در پی حملات اخیر به ساختمان استانداری اصفهان و وارد شدن آسیب‌هایی ناشی از موج انفجار به بخش‌هایی از بافت تاریخی این شهر، بار دیگر مسئله «مصونیت میراث‌فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه» به یکی از نگرانی‌های جدی جامعه میراث‌فرهنگی تبدیل شده است. آنچه اهمیت این رویداد را دوچندان می‌کند، قرار گرفتن برخی از بناهای آسیب‌دیده در محدوده میدان نقش‌جهان و دولتخانه صفوی است؛ مجموعه‌ای که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و به‌عنوان بخشی از میراث مشترک بشریت شناخته می‌شود. هرگونه آسیب به این محدوده نه‌تنها یک خسارت ملی، بلکه موضوعی قابل‌طرح در سطح نظام حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های مرتبط با حفاظت از میراث‌فرهنگی در زمان جنگ محسوب می‌شود. براساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و پروتکل‌های الحاقی آن، دولت‌ها موظف‌اند از هرگونه اقدام نظامی که به تخریب یا آسیب به آثار تاریخی، موزه‌ها و مراکز فرهنگی منجر شود، خودداری کنند و حتی در جریان عملیات نظامی نیز اصل «تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی» را رعایت کنند. در چنین چارچوبی، آسیب واردشده به بناهای تاریخی در حریم یکی از مهم‌ترین میدان‌های ثبت جهانی جهان، پرسش‌هایی جدی درباره مسئولیت‌های حقوقی دولت‌ها، کارآمدی سازوکارهای بین‌المللی و نقش نهادهایی مانند یونسکو در مواجهه با تهدیدهای فزاینده علیه میراث‌فرهنگی مطرح می‌کند. از سوی دیگر، تجربه‌های تلخ سال‌های اخیر در سوریه، عراق و فلسطین نشان داده است درصورت بی‌توجهی جامعه جهانی، میراث‌فرهنگی می‌تواند به یکی از نخستین قربانیان جنگ تبدیل شود. از همین رو، بسیاری از کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند سکوت یا واکنش‌های حداقلی نهادهای بین‌المللی می‌تواند پیامدهای خطرناکی برای امنیت میراث جهانی داشته باشد. در همین زمینه برای بررسی ابعاد حقوقی، بین‌المللی و پیامدهای این رویداد برای میراث فرهنگی ثبت جهانی ایران با «منیر خلقی»، کارشناس حقوق میراث‌فرهنگی و رئیس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم)، گفت‌وگویی تفصیلی انجام دادیم تا ابعاد این مسئله را از منظر حقوق بین‌الملل بررسی کنیم.

هیچ جنگی نیست که از آن غیرنظامیان در امان باشند. هیچ جنگی بدون آوارگی و ویرانی نیست. از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، چندین و چند ساختمان مسکونی در تهران ویران شده‌اند و هر روز به شمار غیرنظامیان مجروح و کشته‌شده اضافه می‌شود. این گزارش روایتی است از یکی از ساختمان‌های مسکونی در خیابان طالقانی، در کوچه‌ای به نام ملک‌الشعرای بهار که روز دوشنبه، ۲۵ اسفندماه، در اثر انفجار آوار شد و حالا جایش را تلی از خاک و اطرافش را خانه‌های شیشه‌شکسته و ماشین‌های مچاله‌شده گرفته است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نسبت به احتمال افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزا همزمان با سفرهای نوروزی و جابه‌جایی جمعیت هشدار داد.

چگونه با کودکان از جنگ بگوییم؟

|پیام‌ ما| مردم نه شروع‌کننده جنگ‌اند و نه قدرت پایان دادن به آن را دارند. در این شرایط تنها چیزی که کمی می‌تواند روان ما مردم را آرام کند، احساس کنترل هرچند اندک بر زندگی‌مان است. اینکه با کارهای کوچک مانند تعیین نقطه امن‌ خانه، تنظیم خواب و یا برگشتن به کار و فعالیت، به چنین کنترلی دست یابیم. اینها را «امیرحسین جلالی ندوشن» روان‌پزشک به «پیام ما» می‌گوید؛ آن‌هم در شرایطی که بیش از دو هفته از قطعی اینترنت می‌گذرد و هیچ راه ارتباطی‌ای با جهان نداریم و حالا مدام از خود زخم خورده‌مان می‌پرسیم آیا کسی در جهان می‌داند ما زیر بمباران چه می‌کشیم و چطور صدایمان از دست رفته است؟

صبح شنبه، نهم اسفند، تا زمانی که تلفن «سجاد میرانی» زنگ نخورده بود، یک روز عادی بود؛ یک روز کاری معمولی در میناب که قرار نبود او پیکرهایی بسیار کوچک را از زیر آوارهای مدرسه «شجره طیبه» بیرون بکشد، برایشان تابوت بسازد و بعد به خانه برگرداند.

|پیام ما| وزیر میراث‌فرهنگی با بیان اینکه تخریب‌ آثار تاریخی ایران در جنگ اخیر تاکنون در هشت نامه به مجامع بین‌المللی گزارش شده است، گفت: تمام آثار موزه‌های کشور به مخازن امن منتقل شده و تاکنون هیچ آسیبی به این مخازن وارد نشده و پیش‌بینی‌های لازم برای صیانت از آثار تاریخی انجام شده است.