بایگانی مطالب : محیط زیست
روزگار تلخ تالاب شادگان
تالاب بینالمللی شادگان، دوباره مورد هجوم تخریبگران قرار گرفته است. اینبار در تخلفی آشکار و در سکوت خبری، ۱۴ هزار هکتار از مساحت این تالاب را کم کردهاند تا راه برای ساخت پتروپالایش شادگان و توسعۀ کارخانۀ فولاد شادگان باز شود؛ این اقدام را باید آخرین ضربۀ دولت سیزدهم بر پیکر تالاب بینالمللی شادگان دانست که پیش از این با ندادن حقابه، لرزهنگاریهای شرکت نفت، طرح گردشگری و ساخت زائرسرای غیرقانونی، ضربههای مهلکی بر این تالاب نیمهجان وارد کرده بود.
مرزکشیهای استانی در حفاظت
«مگر در ایران گوزن زرد داریم؟»، «میشمرغ آیا واقعاً اسم یک گونه است؟»، «آهوها همان جفت گوزنها نیستند؟»، «با مرگ پیروز، یوزها در ایران منقرض شدند؟» اینها سؤالاتی است که کارشناسان حیاتوحش، بارها در نمایشگاهها و برنامههای مختلف شنیده و به آن پاسخ دادهاند. چرا جامعۀ ایرانی همچنان اطلاعات محدودی دربارۀ گونههای حیاتوحش خود دارد؟ آیا اشکال از سازمان حفاظت محیطزیست است یا باید سایر نهادها هم باید وارد فرآیند آگاهیبخشی میشدند؟
تغییر رفتار به جای فرهنگسازی
در سالهای اخیر، پرسش «چگونه میتوانیم از مـحیـطزیسـت حـفاظت کنـیـم؟» ذهـن بـسـیـاری را بـه خـود مـشــغـول کـرده و بـه راهحــلهـای متعـددی از جـمـله قـوانـیـن سختگیرانه تا اصلاحات آموزشی منجر شده است؛ هرچند این پاسخها مزایای خود را دارند و عمدتاً بر «فرهنگسازی» تأکید میکنند، اما باید توجه داشت که «فرهنگسازی» مفهومی پیچیده و چندوجهی است؛ فرآیندی بلندمدت اسـت کـه نـیـازمـنـد تـلاشهـای مـداوم و محرکهای قـوی بـرای اجرا و اثرگذاریست. بااینحال، در زمینۀ حفـاظت از محیطزیست، شاید بهتر باشد تمرکز خود را از هدف انتزاعی «فـرهـنگسـازی» بـهسـوی هـدف عـملیتر «تغییر رفتار» معطوف کنیم.
بخار دماوند و سیلاب؛ مخاطرات تغییر اقلیم
پانزدهم تیرماه ۱۴۰۳، سیلاب تابستانی در هوای آفتابی در روستای «گزنه» در نزدیکی دماوند، موجب خساراتی در این دره شد. در سالهای اخیر، همین محل در ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ در نتیجۀ ذوبشدن یخچالهای دماوند در درۀ گزنه و شهر گزنک با سیلاب، متحمل خسارات زیادی شد و در ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ نیز سیل دیگری از ذوبشدن بخشی از یخچالهای دماوند، موجب خسارت شد. جریان سیل و سرازیرشدن حجم زیاد رسوب با شیب تند منطقه، سیلابهای یخچالی و جریانهای لاهار یا جریان واریزهای را پدید میآورد.
شخص یا نهاد؟ مسئله این است!
خبر تازه این است که در دولت چهاردهم، مأموریت جدیدی برای جنگلهای زاگرس تعیین و تعریف شده است.همه بارها شنیدهایم که: جنگلهای زاگرس شش میلیون هکتار مساحت دارد، ۴۰ درصد آب کشور از زاگرس تأمین میشود، زیر تاج درختان جنگل، زراعت میشود، خشکیدگی بلوط، اکوسیستم آن را به نابودی کشانده است، زغالگیری و قاچاق چوب، همچنان ادامه دارد، همهساله آتش حتی به مناطق حفاظتشدهاش رحم نمیکند و بالاخره طرحهای عمرانی جنگلش را میبلعد و البته این هم شنیده شده که دولت، زاگرس را فراموش نکرده و به فکرش هست!
حال پریشان زاگرس
مدیریت زاگرس از نکات عجیب و مبهم در سازمان منابع طبیعی است. در استراتژیکترین عرصۀ طبیعی کشور، هرازگاهی طرح و برنامهای سر بر میآورد و بعد از هیاهویی بسیار، در سکوت کنار گذاشته میشود.
سازمان منابع طبیعی مستقل شود
عرصههای منابع طبیعی، بخش بزرگی از مساحت ۱۶۵ میلیون هکتاری خاک ایران را تشکیل میدهند که در آنها جنگلها، مراتع، بیابانها و رودخانهها قرار گفتهاند. در دهههای اخیر متأسفانه ما با چالشهای جدی در این عرصهها مواجهیم. بهعنوان نمونه، بحران جدی در دشتها باعث شده، حجم آبهای زیرزمینی کاهش داشته و فرونشست بهعنوان یک مسئلۀ جدی در کشورمان مطرح شود. از طرف دیگر وضعیت عرصههای طبیعی هم بهگونهای است که نفوذ بارندگی در آنها پایین آمده است. برای بهبود این وضعیت، بایستی جنگلها و مراتع که عامل جذب آب و جلوگیری از رواناب هستند، از شادابی خوبی برخوردار باشند. بهعلاوه گرچه منابع طبیعی عامل اصلی جلوگیری از فرسایش خاک است، در ایران سالانه چندین میلیارد تن فرسایش خاک داریم و جزو کشورهای در ردههای اول در این زمینه هستیم،؛ همین روند سبب شده، شاهد شستهشدن خاک توسط سیل و آلودگیهای وسیع بهواسطۀ توفانها باشیم.
نجات چوپان مجروح از ارتفاعات جنگل ابر
رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان شاهرود از حمله یک قلاده پلنگ در جنگل ابر به مردی ۳۰ ساله و مجروحیت آن خبر داد. به گزارش پیام ما به نقل از مهر، علی عامریان، رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان شاهرود گفت: حوالی ساعت ۱۵ پنج شنبه هشتم شهریورماه، بر اساس گزارش مردمی مطلع شدیم یک قلاده پلنگ در جنگلابر شاهرود به مردی ۳۰ ساله که چوپان بود، حمله کرد.
رویت ۱۰ توله و ۵ قلاده یوز ماده در توران و یوزکنام
معاون محیط زیست و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: هشت توله و چهار قلاده یوز ماده در منطقه توران و یک یوز ماده به نام «هلیا» با دو توله در منطقه یوزکنام پل ابریشم طی سال جاری شناسایی شدهاند.
ادامه آتشسوزی در ارتفاعات گیلانغرب
فرماندار گیلانغرب با بیان اینکه آتشسوزی در ارتفاعات صعبالعبور منطقه «تولک و انجیر در میان» گیلانغرب از دو روز قبل شروع شده، گفت: متاسفانه با وجود تلاشهای صورت گرفته هنوز آتشسوزی مهار نشده است.
