بایگانی مطالب : محیط زیست
حقابههای کاغذی، تالابهای خشکیده
بحران تالابها و دریاچههای ایران سالهاست که به یکی از جدیترین چالشهای محیطزیستی کشور بدل شده است. همگان میدانیم که ریشههای اصلی این بحران را باید در توسعه ناپایدار، بهرهبرداری بیرویه از منابع آب و خاک و مدیریت بخشی و منفصل منابعطبیعی جستوجو کرد؛ الگویی که در تضاد با اصول توسعه پایدار و حفاظت از اکوسیستمهای حساس آبی عمل کرده است. بااینحال، در کنار این عوامل بیرونی، یک بُعد کمتردیدهشده نیز وجود دارد: چالشهای نهادی و موانع درونسازمانی نهاد متولی محیطزیست، یعنی سازمان حفاظت محیطزیست. نهادی که اگرچه وظیفه سیاستگذاری، نظارت و پیگیری وضعیت محیطزیست کشور را برعهده دارد، اما ساختار درونی آن با وظایف و مسئولیتهای رو به گسترش همراستا نیست و نیازمند بازنگری اساسی است. این مطلب، نگاهی دارد به برخی از مهمترین موانع ساختاری درون این سازمان که بر توان آن در ایفای نقش مؤثر در بازسازی اکوسیستمهای تالابی کشور سایه افکنده است؛ با این هدف که اصلاح ساختار، همپای اصلاح سیاستهای توسعه، در اولویت قرار گیرد.
پرندگان مهاجر همچنان قربانی!
از هفتخوان سفر تا فسنجانی بر سفره
لباسهای دستدوم در تله برندها
|پیام ما| در سالهای اخیر، خرید لباسهای دست دوم روبهافزایش است و ایران هم مستثنا از این ماجرا نبوده. مسیری که پیشتر بهعنوان راهحلی اقتصادی برای برخی اقشار جامعه شناخته میشد، حالا به انتخابی آگاهانه و نشانهای از یک سبک زندگی پایدار تبدیل شده است. در مواجهه با آسیبهای محیطزیستی ناشی از صنعت مد سریع (Fast Fashion)، بسیاری از مردم ترجیح میدهند با خرید لباسهای کارکرده، مصرف منابعطبیعی را کاهش دهند، تولید زبالههای نساجی را کنترل کنند و ردپای کربنی خود را کوچکتر کنند. اما این روزها که بازار لباسهای دست دوم حسابی داغ شده، برندهای بزرگ فستفشن هم نمیخواهند از این قافله عقب بمانند و برندهایی چون «زارا» و «شین» هم وارد این کمپین شدهاند که ماهیتشان کاملاً با رویکرد خرید لباسهای دستدوم متفاوت است.
زندگی میان شعله و شیمیایی
اهواز سالیان سال است که با بحران آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکند و مردم این شهر بهای سنگینی برای آن میپردازند. بحران آلودگی هوا به بخشی جداییناپذیر از زندگی مردم تبدیل شده، بهطوریکه حتی در خانهها نیز مردم از هوای آلوده در امان نیستند. اسپریهای تنفسی بهعنوان داروی ضروری به خانههای بسیاری از شهروندان راه یافته است. در کنار طوفانهای گردوغبار که تعداد روزهای بدون آن انگشتشمار شده، پدیده جدید «دودهای شبانه» که یک منشأ آن آتشسوزی هورالعظیم است، نفس مردم را به شماره انداخته است. تابستان امسال هجوم دود این آتشسوزیها در گرمای طاقتفرسای ۴۸ تا ۵۲ درجهای تابستان، زندگی روزمره مردم را مختل کرد. شبهنگام، بوی آزاردهنده دود از طریق کولرها وارد خانهها میشد و آسایش را از مردم میگرفت. سردرد، سرگیجه، تهوع و اختلال در خواب تنها بخشی از عوارض این آلودگی است که با وجود آلایندههای شیمیایی، سلامت عمومی را به خطر انداخته است. چنین شرایطی، حق اولیه دسترسی به هوای سالم را برای مردم اهواز به یک رؤیای دور از دسترس تبدیل کرده است. «مریم محمدی روزبهانی»، دانشیار آلودگیهای محیطزیست و عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، در گفتوگو با «پیام ما» میگوید: «اهواز با آلودگی هوای ناشی از فلرهای نفتی، صنایع آلاینده و گردوغبار دستوپنجه نرم میکند و در این میان، دود ناشی از آتشسوزیهای مکرر تالاب هورالعظیم، بحران را به مرحلهای فاجعهبار رسانده که سلامت مردم را به خطر انداخته است.»
«ناهارخوران» در برابر سیلابهای شهری
بارش کمسابقه عصر چهارشنبه (دوم مهر) در گرگان، خیابانهای شهر را برای ساعاتی زیر آب برد، اما در همان زمان، جنگلهای هیرکانی و پارک جنگلی النگدره باران را در آغوش کشیدند. همزمان که شهر از این بارشِ بیش از حد انتظار غافلگیر شده و گرفتار آبگرفتگی گسترده در معابر بود، در جنگل قطرات سنگین را آرام کردند و آب را به سفرههای زیرزمینی سپردند. این تضاد، بار دیگر اهمیت بیبدیل جنگلها در حفاظت از زندگی شهری را آشکار کرد.
آرزوی پاییز پاک
آلودگی هوای تهران در پاییز امسال میتواند تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان باشد. در ششماهه نخست امسال روزهای ناسالم و بسیار ناسالم افزایش یافت و تنها شش روز هوای پاک ثبت شد. این بهمعنای افزایش بیماریها و مرگهای ناشی از آلودگی هوا است. بااینحال، اقدامات قانونی مانند الزام خودروسازان به نصب کاتالیست و ارتقای نظارت بر معاینه فنی، نویدبخش کاهش آلایندهها و بهبود کیفیت هوا در سالهای آینده است.
بلوطهای خاموش، پرسشهای بلند
کمبود نیرو و تجهیزات در زیستگاه یوز
پارک ملی توران گرچه سالهاست نامش با «یوزپلنگ آسیایی» گره خورده، اما در سالهای اخیر عنوان دیگری هم دارد؛ تنها زیستگاه زادآور یوز در ایران! همین موضوع باعث شده است هر فعالیتی در توران حساسیت بیشتری داشته باشد و رؤسای آن زیر فشار مضاعف قرار گیرند. از «مجید عجمی»، رئیس این پارک ملی، پرسیدیم مهمترین چالشهایی که در انجام مأموریت خود یعنی زیستگاه یوز با آن مواجه است، چیست؟ جبیرها با چه هدفی به توران منتقل شدند؟ آموزش مردم محلی در این شرایط اورژانسی یوز آیا فایدهای دارد؟ و آیا تجهیزات و نیروهای تحت اختیارش برای حفاظت از اصلیترین زیستگاه زادآور یوز کافی است؟
ترامپ و روایت کهنه انکار تغییراقلیم
دشمن زمین
رئیسجمهور آمریکا، با این کلمات اقدامات مقابله با پدیده تغییراقلیم را وصف کرد: «پوچ»، «احمقانه»، «فریب»، «کلاهبرداری». او در سخنرانی یکساعتهاش در مجمع عمومی سازمان ملل تا توانست به تغییراقلیم و علم تاخت. سخنرانی علیه پدیدهای که پژوهشهای علمی بیشماری بر آن صحه میگذارند و ظهور آن بر همه عیان شده، قابل پیشبینی بود، اما بسیاری را برآشفته است. ترامپ از زمان بازگشت به ریاستجمهوری در ژانویه، بارها به پروژههای جهانی برای مقابله با تغییراقلیم حمله کرده و ماههاست که تلاش میکند نهادهای جهانی فعال در این زمینه را تضعیف کند.
