بایگانی مطالب : گردشگری
دوران اغماض در برابر معادن سپری شده است
سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری متولی بیش از ۸۰درصد خاک ایران است. انواع و اقسام زمینخواریها، تخریب جنگل و مرتع، معدنکاوی، تصرف اراضی و... در این محدودهها اتفاق میافتد که تنها تعداد محدودی از آنها رسانهای میشوند. بااینحال، برخی از همین پروندههای معدود معروف هم به نتیجه نرسیدهاند، ضمن اینکه بحث انحلال یا عدم انحلال این سازمان همچنان داغ است. در هفتههای اخیر «محمد داسمه»، که به وکیل محیطزیستی شهره است و در پروندههایی مانند پتروشیمی میانکاله، اتوبوس خبرنگاران محیطزیست و... درگیر بوده، بهعنوان مشاور حقوقی رئیس سازمان منابعطبیعی کشور انتخاب شد. در گفتوگو با این وکیل درباره وضعیت سازمان منابعطبیعی، تعیینتکلیف معادن، پتروشیمی میانکاله، دماوند و انجام فعالیتهای مشترک با سازمان حفاظت محیطزیست پرسشهایی را مطرح کردیم که مشروح آن را میخوانید.
بازگشت قاجارها از دل تاریکخانه
یک بلاگر و صفحه رسمی کاخ گلستان شنبهشب گذشته در اینستاگرام یک خبر «مسرتبخش» دادند و آن «کشف ۳۱ حلقه نگاتیو تصویربرداریشده در مخزن آلبومخانه» این مجموعه جهانی بود؛ درحالیکه جای رسانههای رسمی در زمان اعلام این خبر و رونمایی از آثار خالی بود و کسی به سؤالات متعدد رسانهها درباره این خبر پاسخی نداد. هرچند این وعده داده شده که بهزودی کنفرانس خبری این موضوع برگزار میشود، اما این روش اطلاعرسانی درباره یکی از مهمترین آلبومخانههای جهان که بخشی از تنها اثر جهانی پایتخت است، با اصول حرفهای اطلاعرسانی در یک مجموعه جهانی در تضاد بود. بیش از ۲۰ سال از گشایش مجموعه کاخ گلستان برای بازدید عموم و حدود ۱۲ سال از جهانیشدن آن میگذرد، اما عجیب اینجاست که هنوز کشفیات در مخازن و آلبومخانه آن ادامه دارد و هر بار به طریقی اسناد موجود در آرشیو آن خبرساز میشود. روزی با انتشار تصاویر تاریخی آرشیو آلبومخانه توسط شخصی ناشناس و حالا با انتشار خبری مهم در صفحه اینستاگرامی یک بلاگر.
چه نهادی ناجی «بوخو» جزیره قشم میشود؟
اظهارات شائبهبرانگیز «احمد مرادی»، نماینده مردم مرکز استان هرمزگان در مجلس شورای اسلامی، در حاشیه سفر رئیسجمهور به بندرعباس (۱۰ مهر ۱۴۰۴) و در دفاع از یکی از بهرهبرداران طرح پرورش میگو که موجب تعرض و تخریب عرصه اثر ملی طبیعی «بوخو» جزیره قشم شده است، نمادی از قانونگریزی یک سیاستمدار در حوزه قانونگذاری نسبت به قوانین ملی است. این اقدام بهدلیل تعارض با اصول توسعه پایدار و بیتوجهی به جایگاه حقوقی و فرهنگی عرصههای میراثی، قابلنقد است.
نادیدهگرفتن کارشناسان میراث فرهنگی و گردشگری در افتخارات جهانی
تختجمشید میدان توسعه و تعارض
|پیام ما| «بیش از ۹۰ درصد نمایندگان از ایجاد محدودیت حرایم [آثار تاریخی] ناراضی هستند. ما قول میدهیم كه حتماً یک بازنگری در ضوابط حرایم در سراسر كشور داشته باشیم. نمیشود قانونی وضع كنیم كه ۹۰ درصد نمایندگان از آن ناراضی باشند.» این جملات بخشی از نطق وزیر میراثفرهنگی در جلسه رأی اعتمادی است که منجر به سپردن سکان میراثفرهنگی کشور به او شد. بسیاری از کارشناسان و علاقهمندان به میراثفرهنگی همان روزها و پسازآن نسبت به عواقب این رویکرد و وعدهای که وزیر به نمایندگان مجلس داد، هشدار دادند و ابراز نگرانی کردند. آنها امروز را میدیدند و خوب میدانستند ماجرایی که از بافت تاریخی گرگان و محوطههای باستانی آغاز شود، بالاخره روزی به آثار شاخصی مثل پاسارگاد و تختجمشید میرسد. ماجرای بازنگری در ضوابط حریم به تختجمشید رسید و حامی آن هم نماینده مرودشت در مجلس بود. هرچند با واکنشهای عمومی و تشکیل کارزاری در این زمینه، موضوع تعرض به حریم تختجمشید و نقشههای منتشرشده تکذیب شد، اما با رویکردی که مدیران میراثفرهنگی در پیش گرفتهاند، نگرانی نسبت به تختجمشید و تمام آثار تاریخی ایران همچنان به قوت خود باقی است. توسعه شهری با قلدری تمام به حریم آثار تاریخ خزیده و مدیران میراثفرهنگی بیش از هر اقدامی، با کلمات بازی میکنند و بازنگری در ضوابط حریم را «تدقیق» حرایم میخوانند. با گذشت نزدیک به ۱۰ روز از رسانهای شدن این موضوع و تأکید نماینده مرودشت بر موافقت میراثفرهنگی با طرح تفصیلی و تعرض به حریم درجه دو تختجمشید، هنوز واکنش و توضیح شفافی از سوی معاون میراثفرهنگی کشور که مسئول مستقیم این اتفاق است، ارائه نشده.
معادن، صحنه درگیریهای خونین
ضرورتهای اقتصادی و نیاز کشور به توسعه و ایجاد اشتغال، همواره از جمله مفاهیمی بوده است که مدافعان و منتفعین بخش معدن برای توجیه گسترش فعالیتهای خود در طبیعت نیمهجان ایران به آن استناد میکنند. ترجمه دقیقتر این ادعا چنین است: گرچه محیط طبیعی و بنیانهای حیاتی سرزمین در هم شکست و از کوهها، رودها و جنگلهای زیبا جز تودهای آلوده و سمی باقی نماند، اما درعوض، کشور ثروتمند شد، مردم به رفاه رسیدند و بخشی مهم از جامعه به شغلی مطمئن و با درآمد مکفی دست یافتند. ناترازی میان سرمایههای ازدسترفته غیرقابلتکرار و دستاوردهای اقتصادی حاصل از این فرایند را کنار بگذاریم و ببینیم تا چه اندازه بخش «مثبت» این روایت، یعنی ایجاد ثروت و اشتغال، در عمل قابل تصدیق است. آنچه در میدان واقعیت دیده میشود، چندان همراستا با این روایت پرطمطراق آن نیست. گزارشهای رسمی، از جمله مطالعات مرکز پژوهشهای مجلس، نشان میدهد بخش عمدهای از معادن کشور نهتنها اشتغال پایدار و مولد ایجاد نکردهاند، بلکه در بسیاری از مناطق، موجب فروپاشی نظامهای معیشتی بومی، تعمیق فقر و گسترش نابرابریهای منطقهای شدهاند.
زنان کویر، طلایهداران امید
بهبهانه دو دستاورد بینالمللی کرمانیها
زنان «گوجینو» زندگی را به کویر برگرداندند
زنانی که هنر گذشته مادرانشان را احیا کردند تا بخشی از مبلغ آن را به حفظ و احیای قناتهای روستاهایشان اختصاص دهند و چهار سال برای ثابت کردن نیتشان به مردان روستا تلاش کردهاند، حالا یکی از دلایل جهانی شدن نام روستای شفیعآباد شدهاند و فقط یک چیز میخواهند: «حفظ و احیای قناتها برای ادامه زندگی و زایش امید».
روستاهای ایرانی در مسیر گردشگری جهانی
|پیام ما| سه روستا از شمال، مرکز و جنوب ایران قرار است بهعنوان دهکدهای جهانی گردشگری معرفی شوند. معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی اعلام کرده، سازمان گردشگری ملل متحد میخواهد سه روستای کندلوس، شفیعآباد و سهیلی بهعنوان روستاهای منتخب جهانی معرفی کند. از سال ۲۰۲۱، سازمان گردشگری ملل متحد (UNWTO) انتخاب «بهترین روستاهای گردشگری» را بهمنظور معرفی مقاصد روستایی برجسته آغاز کرده است. این حرکت نهتنها نگاهی تازه به ظرفیت گردشگری در روستاها انداخت، بلکه مفهوم گردشگری پایدار در روستاها را بیش از گذشته پررنگ کرد. ایران نیز روستاهایی را بهعنوان کاندید به این سازمان معرفی کرده است. تابهحال روستاهای کندوان و اصفهک بهعنوان روستاهای جهانی ایران معرفی شدهاند و امسال با ثبت سه روستا، تعداد روستاهای ایرانی که به معیارهای جهانی گردشگری پایدار منطبق هستند، به پنج روستا میرسد. «مصطفی فاطمی»، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی به «پیام ما» درباره جزئیات انتخاب روستاهای جهانی ایران میگوید و معتقد است روند آماده شدن روستاها برای جهانی شدن، میتواند منجر به توسعه پایدار گردشگری در این روستاها شود. بهگفته فاطمی، بالاترین امتیاز روستاهای ایران در بررسیهای صورتگرفته از سوی سازمان جهانی گردشگری، مربوط به فاکتور منابعطبیعی و فرهنگی است. به این معنا که روستاهای ایران از منظر فرهنگی و طبیعی ویژگیهای شاخصی دارند، اما درعینحال در حوزه زیرساخت، بهویژه دسترسی به اینترنت، ضعفهای قابلتوجهی وجود دارد.
حفاظت در بنبست تبعیض
«رؤیای حفاظتگری داشتم، اما در آن شکست خوردم. همین است که تأکید میکنم خودم را حفاظتگر نمیدانم و تا زمانی که تبعیضهای جنسیتی در آن وجود داشته باشد، به این حوزه بازنمیگردم.» اینها گفتههای «لادن سلامت» است. او به نسل دهه هفتادیها تعلق دارد و در ۲۳سالگی یعنی سال ۱۳۹۵ پا به عرصه حفاظت گذاشت. بااینحال، بازداشت فعالان محیطزیست او را از حوزه کار میدانی خارج کرد. کسانی که در این سالها برای دویدن به پارک پردیسان میروند، او را بارها دیدهاند؛ زنی که هر روز بهتنهایی و بدون همراه میدود و توانسته ماراتن را به انتها برساند، هر چند بهگفته خودش، در عرصه حفاظت به «بنبست» رسیده است.
