بایگانی مطالب : میراث
درود بر جهان عرب!
بزرگترین موزه جهان موازنه شرق و غرب را بر هم زد
موزه بزرگ مصر؛ میراث کهن، بیان نو
فراعنه باستان در مسیر توسعه پایدار
مصریها با افتتاح موزه بزرگ مصر در اولین روز نوامبر ۲۰۲۵ شکوه تمدن خود را به رخ دنیا کشیدند. مصر پس از عبور از بحرانهای متعدد در سالهای اخیر، در تلاش است دوباره پای گردشگران را به شهرهایش باز کند و شکوه تمدنی کهن را به جهان یادآوری کند. آنهم با کمک موزهای با ویژگیهای منحصربهفرد از جمله آثار باستانی ارزشمندی که برخی را از سراسر جهان با پیگیریهای متعدد حقوقی به مصر بازگردانده تا این موزه، بزرگترین موزه باستانشناسی جهان شود؛ با بنایی که الهام گرفته از اهرام مصر است و سال گذشته موفق به دریافت جایزه Prix Versailles 2024 بهعنوان یکی از زیباترین موزههای جهان از سوی یونسکو شده و با مساحتی ۵۰۰ هزار مترمربعی که دو برابر موزه لوور فرانسه و دو و نیم برابر موزه بریتانیاست و آثار یک تمدن کهن را به نمایش گذاشته. اما اینها تنها وجوه تمایز این موزه نیستند، مصریها با همکاری ژاپن در این موزه توجه ویژهای به فناوریهای روز و الزامات محیطزیستی داشتند. موزه بزرگ مصر تمام معیارهایی را که یک موزه ایدئال در جهان امروز میتواند مورد توجه قرار دهد، در طراحی، نمایش آثار، حفاظت و تجربه بازدیدکننده در نظر گرفته است.
«مرویسنتر» بیخ گلوی کاخ گلستان را گرفت
|پیام ما| تخریب گاراژ تاریخی «شمسالعماره» در حریم درجه یک مجموعه جهانی گلستان برای ساخت مجتمع تجاری «مرویسنتر» باعث نگرانی فعالان میراثفرهنگی شده است. منتقدان این اقدام را مغایر با ضوابط حفاظتی و تهدیدی برای بافت تاریخی عودلاجان و قنات ۷۰۰ساله مهرگرد و حریم منظری و عملکردی کاخ گلستان میدانند. اما معاون میراثفرهنگی استان تهران میگوید این پروژه از نظر قانونی مشکلی ندارد و با رعایت ضوابط ارتفاعی و نظارت میراثفرهنگی میتواند پیش برود.
هزارسال پایداری در باغستان قزوین
|پیام ما| ایران تاکنون شش نظام کشاورزی خود را در این فهرست ثبت کرده است؛ نظام کشاورزی مبتنیبر قنات کاشان (۲۰۱۴)، نظام سنتی کشت زعفران مبتنیبر قنات گناباد و نظام تولید انگور و فرآوردههای آن در دره جوزان ملایر (۲۰۱۸)، باغهای دیم انجیر استهبان فارس، نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان و باغستان سنتی قزوین (۲۰۲۳).
پرونده پرحاشیه بازنگری حریم باغ فین کاشان
ماجرای حریم باغ تاریخی فین کاشان، یکی از شناختهشدهترین باغهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو، بار دیگر به صدر خبرها بازگشته است. پس از افشای نامهای از سوی شهرداری کاشان خطاب به وزیر میراثفرهنگی با درخواست بازنگری در حریم این باغ تاریخی، فعالان میراثفرهنگی نسبت به خطر کوچکشدن حریم ملی هشدار دادهاند. در مقابل، مقام مسئول وزارت میراثفرهنگی صراحتاً هرگونه تغییر را رد کرده و تأکید دارد هیچ اصلاحی در محدوده قانونی این باغ انجام نشده است. این وضعیت، تصویری پیچیده از یکی از حساسترین پروندههای میراثی کشور را پیش چشم کارشناسان قرار داده است؛ پروندهای که در قلب آن، مفهومی بنیادین از حفاظت و توسعه شهری نهفته است و سؤالی که باز هم مطرح میشود: آیا میتوان حریم آثار تاریخی را برای اجرای پروژههای شهری تغییر داد؟
یکدهه حصر «کوروش»
در همچنان بر همان پاشنهای که بود، میچرخد. بیش از ۹ سال گذشته و هنوز هم ۷ آبان که میرسد، حصر «کوروش» آغاز میشود؛ درست در روزی که مشهور است «این پادشاه ایرانی به بابل اندر آمد و مردم زیر پای او شاخههای سبز ریختند.» امسال هم شنیدهها حاکی از آن است که تمام راههای ورودی به پاسارگاد بسته شدهاند. بومگردیها اجازه فعالیت و پذیرش مسافر ندارند. درهای مجموعه پاسارگاد که موسوم به مقبره کوروش است، از چند هفته پیش بسته شدهاند. کارگاههای مرمت مجموعه تعطیل شدهاند. کارمندان، پژوهشگران و مرمتگران پایگاه جهانی پاسارگاد به خانههایشان رفتهاند و ترجیح میدهند به تلفنهایشان پاسخ ندهند. افرادی که پیشازاین در بزرگداشتهای کوروش شرکت کردهاند، با دردسرهای بسیاری مواجه شدهاند. پاسارگاد در روز کوروش سوتوکور است، گویی که گرد مرگ و نیستی بر آن پاشیدهاند. خبری از شادی و حضور گسترده مردم نیست.
از مقبره مادر سلیمان تا آرامگاه کوروش
چندصدایی در قلمرو کوروش
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
