط زیست ایران به «پیامما» میگوید: «برای تعیین آنکه چه پروژهای مشمول ارزیابی است نه برنامه هفتم توسعه و نه شورای عالی آب امکان تصمیمگیری ندارند. از نظر قانونی شورای عالی محیط زیست، تنها سازمانی است که میتواند بگوید یک طرح مشمول ارزیابی است یا خیر و هرچه به غیر از این رخ دهد نقض قانون است.»
![برنامه هفتم «ارزیابی» را دور زد](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/3-17-jpg.webp)
«کمبود» جایگزین «ناترازی» برق شد
«ناترازی برق» اصطلاحی تخصصی است که به وضعیت نامتناسب تولید و مصرف برق اشاره دارد. این اصطلاح حالا دیگر به واژهای آشنا بدل شده و افکار عمومی با آن آشنایی دارند. در سالهای اخیر با شدت گرفتن ناترازی در صنعت برق، اطلاعرسانی مسئولان صنعت برق برای کاهش مصرف باعث شده که ایرانیان بیش از گذشته با مشکلات این صنعت آشنا شوند. با اینحال گزارشهای تخصصی در این حوزه نشان میدهد که بحران ناترازی عمیقتر از چیزی است که بتوان با کاهش مصرف در بخش خانگی آن را جبران کرد. برای نمونه، پایگاه خبری اتاق ایران دیروز گزارشی مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران را منتشر کرد که بخشی از این بحران را هویدا کرده است. بر اساس این پژوهش، بررسی کمبود برق در اوج مصرف سال ۱۴۰۲ نشان داده که ناترازی برق ابعاد گستردهتری به خود گرفته و باید از آن به عنوان پدیده «کمبود برق» یاد کرد.
![«کمبود» جایگزین «ناترازی» برق شد](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/2-15-jpg.webp)
«سی ان جی» از توسعه جاماند
عموم کارشناسان حوزهٔ انرژی بر این باورند که یکی از راههای کاهش ناترازی بنزین در کشور، توسعهٔ صنعت «سیانجی» در بخش حملونقل کشور است. باوجوداین، بهنظر میرسدتعداد مصوبات به اجرا درنیامده در این بخش کم نیست. فراموشی این مصوبات در کنار توجه اندک برنامههای توسعهٔ پنجساله کشور به این حوزه، موجب شده است براساس آمار شرکت پخش فرآوردههای نفتی درحال حاضر سهم سیانجی در سبد سوخت کشور ۲۱.۲ درصد معادل مصرف روزانه ۲۲.۴ میلیون مترمکعب سیانجی باشد. و این درحالیاست که طبق افق تعریفشده در سال ۱۴۰۴ مقرر شده است مصرف سیانجی در بخش حملونقل (خودروهای سبک) به ۳۰ درصد افزایش یابد.
![«سی ان جی» از توسعه جاماند](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/5-26-jpg.webp)
«انرژی » در بحران
مرکز پژوهشهای اتاق ایران در ادامه بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه، بخش انرژی (برق، گاز و نفت و فرآودههای نفتی) این برنامه را ارزیابی کرد. در این گزارش چالش و مسائل بخش انرژی بررسی شده و با نگاهی به جایگاه انرژی در برنامه ششم توسعه، لایحه برنامه هفتم توسعه نقد و ارزیابی شده است. در پایان این گزارش احکام پیشنهادی اتاق ایران در حوزه ارائه شده است. این گزارش بخش انرژی کشور را بحرانی اعلام کرده است. براساس این گزارش، کسری حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب در روز گاز طبیعی و قطع گاز صنایع در زمستان، اعمال خاموشیهای گسترده طی سهماهه گرم سال به صنایع و کسری ۱۱ هزار مگاواتی توان تولید برق در پیک تابستان، نیاز به واردات بنزین، کسری ۱۹۰ هزارمیلیارد تومانی منابع هدفمندی یارانهها، نشان از وضعیت بحرانی بخش انرژی کشور دارد. گزارش اتاق ایران میگوید: «این وضعیت اثرات خود را در گام اول در قالب قطعیهای بدون برنامه و سپس برنامه ریزی شده به صنایع نشان داد. ارزش کاهش تولید ۶.۲ میلیون تنی محصولات پتروشیمی در سال ۱۴۰۱ که عمدتا به دلیل محدویتهای خوراک گاز بوده است بالغ بر ۲.۶ میلیارد دلار برآورد شده است.»
![«انرژی » در بحران](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/2-12-jpg.webp)
سهم «هور» به شلتوک رسید
هورالعظیم همچنان تشنه است. رود کرخه در حالی سومین خشکسالی پیاپی را سپری میکند که هورالعظیم، چهل هزار راس گاومیش حاشیه رودخانه و کشاورزان، هنوز در حسرت آب، لهله میزنند. کشمکش بر سر آب بالا گرفته است؛ از یک سو تالاب نیمهجان و از سوی دیگر کشاورزان حقابهشان را مطالبه میکنند.
![سهم «هور» به شلتوک رسید](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/3-11-jpg.webp)
داغ «فرابنفش» بر سلامت جامعه
«وضعیت تابش اشعه فرابنفش (UV) در تهران بحرانی شده و به عدد ۱۲ رسیده است.» این جمله را «سمیه رفیعی»، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس بیان کرده. او اما نگفته در این روزها که موج گرمای گسترده سراسر کشور را فرا گرفته این اشعه در استانهای جنوبی و مرکزی به چه میزان است؟ استانهایی که اشعه UV بیشتری میگیرند و البته در این میان آموزش مواجهه با این اشعه هم در آنها جدی نبوده. این در حالی است که علی گورانی، مسئول بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت به «پیامما» میگوید بیشترین مقدار شاخص اشعه فرابنفش عدد 11 است که ریسک بسیار بالایی برای سلامتی دارد و این شاخص در بسیاری از استانهای کشور به غیر از پایتخت وجود دارد؛ اما هیچ آموزش درست و قوانین دقیقی برای مواجه با آن تدوین نشده و مدتهاست سامانه «اعلام شاخص پرتو فرابنفش» مشغول به کار نیست و از 9 ماه قبل اپلیکیشن Sun smart از سوی سازمان بهداشت جهانی به کشورها توصیه شده و در حال حاضر مردم در ایران هم با نصب آن میتوانند از میزان این اشعه مطلع شده و حفاظت از خود را جدی بگیرند. اتفاقی که بسیاری از آن بیاطلاعند.
![داغ «فرابنفش» بر سلامت جامعه](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/3-10-jpg.webp)
تغییر اقلیم چه بر سر عراق میآورد؟
بر اثر پیامدهای تغییراقلیم ناشی از فعالیت انسانها، دجله و فرات، در سالهای اخیر دچار کمآبی نگرانکنندهای بودهاند. در برخی مکانها، اگر در سواحل رودخانه بایستید، میتوانید بستر رودخانهها را ببینید. بعضی جاها حتی میتوانید با پای پیاده نیز از عرض دو رودخانه عبور کنید. اکنون سازمان ملل متحد، عراق نفتخیز را که ۲۰ سال قبل دولت جورج بوش روی آن برای توسعهٔ آینده شرطبندی کرده بود، بهعنوان پنجمین کشور آسیبپذیر در برابر فروپاشی اقلیمی در میان ۱۹۳ کشور عضو خود اعلام کرده است. سازمان ملل هشدار میدهد که در آیندهٔ عراق میتوان «افزایش دما، بارندگی ناکافی و کاهشیافته، تشدید خشکسالی و کمبود آب، طوفانهای مکرر شن و گردوغبار و جاری شدن سیل» را بهصورت شاخصهای اقلیمی مشاهده کرد.
![تغییر اقلیم چه بر سر عراق میآورد؟](https://payamema.ir/pubfiles/2023/08/تغییراتاقلیمی،ایرانرابهکدامسومی_برد؟copy-768x433-1-jpg.webp)