بایگانی مطالب : آب
یک پیشنهاد درباره سخنان رئیسجمهور در نشست خبری
اولین کنفرانس خبری رئیسجمهور دولت چهاردهم که با حضور شگفتانگیز ۳۰۰ خبرنگار داخلی و خارجی انجام شد، دارای نکات مثبت و امیدوارکنندهای بود که بایستی ابعاد آن تا مدتها مورد تجزیهوتحلیل قرار گیرد، ولی آنچه که بهعنوان مهمترین موضوع در بحث پایداری سرزمین از طرف ایشان مطرح شد، توجه به عبارت «تعادل در منابع و مصارف آب» بود که طرح این موضوع از طرف یک پزشک جراح، نشان از اهمیت فوقالعادۀ این مهم بوده است و خصوصاً زمانی که ایشان بر انجام توسعه در سواحل جنوبی تأکید کرده و کاهش منابع آب زیرزمینی و افزایش فرونشست را در مناطق مرکزی ایران اشاره کردند، دلیلی بود بر عمق تفکر پایداری اکوسیستمها که قابل تقدیر است.
مغلطۀ «ترال»
پس از پایان توافقنامۀ ممنوعیت صید ترال در دریای عمان و خلیجفارس، از سال گذشته شناورهای صید ترال و پرساینرها (صید محاصرهای)، دوباره و بهرغم همۀ هشدارهای محیطزیستی، به دریا بازگشتهاند. سازمان شیلات میگوید، این شناورها دارای مجوز و برای یک مدتزمانی محدودِ فعالیت و به تعداد محدود فقط برای صید میگو و یک نوع خاص از ماهی ساردین فعالیت میکنند و حالا آنچه مشکل خلیجفارس و دریای عمان است، صید غیرمجاز به این روشهاست که خود سازمان شیلات، آن را «مخرب» ارزیابی میکند. افزایش صید غیرمجاز در استان بوشهر، به این دو روش نامبرده، پای دادستان را هم به میان آورد. شیلات و دادستانی اعلام کردهاند، با قانونشکنان برخورد میشود. قانونشکنان میگویند تا «شغل» دیگری نباشد، چارۀ دیگری نداریم و فعالان محیطزیست، هر دو گروه را زیر سؤال میبرند. به نظر صید ترال و پرساین در جنوب کشور، یک مغالطه است؛ کاری که نکو نیست و مخرب است، اما گروهی میتوانند انجامش دهند و برای گروهی مجازات سنگین در پی دارد.
معامله بر سر آب
بهرغم ادعای مسئولان طی سه سال گذشته، بهویژه ادعای «حسن کاظمی قمی» دستیار ویژۀ رئیسجمهوری در امور افغانستان و رئیس سابق سازمان حفاظت محیطزیست کشور، نه فقط بند «کمالخان» اصلاح نشد، بلکه ساخت سدهای «بخشآباد و خاشرود» هم سرعت گرفت. حالا طالبان در آستانۀ تکمیل بند بخشآباد و بهرهبرداری از آن بر رودخانۀ فراهرود است و ایران در انتظار خشکی همیشگی تالاب هامون و افزایش توفانهای گردوغبار. ایران هیچ معاهدهای بر «فراهرود» ندارد و مسئلۀ حقابۀ آن، پیچیدهتر از هیرمند است. این سد با ظرفیت مخزن حدود ۱ میلیارد و ۳۶۰ میلیون مترمکعب، قادر به جمعآوری تمام آوردۀ سالانۀ آب رودخانۀ فراه است. کارشناسان بخش دیپلماسی، طی سالهای اخیر بارها هشدار دادهاند که در معامله بر آب با افغانستان، تاکنون فقط طرفِ همسایه امتیاز گرفته است و دست از سود معامله خالی مانده است.
رودِ «سوخته»
طی تابستانی که روزهای آخر آن سپری میشود، ۱۰ بار بستر رودخانۀ «زایندهرود» آتش گرفته است؛ اتفاقی که در پی خشکی بسیار زیاد و رشد قابلتوجه نی و گیاهان و در میان غفلت شهروندان یا مسافران، اتفاق افتاده است. حالا دفتر مدیریت بحران استانداری اصفهان، اعلام میکند که برای جلوگیری از تکرار این اتفاق، شهرداری مکلف به جمعآوری پوشش گیاهی بستر رودخانه بهویژه نیزارها شده است، اما کارشناسان میگویند، برای جلوگیری از تکرار این اتفاق و اتفاقهای مشابه، باید آب به رودخانه برگردد و این ممکن نخواهد بود جز با کاهش بارگذاری بالادست بهجای هزار و یک نقشۀ بلندپروازنه و غیراجرایی.
آب، مهمترین اولویت سازمان حفاظت محیطزیست
چالشهای فزایندۀ محیطزیستی ایران، به نقطۀ بحران رسیده و یا بعضاً در مواردی همچون موضوع آب، از مرحلۀ بحران عبور کرده است. ناترازی منابع و مصارف آب، گردوغبار ناشی از فرسایش خاک، فرونشست زمین حاصل برداشت خارج از توان از منابع آب زیرزمینی، عدم مدیریت پسماند و آلودگی هوا، نهتنها باعث ایجاد مشکلات اجتماعی و محیطزیستی در کشور شده، بلکه بعضاً در طی سالهای اخیر، شاهد بروز بحرانهای سیاسی و امنیتی ناشی از آن تنها بهعنوان مثال در یک موضوع آب در خشکشدن دریاچۀ ارومیه (۱۳۹۰)، خوزستان (۱۴۰۰)، اصفهان (۱۴۰۰)، چهارمحالوبختیاری (۱۴۰۱) و سیستان (۱۴۰۲) هستیم.
زوال خانوادگی در زندگیِ مستأجری
برنامههای متمرکز وزیر نیرو بر رفع ناترازی آب
|پیامما| سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری اعلام کرد که وزارت نیرو اجرای برنامۀ هفتم توسعۀ پنجسالۀ کشور را آغاز کرده است و بههمینمنظور، برنامههای متمرکزی برای رفع ناترازی آب در دستور کار این وزارتخانه قرار گرفته است. به گفتۀ «عیسی بزرگزاده»، تمرکز وزارت نیرو در سال نخست اجرای برنامه، بر توسعۀ کشت عمودی بهجای افقی و الگوی کشت سازگار با شرایط آبی کشور خواهد بود. همزمان با این نشست خبری، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی هم گزارشی از بیلان آبی ۳ ماه نخست ۱۴۰۳ منتشر کرده است و تداوم گرما و خشکسالی را در شروع سال آبی جدید (پاییز ۱۴۰۳ تا پاییز ۱۴۰۴) پیشبینی کرده است.
حل مسائل محیطزیست بدون مشارکت اجتماعی امکانپذیر نیست
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در مراسم تکریم و معارفه رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، بیان کرد: حل مسائل و مشکلات کشور بهویژه محیطزیست بدون جلب آرای عمومی و مشارکت اجتماعی امکانپذیر نخواهد بود و ما برای بهکارگیری این ظرفیت همه تلاش خود را به کار خواهیم گرفت.
امیدی به تغییر «سیاستهای آبی» نیست
دلایل بسیاری برای شکلگیری و استمرار بحران آب و راهکارهای بسیاری برای رفع آن در کشور عنوان میشود. روزنامۀ «پیامما» طی یک نظرسنجی از ۳۵ متخصص و کارشناس مرتبط با بخشهای مختلف مدیریت منابع آب کشور، دلایل وضعیت فعلی و راهکارهای کلان رفع یا کاهش «ابرچالش آب» را به شور گذاشت. عمده پاسخهای دریافتی، بر اهمیت کم دلایل اقلیمی و طبیعی نسبت به علل مدیریتی حکایت میکند. اما آنچه به نظر دارای اهمیت بسیار زیادی است، این نکته است که بر اساس تحلیل پاسخهای دریافتشده، فضای کارشناسی در بخش آب، چندان امیدی به تغییر سیاستهای آبی کشور، ذیل عملکرد دولت چهاردهم ندارد و در خوشبینانهترین حالت ممکن، احتمال کمی از انجام چند اقدام اصلاحی را انتظار میکشد. اما نگاه غالب در این پاسخهای دریافتی، «بر عدم تغییر و استمرار سیاستهای مخرب گذشته» حکایت دارد. پاسخدهندگان به این پرسشنامه، پیامدهای «محیطزیستی» و «اجتماعی» بحران آب را بسیار جدی ارزیابی میکنند و بر این باورند که «انتخاب وزرا و معاونان رئیسجمهوری هماهنگ و باورمند به مسئلۀ آب در وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی، صنعت و معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیطزیست و طراحی ساختار جدید و یکپارچه برای مدیریت منابع آب و محیطزیست»، گامهای نخست تغییر در روند مدیریت منابع آب کشور است.
تأثیر فعالیت معادن بر قناتها
خراسان رضوی - مدیر جهاد کشاورزی بردسکن دربارۀ تأثیر معادن بر قناتها، بهخصوص قنات روستای کبودان، گفت: در این باره پیگیریهایی صورت گرفته و مستندات لازم برای سازمان جهاد کشاورزی ارسال شده است.
