بایگانی مطالب : گردشگری
گردشگری با نوای موسیقی
زیر آسمان پرستاره ساحل کنگان، ملودیهای کهن صیادان با ریتم موجها یکی میشود. در چابهار، نغمههای گواتی زیر نور ماه، قصههای اساطیری را زنده میکنند. آواهایی که انگار از دل دریا و خاک جنوب برخاسته. این موسیقی، قلب تپنده فرهنگ جنوب ایران است که هر گردشگر را به خلیجفارس میکشاند. رضا عابدیان، پژوهشگر موسیقی نواحی از پتانسیل این نغمهها برای جذب گردشگر میگوید. او که درباره گنجینه موسیقی نواحی ایران مطالعات زیادی دارد، معتقد است که این موسیقی میتواند جنوب ایران را به مقصدی فرهنگی در نقشه جهانی گردشگری بدل کند. با این وجود، به اعتقاد او نبود حمایت کافی و کمتوجهی به فستیوالهایی مثل «کوچه»، این فرصت را به حاشیه برده است. عابدیان تأکید میکند که با آموزش، پشتیبانی از هنرمندان و تقویت رویدادهای موسیقایی، میتوان این گنج فرهنگی را به ویترینی برای جذب گردشگران تبدیل کرد.
رقص ملودیها در آغوش دریا
صدای نیانبان از ساحل بندرعباس بلند میشود و ریتم یزله در کوچههای بوشهر جان میگیرد. در جزیره قشم، آواهای آیین زار، حکایت مراودات تاریخی این سرزمین را بازگو میکنند. اینجا در ساحل خلیجفارس، جایی که موجها با آفتاب داغ همصدا میشود، موسیقی جریان دارد که روایتگر زندگیست؛ حکایتهایی از سفرهای ملوانان، آوازهایی برای شفا و آرامش و ردپایی از فرهنگهای دوردست که به دل این خاک راه یافتهاند. این موسیقی فقط نغمه نیست؛ حافظهٔ یک سرزمین است. گذشته را به آینده پیوند میزند و در دل هر ضربآهنگش، ردپای هویت و استقامت مردمانی دیده میشود که حتی در طوفانِ زمان، صدایشان خاموش نشده است. سید فواد توحیدی، پژوهشگر و نوازنده موسیقی نواحی در گفتوگو با «پیام ما» از چگونگی شکلگیری این نغمهها گفته است؛ اینکه چطور اقلیم و فرهنگ بر شکلگیری موسیقی نواحی جنوب ایران تاثیر گذاشته. به اعتقاد او، در روزگار تسلط موسیقی پاپ و نفوذ فضای مجازی باید مراقب بود که این گنجینه بومی در خطر فراموشی قرار نگیرد.
سفرههای رنگارنگ اهالی جنوب
شیرینی خرما، تندی فلفل و بوی ماهی، روح فرهنگ غذایی جنوب ایران را شکل میدهند. اینجا قهوه را با آیینی خاص دم میکنند و خرما همدم همیشگی سفرهها است. خلیجفارس با هوای شرجی و هرم گرمایش چنان تأثیری در سبک غذایی مردم این منطقه داشته که هر لقمه، قصهای از نخلستان و دریا را روایت میکند. به بهانه روز ملی خلیجفارس و برای کشف رازهای فرهنگ غذایی این منطقه، با سهراب دریابندری، مترجم، مستندساز و دستیار نجف دریابندری و فهیمه راستکار در کتاب مستطاب آشپزی گفتوگو کردهایم. او در این گفتوگو از تجربه سفر به سفرههای مردم جنوب ایران گفته است.
گردشگری پایدار؛ رویای دور
در سواحل خلیجفارس، جایی که جنگلهای حرا و جزایر مرجانی داستانی از زیبایی طبیعت روایت میکنند، گردشگری انبوه سایهای بر این اکوسیستم انداخته است. خلیج فارس با پتانسیلهای بینظیر در حوزه گردشگری، در حال حاضر با خطرات ناشی از گردشگری ناپایدار و انبوه مواجه است که آیندهاش را تهدید میکند. محدثه گرمابدری، فعال گردشگری، مدرس و جهانگرد، به جزئیات این خطرات پرداخته و بر لزوم تغییر رویکردها در صنعت گردشگری ایران تأکید دارد. او از اهمیت نگاهی نو به توسعه گردشگری در نقاطی چون جزیره قشم سخن میگوید، جایی که درگذشتهای نهچندان دور به لحاظ زیستمحیطی و فرهنگی، محلی امن و بکر محسوب میشد.
توسعهای بیجهت، مدیریتی بینقشه
توسعه ناپایدار گردشگری در حاشیه خلیجفارس بهعنوان موضوعی چالشبرانگیز به یکی از نگرانیهای جدی در این منطقه تبدیل شده است. باوجود پتانسیلهای فراوان، نبود برنامهریزیهای علمی و دقیق در مدیریت مقاصد گردشگری، سبب شده تا این صنعت نهتنها به اهداف توسعه پایدار نرسد، بلکه با مشکلاتی همچون افزایش قیمتها، آلودگی محیطزیست و تغییر کاربری زمینها مواجه شود. در بسیاری از موارد، گردشگری به طور غیر مدبرانهای اجرا میشود و بهجای بهرهبرداری از ظرفیتهای محلی، آسیبهایی جدی به جوامع محلی و منابع طبیعی وارد میشود. برای بررسی این شرایط و چالشهای موجود، با علی شادلو، مدرس و فعال گردشگری و محیطزیست، به گفتوگو پرداختهایم. او در این مصاحبه به تحلیل و واکاوی دلایل ناکامیهای موجود در عرصه گردشگری در حاشیه خلیجفارس و ارائه راهکارهایی برای دستیابی به توسعه پایدار میپردازد.
میخواهیم باب گفتوگو با جهان را باز کنیم
معاون گردشگری کشور در میان ۱۳۰ تورگردان بینالمللی عنوان کرد
گذر از باتلاقها برای طعم نان تازه
گردشگری خوراک پدیده جدیدی در جهان گردشگری نیست. آدمهایی که برای چشیدن طعم یک غذا در خاستگاه اصلیاش کیلومترها سفر میکنند، یا برای شرکت در کلاس آموزش آشپزی یک سرآشپز سرشناس یا شرکت در یک نمایشگاه قارهها را پشت سر میگذارند، در دنیا کم نیستند. اما گزارشی که گاردین اخیراً منتشر کرده است از پدیده نوظهوری میگوید؛ از شاخهای از گردشگری خوراک با عنوان: «گردشگری نانوایی».
گمشدن صداهای بومی در داغی موسیقی تجاری
«تا کار دارند تحویلت میگیرند. وقتی کاری ندارند، خالو قنبر بی خالو قنبر». خالو قنبر گله نمیکند. فقط میگوید کسی خریدار موسیقی نواحی نیست: «مردم گوش نمیکنند. در همین بندرعباس هم کسی به موسیقی نواحی اهمیت نمیدهد». راضیست که قرار است در جشنواره موسیقی نواحی، نی جفتی بزند: «اگر این هنر موسیقی را نداشته باشیم، دیگر هیچچیز نداریم. مثل ماهی است که از دریا بگیری، بندازی در آب شیرین.» شاید «قنبر راستگو» که صدای ساز جفتیاش را همه اهل جنوب و غیرجنوب میشناسند، خوب میداند که همین جشنوارهها، هرچند کوتاهعمر و گهگاه، فرصتیاند برای ماندن در حافظه جمعی. در روزهایی که بازار موسیقی تجاری داغتر از همیشه است و صداهای بومی گم میشوند، همین فستیوالها مانند «کوچه» و «جشنواره موسیقی نواحی ایران» میتوانند صحنهای باشند برای بازگشت به ریشهها و یادآوری اینکه موسیقی نواحی روایتی است از زیست یک قوم، جغرافیا و فرهنگ.
فناوریهای نوین به داد گردشگری سبز میرسند؟
|پیام ما| نقش فناوری و ابزارهای نوین در گردشگری رو به افزایش است و در بعضی بخشها تبدیل به جزیی جداییناپذیر شده است. رزرو آنلاین بلیت و اقامتگاه یکی از همین بخشهاست که جای خود را در بخش گردشگری باز کرده است. اما این پلتفرمها باتوجهبه حجم مخاطبان و دامنه تأثیرگذاریشان میتوانند در تحقق اهداف گردشگری پایدار نیز تأثیرگذار باشند. آنها هم با مسافران و هم با جامعه میزبان در ارتباطاند و این امکان را دارند که با در نظر گرفتن پیششرطهایی برای همکاری و ارائه خدمات، فرهنگ گردشگری سبز و توجه به شاخصهای گردشگری پایدار را توسعه دهند. این روزها که گردشگری ایران با چالشهایی مثل ضعف در مدیریت مقصد، بحران منابع طبیعی و از همه مهمتر، گردشگری غیرمسئولانه روبهروست، میتوان با شناسایی فرصتهایی تازه در پلتفرمهای آنلاین تا حدودی با این چالشها بهشکلی اصولی مواجه شد و آسیبها را کاهش داد. «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و گردشگری سبز، در گفتوگو با «پیام ما» با بررسی چالشهای بخش گردشگری در ایران، از ظرفیتهای فناوری برای حرکت بهسوی پایداری در رونق گردشگری گفت. او معتقد است: «اگر ذینفعان وارد عمل نشوند، نمیتوان به توسعه پایدار در گردشگری امیدوار بود. با بهرهگیری از دانش و فناوریهای نوین و روشهای خلاقانه، میشود اصول و قواعد مربوط به گردشگری پایدار و سبز را بین گروههای میزبان و میهمان گسترش داد.»
مقاومت کوچه
شامگاه ۳۱ فروردینماه درحالیکه فقط چندروز به شروع فستیوال موسیقی «کوچه» بوشهر مانده بود، خبر لغو این رویداد منتشر شد. اما از همان دقایق انتشار این خبر، سیل حمایتها از برگزارکنندگان و انتقادها به نسبت به لغو آن از سوی مردم در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. بااینحال، چندساعت پس از انتشار این خبر اعلام شد با پیگیریهایی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد، برگزاری این فستیوال قطعی است. هرچند که تا لحظه تنظیم این گزارش، برگزارکنندگان اظهارنظری قطعی نکردهاند و وزارت میراثفرهنگی و گردشگری نسبت به این موضوع سکوت کرده است.
