بایگانی مطالب : میراث
قانون ۱۳۵۲ و چالشهای حفاظت از میراث غیرمنقول ایران
تعارض منافع دشمن میراثفرهنگی است
گستره کمنظیر و وسیع میراثفرهنگی در ایران -از محوطههای باستانی گرفته تا آثار تاریخی و موزهها و میراث ناملموس- بهخودیخود حفاظت از این سرمایههای ارزشمند را دشوار میکند. اما وقتی این میراث در نگاه سیاستگذاران جایگاهی درخور نداشته باشد، مسئله حفاظت از میراثفرهنگی به یک معضل جدی تبدیل میشود؛ اتفاقی که در چند دهه اخیر رخ داده و باعث شده، حفظ میراثفرهنگی در برابر توسعهطلبی، سوداگری و تصمیمهای کوتاهمدت مدیران، به مرز بحران برسد. بحرانی که ریشههای آن را میتوان در نگاههای متعصبانه و سلبی و پس از آن، در ادغام سه حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری جستوجو کرد. با «علی دارابی»، معاون میراثفرهنگی کشور، درباره چالشهای ساختاری حفاظت از میراثفرهنگی ملموس و ناملموس گفتوگو کردیم. او هم از مشکلات و موانعی گفت که وزارت میراث با آن مواجه است. هر چند هنوز هم این سؤال مطرح است که چرا این وزارتخانه در حفظ میراثفرهنگی قاطعیت لازم را ندارد و در موارد بسیاری عقبنشینی و مماشات را به ایستادگی در برابر سوداگریها و زیادهخواهیهای عدهای، ترجیح میدهد.
بازخوانی یک دهه سیاستگذاری ناکام در صنایعدستی
نجات قلعه خرگوشی با اراده مردمی
|پیام ما| نجات کاروانسرای «قلعه خرگوشی» به دست مردم اردکان، نشاندهنده تغییر نگاه مردم به میراثفرهنگی و احساس مسئولیت در قبال آن است؛ اینکه باور کنند با مشارکت جمعی میتوان یک بنای تاریخی را نجات داد و به یاد متولیان آورد که نسبت به حفاظت از میراث تاریخی مسئولیتپذیرتر باشند. پاییز امسال داوطلبان گروه «داما» در اردکان در پنجمین پویش خود برای سومین بار به سراغ قلعه خرگوشی رفتند تا با اقدامات حفاظتی بنا را از تخریب و آسیب بیشتر نجات دهند. قلعهای فراموششده در جاده قدیم یزد به اصفهان، شاهد حضور مردمی شد که برای نجاتش آمده بودند؛ بی آنکه منتظر تحقق وعدهها بمانند و تماشاگر تخریب تدریجی میراثفرهنگی شهرشان باشند.
زنان و باد، داستان زندگی در نشتیفان
نام نشتیفان با آسبادها گره خورده است. اینجا جایی است که طوفان نیش میزند، شاید به گزندگی نیش عقرب! اما مردمانش دست روی دست نگذاشتند که نیش به عمق جانشان کمانه کند. به استقبالش رفتند و آن را به چیزی بهتر تبدیل کردند. آنقدر بهتر که اگر از قدیمیهای نشتیفان بپرسی میوه نشتیفان چیست؟ میگویند: باد! آنها در سرزمینی که به سختی و سرسختی معروف است، از انرژی نهفته در طوفان، برای بزرگداشت زندگی بهره بردهاند. از کدام طوفان حرف میزنیم؟ از آنها که با بادهای ۱۲۰روزه سیستان میآیند و نهفقط سیستان که کل خراسان را در هم مینوردند، آنهم از اواخر بهار تا کل تابستان. در نشتیفان روایتهای مختلفی جریان دارد، از آسبادها تا بومگردیها و از «آسگل» تا پردههای گلدوزیشده به دست زنان.
دعوا بر سر «کلو»
قرار است در حریم آبانبار تاریخی «کلَو»، آخرین بازمانده از آثار صفوی در جنوب فارس، راهی ارتباطی احداث شود. این طرح از دو سال پیش یکی از موضوعات چالشبرانگیز در بین دوستداران میراثفرهنگی است، اما موضوع دیگر، اختلاف بر سر مالکیت کلو میان اداره اوقاف و مالک خصوصی است. این اختلافات درحالیاست که طبق پیگیریهای «پیام ما» ثبت آبانبار کلو در فهرست میراث ملی کشور، در مراحل نهایی است.
چالشهای حفاظت از بافتهای تاریخی
خطر محو شدن شواهد تاریخی «کمرزرین»
در شرایطی که هر لحظه امکان آغاز بارندگیهای پاییزی در اصفهان وجود دارد، محوطه فاز دوم کاوشهای کمرزرین در وضعیتی قرار گرفته که میتوان آن را «مرز باران و نابودی» توصیف کرد. لایههای خشتی و اندودهای چندصدساله این محوطه که تازه از دل خاک بیرون آمدهاند، اکنون بدون هیچ پوشش حفاظتی در برابر نخستین بارش قرار گرفتهاند؛ بارشی که حتی اگر خفیف باشد، میتواند بخشهایی از معماری کشفشده را بشوید، لایههای تاریخی را مخدوش و دادههایی را که پس از قرنها آشکار شدهاند، برای همیشه از دسترس پژوهشگران خارج کند. این درحالیاست که روند طولانی و پیچیده اداری هنوز اجازه نداده پوشش موقت، که نخستین و ضروریترین اقدام حفاظتی است، بر فراز محوطه نصب شود.
حمله این بار به درفش کاویانی و هما
بازار طلا؛ خنجری بر شاهرگ عودلاجان
|پیام ما| تخلف آشکار سازندگان «مرویسنتر» در حریم کاخ گلستان آن هم با مجوز اداره میراث تهران همچنان محل مناقشه و هراس دوستداران میراثفرهنگی است که این روزها خبرهای جدیدی از محله تاریخی عودلاجان میرسد. این محله هم در معرض تهدید پروژههایی است که قرار است در کنار مرویسنتر اجرا شوند. پروژههایی مانند بازار طلا که میتوانند بخش عمده بافت این محله را نابود کنند. به ویژه اینکه هنوز حریم مصوب شده بخشی از این محله از سوی میراث فرهنگی ابلاغ نشده و حریم بخش دیگر آن نیز هنوز مصوب نشده است. در همین حال، مدیران میراث استان تهران برخلاف قوانین، پاسخ استعلامات پروژههای عمرانی را بدون توجه به ضوابط حریم این محله داده و مجوزهایی را هم صادر کردهاند. درحالیکه براساس قانون، از زمان تصویب حریم یک اثر در شورای حریم تا زمان ابلاغ ضوابط آن توسط وزارت میراث، استان مجاز به پاسخگویی به هیچگونه استعلامی نیست.
