بایگانی مطالب : اقتصاد
تفریح انسانها به قیمت رنج حیوانات
|پیام ما| دو سال پیش مرگ یک اسب کالسکه در منهتن، منجر به تدوین قانونی در شورای شهر نیویورک شد که هدف آن حذف کالسکههای اسبکش از سنترالپارک و دیگر بخشهای منهتن بود. قانونی که به یاد همین اسب «رایدر» نامگذاری شد. حالا شهردار نیویورک از شورای شهر درخواست کرده تا هرچه سریعتر قانون «رایدر» را تصویب کند و کالسکهها از سنترالپارک جمعآوری و کالسکه یا ماشینهای برقی جایگزین شود. حذف کالسکههای اسبکش با رویکرد مخالفت با بهرهکشی از حیوانات برای گردشگری در بسیاری از کشورها اتفاق افتاده است. در ایران هم این مسئله، بهویژه درباره وضعیت نامناسب اسبهای درشکه در میدان نقشجهان اصفهان و ارگ شیراز، سالهاست مطرح است. اوج حساسیتها زمانی بود که در تابستان ۱۳۹۸ یکی از اسبها در میدان نقشجهان بر اثر شدت گرما از حال رفت؛ اما پیگیریها مقطعی ماند و درنهایت منجر به تصمیمگیری یا اقدامی اساسی نشد. هرچند در مورد اقداماتی که برای برچیدن این درشکهها صورت گرفته، حرف و سخن فراوان است.
بهرهبرداری و آغاز عملیات اجرایی ۲۸۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در کشور
با حضور وزیر نیرو، فردا مراسم بهرهبرداری از ۲۰۵ مگاوات نیروگاه خورشیدی و آغاز عملیات اجرایی ۷۵ مگاوات دیگر در سراسر کشور برگزار خواهد شد. این طرحها با سرمایهگذاری بالغ بر ۸۴۰۰ میلیارد تومان و با هدف ارتقای ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر ایران اجرا میشوند.
تیشه به ریشه چای
بیش از بیست سال است که باغهای چای یکی پس از دیگری به ویلا تبدیل میشوند. کشت چای ایرانی دیگر برای کسی نمیصرفد. باغها فرسودهاند و هزینه بهزراعی آنها بسیار بالاست. حالا چایکاران میگویند همه این مشکلات را یکسو بگذارید، انحلال سازمان چای و ادغام آن در وزارت جهادکشاورزی تیشه به ریشه چایکاری در شمال کشور است. چنانکه بیست سال پیش وقتی با دستور «سید محمد خاتمی»، رئیسجمهوری وقت، این سازمان منحل شد، ۷۲ هزار خانوار روستایی از کشت چای روی گرداندند و بازار واردات چای داغ و داغتر شد. همچنین در مدت کوتاهی بالای ۲۰۰ تن چای در انبارهای تهران فاسد شد. وارداتی که نشانی از معیشت جامعه محلی در آن نبود. حالا وزیر جهادکشاورزی دولت چهاردهم میگوید نیازی به سازمان چای نیست و میخواهد آن را به حدود یک ادارهکل تقلیل دهد. چایکاران و کارشناسان میگویند اینبار ۲۲ هزار هکتار باغ چای در گیلان و مازندران از بین خواهد رفت.
هزار سفر نرفته به زخم
وقتی صحبت از گردشگری به میان میآید، نخستین تصویر در ذهن ما سواحل آفتابی، کوههای سرسبز یا شهرهای تاریخی است. اما نوع دیگری از گردشگری وجود دارد که نه بهدنبال زیباییهای طبیعی است و نه آرامش تاریخی؛ بلکه از ویرانی، خشونت و خاطرههای تلخ تغذیه میکند. گردشگری سیاه به بازدید از مکانهایی گفته میشود که با مرگ، تراژدی، فجایع انسانی یا بلایای طبیعی پیوند خوردهاند. بازدید از اردوگاه مرگ نازیها، موزههای فجایع طبیعی مثل هیروشیما یا حتی مکانهای سقوط هواپیما و حوادث تروریستی، همگی در این دسته قرار میگیرند. گردشگری سیاه به انسانها این امکان را میدهد تا با بخش تاریک تاریخ روبهرو شوند؛ بخشهایی که اغلب در حافظه جمعی یک ملت ماندگار است. گردشگری جنگ زیرمجموعهای مهم از گردشگری سیاه است. در اینگونه سفرها، گردشگران به مکانهایی میروند که در گذشته صحنه جنگ بوده یا آثار آن را در خود حفظ کردهاند. این نوع گردشگری میتواند بازدید از موزههای جنگ و نمایشگاههای نظامی، یادمانها و بناهای یادبود شهدا و قربانیان، میدانهای نبرد قدیمی و مناطق ویرانشده، خانهها و بناهای بازمانده از جنگ با آثار گلوله و خمپاره و گورستانهای جنگی و آرامگاه سربازان را دربربگیرد. ایران یکی از کشورهایی است که تجربه سنگین جنگ را پشت سر گذاشته است. جنگ هشتساله ایران و عراق ردپای عمیقی بر شهرهایی چون خرمشهر، آبادان، اهواز، سردشت، ایلام، مریوان و... بهجا گذاشته است. همزمان با ۳۱ شهریور و آغاز هفته دفاع مقدس، «پیام ما» به گفتوگو با «مجتبی گهستونی»، راهنمای گردشگری، پرداخته. کسی که سالها علاقهمندان را با گوشهگوشه خوزستان آشنا کرده و روایتگر خوشیها و ناخوشیهای مردم این بخش از سرزمینمان بوده است.
مصوبه هیأت دولت برای توسعه طرحهای تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوخت فسیلی
در راستای اجرای قانون برنامه هفتم پیشرفت، هیأت دولت طرح توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر را بهعنوان یکی از طرحهای پیشران کشور ابلاغ کرد. این طرح با هدف کاهش ناترازی انرژی، افزایش ظرفیت نیروگاهی و کاهش آلایندههای زیستمحیطی اجرا میشود.
مسوولیت اجتماعی در مصرف انرژی؛ گامی برای کاهش هزینهها و پایداری شبکه برق
مصطفی رجبیمشهدی، مدیرعامل شرکت توانیر، اعلام کرد بیش از ۷۵ درصد مشترکان برق در محدوده الگوی مصرف قرار دارند و از تعرفههای حمایتی بهرهمند میشوند. وی تأکید کرد: مصرف بهینه انرژی علاوه بر کاهش هزینه قبض خانوار، به عدالت در توزیع یارانهها و پایداری صنعت برق کمک میکند.
میراث را به یونجه فروختند
اینجا «ربط» است، یکی از مهمترین محوطههای باستانی آذربایجانغربی؛ جایی که گمان میرود حلقه اتصال تمدن آشور، اورارتو با مانناییان باشد. باوجوداین، مشاهدات میدانی «پیام ما» تکاندهنده است. کشاورزان روی شیب این تپه باستانی سخت مشغول به کشتوکارند. اینجا دیگر نه بحث حریم مطرح است و نه حتی عرصه، روی محوطهای که کشفیات آن جامعه باستانشناسی را به سرنخهای دنیای کهن متصل میکند، کشاورزی در حال انجام است. پیگیریهای «پیام ما» اما به نتایج عجیبتری هم میرسد؛ مدیران میراثفرهنگی شهرستانها، خودشان اجازه کشاورزی را دادهاند! بررسیهای بعدی گویای آن است که اجاره دادن زمینهای عرصه و حریم محوطههای باستانی که به تملک وزارت میراثفرهنگی درآمدهاند، در استان آذربایجانغربی به رسمی عادی بدل شده است و حتی کارمندان میراثفرهنگی این استان، به آن وجهه حفاظتی و قانونی میدهند و سعی در توسعه آن دارند. هرچند مدیرکل دفتر ثبت آثار وزارت میراثفرهنگی این اتفاق را تخلفی آشکار میداند و مدیرکل میراثفرهنگی استان آن را تکذیب میکند، این رویه اما روی عرصه تپههای باستانی «ربط»، «قلایچی» و «موتآباد» دیده میشود. جالب اینجاست که مدیران اداره میراثفرهنگی شهرستانها از کشاورزان اجارهبها میگیرند؛ اما آنقدر اندک که گاهی به یک یا دو میلیون هم نمیرسد. سؤال اینجاست که چطور تا امروز این مسئله از سوی مدیران ارشد وزارتخانه میراثفرهنگی نظارت نشده و هیچ مسئولی عملکرد مدیران این استان را زیر سؤال نبرده و مانع نابودی محوطههای باستانی نشده است؟
تشکیل سازمان جدید برای انرژی
|پیامما| بعد از گذشت دو سال از زمان تصویب برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی و تعیین زمان تشکیل سازمانی با عنوان «سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی» طی یکساله نخست دولت چهاردهم، دولت عاقبت برای تشکیل آن تصمیم گرفت و با دستور رئيسجمهوری برنامههای تدوین و تصویب اساسنامه این سازمان تا پایان شهریور امسال در حال انجام است. سازمانی که قرار است طرف «تقاضا» را بهجای «تولید» هدف قرار دهد. مجلس شورای اسلامی از ایجاد این سازمان که البته تکلیف قانونی دولت نیز است، حمایت میکند؛ اما همچنان منتقدانی هستند که میگویند دولت بهجای چابک و کوچکسازی خود و بهرغم مصوبه منع تشکیل سازمان جدید، بار مالی جدیدی روی دوش خودش میگذارد. با همه این تفاسیر حامیان این طرح نیز میگویند وزارت نفت و نیرو، بهدلیل ماهیت ذاتی خود در تمرکز بر تولید، از عهده بهینهسازی مصرف بر نخواهند آمد و نیاز به سازمان دیگری احساس میشود.
خروج پنهانی گاز از کشور
یکی از اصلیترین موضوعاتی که تولید بهویژه تولید و صادرات بخش کشاورزی در کشور را در پی تشدید بحران ناترازیهای آب و برق و گاز به چالش کشیده است، موضوع خروج آب پنهان یا مجازی از کشور بهواسطه محصول تولیدی است. اینبار اما موضوع دیگری به میان آمده که کمتر مورد توجه بوده است: گاز پنهان یا همان گاز مصرفشده برای تولید هر محصول. مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز کشور میگوید بهواسطه محصولات گلخانهای گاز بهصورت گاز مجازی از کشور خارج میشود و میزان این گاز، در محاسبه مصارف منابع تولید لحاظ نمیشود. همچنین، او به قیمت پایین این گاز که به نازلترین قیمت ممکن در اختیار تولیدکننده قرار میگیرد نیز اشاره و از بخش چالشبرانگیز دیگری صحبت میکند: یارانههای عظیم پنهان، گاز مصرفی خانگی ۲۰۰ تومان، صنایع حدود ۸ تا ۹ هزار تومان و گاز تحویلی به پتروشیمیها تنها ۵۰۰ تومان قیمتگذاری میشود. این، یارانه پنهان عظیمی است که باید مدیریت شود. همچنین، اگر میزان هدررفت انرژی را به گاز طبیعی تبدیل کنیم، معادل روزانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز خواهد بود، این رقم معادل تولید ۸ فاز از میدان گازی پارس جنوبی است که باید تا پایان برنامه هفتم به چرخه مصرف بازگردد.
تجربهای کهن برای گردشگری نوین
۲۵ شهریور روز ملی خرما است. محصولی تاریخی که کشت آن به بیش از سه هزار سال پیش بازمیگردد. تصویر درخت خرما که به گویش بومی آن را مغ مینامند، در نقوش یافتشده آشوری و بابلی بهکرات دیده میشود. کلدانیان خرما را درخت زندگی مینامیدند. در اوستا خرما خوردنیترین میوه زمین است و در بندهش نیز از خرما یاد شده. حال در ابتدای سده چهارصد خورشیدی خرما و روایتهای برداشتش بهبهانهای برای گردشگری تجربهگرا تبدیل شده است. «گردشگری کار» شکلی از توریسم مبتنیبر کهن الگوهای بشری است. پاسخی دیرهنگام اما آشنا به نیاز انسان امروزی برای بازتعریف رابطهاش با زمین و آسمان. رابطهای که بیش از همیشه قربانی تکنولوژی شده است.
