بایگانی مطالب : محیط زیست
آغاز سفر بادخورکها از ایران به آفریقا
همزمان با روز جهانی بادخورکها در دریاچه هنر مطرح شد
معمای توله خرس پردیسان
زمان گمشدن تولهخرس معلوم است، اما اینکه چطور گم شد، بعد از بیش از ۱۰ روز همچنان نامعلوم! گفته میشود تولهخرس را نیمههای شب پنجشنبه در محوطه پردیسان مشاهده کردهاند، آیا در قفس بهاشتباه باز بوده؟ کسی برای سرقت تولهخرس سیاه آمده و نصیبش تولهخرس قهوهای شده و بعد آنجا رهایش کرده؟ یا تولهخرس از دستش رها شده، سؤال دیگر اینکه یک تولهخرس گم شده یا دو تولهخرس؟ اینها را کسی نمیداند یا اگر میداند، هنوز به رسانهها درز پیدا نکرده! در این فضای مبهم پرسشهای دیگری هم مطرح میشود؛ چرا تولهخرس به تهران منتقل شد؟ چه کنیم تا تولهخرسهای دیگر به این وضعیت دچار نشوند؟ سرنوشت مراکز نگهداری منطقهای حیاتوحش چه شد؟
زمان طلایی نجات کانونهای بحرانی از دست میرود
|پیامما| جمعی از فعالان آب و محیطزیست سیستانوبلوچستان به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور، نامهای سرگشاده نوشته و در آن نسبت به وضعیت شکننده و بحرانهای محیطزیستی سیستانوبلوچستان بهویژه منطقه سیستان هشدار دادهاند و درخواست اقدامی عملی کردند. نامهای که در آن از وضعیت محیطزیست این استان بهویژه تالاب هامون و پیامدهای تصمیمهای دولت برای آن، ابزار نگرانی میکنند. این نامه هشدار میدهد: «تالاب بینالمللی هامون منشأ غالب کانونهای گردوغبار منطقه سیستان، ولایتهای جنوب غربی افغانستان و ایالت بلوچستان پاکستان محسوب میشود. تودههای گردوغبار با توجه به باد غالب منطقه، از جنوب ولایت فراه و ولایت نیمروز برخاسته و پس از ترکیبشدن با قریب به ۱۵۰ هزار هکتار خاستگاههای داخلی گردوغبار، شرایط آخرالزمانی را به سیستان تحمیل میکند.»
خواهر غم شهادت برادر محیطبانش را تاب نیاورد
کشتی مدلین؛ در راه مأموریت غیرممکن برای غزه
کشتی حامل ۱۲ فعال فلسطینی از جمله «گرتا تونبرگ»، فعال ۲۲ساله، و «ریما حسن»، نماینده فرانسوی پارلمان اروپا، قرار است بهزودی به غزه برسد. ارتش اسرائیل اعلام کرده که اجازه نمیدهد این کشتی در غزه پهلو بگیرد و آن را بهسمت بندر اشدود در اسرائیل هدایت خواهد کرد. این دومین تلاش کنشگران برای رساندن کمکهای بشردوستانه به نوار غزه است، اما خدمه این گروه اینبار آماده مواجهه با خطرات پیش رو است. تونبرگ به ساندیتایمز میگوید: «خطر واقعی ساکت ماندن است.» ارتش اسرائیل میگوید تمام سرنشینان این کشتی دستگیر خواهند شد و بهمحض آمادهشدن کشتی فوراً اخراج میشوند. طبق آخرین خبرها، کشتی «مدلین» به سواحل مصر نزدیک شده است و فاصله کمی با غزه دارد. سؤال اینجاست که چرا فعالان محیطزیست حالا روی مسئله غزه متمرکز شدهاند و مقابله با تغییراقلیم را در گرو پایداری صلح در جهان میبینند.
مدیریت شکستخورده زبالهها
مدیریت پسماندهای شهری از مرحله جمعآوری، انتقال تا دفع نهایی، فرایندی کاملاً فنی است و بهرهگیری از تجهیزات، فناوریها و ماشینآلات مختلف همیشه بهعنوان مبنایی برای مقایسه سطح پیشرفت کشورها در این حوزه شناخته میشود. آنچه در این میان از نظر مدیران اجرایی پسماندها مغفول مانده، نقش کلیدی شهروندان و روستاییان و میزان مشارکتشان در مدیریت بهینه پسماند است. تا پیش از دهه ۱۳۸۰ شهروندان در بسیاری از شهرهای کشور باید پسماندهای خود را براساس زمانبندی جلوی در خانه یا در انتهای کوچه در محلی مشخص قرار میدادند و سطلهای فلزی و پلاستیکی تخلیهشده را مجدداً به داخل منازلشان باز میگرداندند و میشستند. با آغاز دهه ۸۰ در اقدامی جدید در شهر تهران حدود ۵۰ هزار مخزن ۱۱۰۰ لیتری پلاستیکی در نقاط مختلف شهر جایگزین دو میلیون و ۵۰۰ هزار نقطه جمعآوری سنتی پسماندها شد. هرچند در نگاه اول این تغییر بهعنوان یک دستاورد بزرگ برای مدیران شهرداری پایتخت محسوب میشد، ولی با گذشت زمان پیامدهای منفی این تصمیم به اشکال مختلف نمایان شد. پسازآن نیز شاهد تقلید بدون برنامهریزی سایر شهرداریهای کشور از شهرداری تهران در زمینه استقرار مخازن در خیابانها بودیم. «سعید مرادیکیا»، کارشناس مدیریت پسماندهای شهری، در این گفتوگو تبعات چنین رویهای را شرح میدهد.
بحران پلاستیک؛ چالشی فراتر از محیطزیست
پلاستیک، بهعنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای فناوری قرن بیستم، با ویژگیهایی مانند دوام، سبکی و قیمت پایین، نقش مهمی در اقتصاد و زندگی روزمره ایفا کرده است. بااینحال، مصرف بیرویه و عدم مدیریت پسماند آن، بحران عمیقی در سطح جهانی و ملی ایجاد کرده است. ۴ درصد نفت تولیدی جهان برای تولید مواد پلاستیکی به کار گرفته میشود ازآنجاییکه مواد پلاستیکی دارای ماندگاری بیش از ۳۰۰ سال هستند رهاسازی آنها در طبیعت صدمات جبرانناپذیری را به محیطزیست خشکی و دریایی تحمیل خواهد کرد.
علیرضا زمانی، عنکبوتشناس ایرانی، برنده جایزه پژوهشی E.O. Wilson شد
علیرضا زمانی، عنکبوتشناس ایرانی و پژوهشگر دانشگاه تورکو در فنلاند، بههمراه دو همکار خود موفق به دریافت جایزه پژوهشی E.O. Wilson سال ۲۰۲۴ شد. این جایزه به مقالهای در زمینه روابط بومشناختی و سازگاریهای تکاملی عنکبوتهای پشمالو (تارانتولاها) تعلق گرفت.
کمین شکارچی غیرمجاز حوالی تنگه بیستم
خودش را مخبر جا زده بود، تماس گرفت و گفت شکارچی در حوالی تنگه بیستم است. هدایتالله دیدهبان نمیدانست دروغ میگوید. با همکارانش هماهنگ کرد و بهسمت تنگه راه افتاد. مخبر قلابی و دو نفر دیگر آنجا کمین کرده بودند. ماشین دیدهبان که رسید، شروع به شلیک کردند، نگذاشتند حتی پیاده شود. تیر به شیشه رسید و راحت از آن رد شد، از بدن دیدهبان اما بیرون نیامد، همانجا ماند و جان عزیزش را گرفت. جامعه محیطزیست که هنوز در سوگ یاسر مصدق بود، بار دیگر رخت عزا پوشید. از دست رفتن دیدهبانی که منطقه حفاظتشده «خائیز» را بهنام او میشناختند، موجی از واکنش را بههمراه داشت، اساتید دانشگاه، فعالان محیطزیست و مدیران سازمان حفاظت محیطزیست مطالب زیادی دراینباره نوشتند. «حمید ظهرابی»، معاون محیطزیست طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست، یکی از آنها بود. «باید راهی پیدا کنیم تا مردم حیاتوحش را مال خودشان بدانند، باید منافع حفاظت با منافع مردم محلی همسو شود، اما چرا نمیشود؛ بیشک اولینش این است که بهقدر کافی در این راه نکوشیدهایم، از حرف و نقل این و آن ترسیدهایم. عافیتطلبی کردهایم، بهانهای هم نداریم، هرچه بگوییم عذر بدتر از گناه است.» «محمود قاسمپوری»، استاد دانشگاه تربیتمدرس، نیز در کنار متخلفان و شکارچیان غیرمجاز از کسانی نام برد که در راه حفاظت در مواردی سنگاندازی میکنند. «در دهه ۹۰ یک پروژه مطالعاتی ارزشمند با هدف کاهش درگیری بین شکارچی و محیطبان توسط همکاران ما در حال انجام بود. نتیجه؟ بهدلیل ورود یک دستگاه امنیتی و ضعف حراست وقت سازمان حفاظت محیطزیست ناتمام ماند!» در این پرونده نوشتههای سه نفر درباره سه کارشناس محیطزیست را منتشر میکنیم؛ «هوشنگ ضیایی» پیشکسوت محیطزیست، «بهمن ایزدی» کنشگر باسابقه محیطزیست و «بهزاد رئیسیان» دبیر کمیته آموزش انجمن جهانی ارزیابی. آنها هم مشابه حمید ظهرابی و محمود قاسمپوری از زوایای دیگری تلاش کردهاند به این موضوع بپردازند، از رویه استخدامی محیطبانان گرفته تا ضرورت کارگروهی برای باز شدن گره تعارض محیطزیست و جامعه محلی.
سیستم معیوب جذب محیطبان و گلایه دیدهبان
