بایگانی مطالب : جامعه
طعم مبارزه
در شهری مثل تهران، که ریتم تند زندگی کمتر مجال ایستادن و تماشا کردن میدهد، روایتهایی وجود دارند که آهسته و پیوسته پیش میروند، اما تأثیر عمیقی بر بافت اجتماعی و اقتصادی شهر میگذارند؛ روایتهایی که از آشپزخانههای کوچک شروع میشوند و به اقتصاد خرد، اشتغال زنان و بازتعریف فضاهای شهری میرسند.
اعتراض نسل z در نپال
هفتهای پرتنش و خونین در نپال به پایان رسید؛ خیابانهای کاتماندو شاهد اعتراض گسترده جوانان نسل زد علیه فساد سیاسی و ممنوعیت شبکههای اجتماعی بود. معترضان جوان فریاد زدند: «اکنون نوبت ماست.» آنها وارد پارلمان شدند، ساختمانهای دولتی و هتلهای لوکس را به آتش کشیدند و با گسترش اعتراضات، هزاران زندانی در سراسر کشور از زندانها گریختند. حکومت با خشونت به آنها پاسخ داد و طبق اعلام پلیس تا روز جمعه، ۱۲ سپتامبر (۲۱ شهریور) دستکم ۵۱ نفر جان خود را از دست دادهاند. اگرچه ممنوعیت دولت بر دهها شبکه اجتماعی جرقه این قیام بزرگ بود، اما ریشه آن به سالها نارضایتی و خشم از سیاستمداران فاسد و خودمحور نپال برمیگشت.
وقت تکاندن خاک آرشیوهاست
|پیام ما| کافی است تجربه انجام یک پژوهش تاریخی را داشته باشید و گذرتان به یکی از موزهها و مراکز تاریخی یا آرشیو اسناد افتاده باشد، تا با شنیدن این خبر که در دنیا مطالباتی برای دسترسی آزاد به اطلاعات مربوط به آثار تاریخی و میراثفرهنگی شکل گرفته، داغ دلتان تازه شود. در حالی برخی موزههای دنیا از قبیل موزه ملی آمستردام، تاریخ طبیعی بریتانیا، متروپولیتن و مجموعه اسمیتسونین، رویهها و ابزارهای دسترسی آزاد را به کار گرفتهاند که در بسیاری از کشورها هنوز اطلاعات مربوط به آثار تاریخی با اعمال محدودیتهایی در اختیار پژوهشگران و عموم مردم قرار میگیرد. در کشورهایی مثل ایران آنقدر این روند فرسایشی است که بارها صدای اعتراض پژوهشگران را بلند کرده، بدون اینکه تغییری در رویکردهای مدیریتی ایجاد شود. پیشنیاز این رویکرد، دیجیتالسازی آثار و اسناد، با کیفیت قابلقبول است؛ رویکردی که چندان دغدغه مدیران میراثفرهنگی در ایران نیست. البته آنچه در دنیا بهشکل مطالبه مطرح شده است، فراتر از خواسته پژوهشگران ایرانی از موزهها و آرشیوهای اسناد است. آنها بهدنبال مجوزهایی برای بهرهبرداری در پژوهش و همچنین استفادههای هنری و فرهنگی از میراث مستند هستند؛ چراکه در سالهای اخیر بارها موضوع کپیرایت آثار موزهای و استفاده از آنها در محصولات هنری، مورد اعتراض قرار گرفته و کار متخلفان را به دادگاه کشانده است. اما گام نخست، الزام موزهها و آرشیوهای اسناد به دیجیتالسازی آثار خود و در اختیار عموم قرار دادن آنها است؛ مطالبهای جدی که در عصر تکنولوژی چندان هم غیرمنطقی بهنظر نمیرسد و حتی یونسکو یک دهه پیش درباره آن توصیهنامهای منتشر کرد. طبیعی است که این اقدام نیازمند سازوکارهای قانونی برای اجرای صحیح و بدون مشکل است.
هر روز ۶ کارگر بیصدا جان میدهند
در جستوجو برای یافتن آمار قطعی حوادث کار و فوتیهای ناشی از آن، به دادههای متفاوتی میرسیم؛ دادههایی که گاهاً اختلاف بسیار زیادی با هم دارند و جمعبندی میان آنها تا حدودی دشوار است. آخرین آمار رسمی حوادث کار، متعلق به ششماهه نخست سال ۱۴۰۳ است و بعدازآن، آمار جدیدی در ارتباط با حوادث کار، حداقل از سوی پزشکی قانونی بیرون نیامده است. از سوی دیگر، آمار تأمین اجتماعی تنها حوادث مرتبط با کارگران بیمهشده را نشان میدهد.
ترمز تبعیض
«حس خنکی باد صبحگاهی شهریور، وقتی روی موتور هستی، کیفیت متفاوتی دارد. کیفیتی غریب اما آشنا که من از کودکی تجربهاش را داشتم؛ تجربه موتورسواری در خیابانهای شهر و کشورم.» موتورسواری زنان، حقی که سالها از زنان این سرزمین دریغ شده، در آخرین روزهای تابستان پرحادثه ۱۴۰۴ رنگ واقعیت به خود گرفت. سالها زیستن در محرومیت، از زنان ایرانی انسانهایی مطالبهگر و متهور ساخته است. آنها بهرغم محدودیتهای سلیقهای باز هم موتور سوار میشوند. اگرچه منع قانونی برای موتورسواری زنان وجود ندارد، اما صادر نکردن گواهینامه برای راکبان زن این اقدام را در زمره اعمال خلاف قانون قرار میدهد. این درحالیاست که قوانین ناسازگار با واقعیت جامعه همواره توسط مردم دفع و رد میشوند.
درد «انسانشناسی فرومایگی»
|پیام ما| سمپوزیوم «مسائل امروز ایران و نقش مردمشناسی در حل آنها» بهمناسبت روز ملی مردمشناسی و زادروز ابوریحان بیرونی در پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری برگزار شد. در این نشست پژوهشگران از زوایای مختلف مسائل روز ایران را بررسی و هر یک را از دریچه دانش مردمشناسی تحلیل کردند. شرایط امروز جامعه ایران و بحرانهایی که جامعه در ابعاد گوناگون با آن روبهرو است، این ضرورت را ایجاد میکند که در حوزه علومانسانی بیشتر و عمیقتر و با حساسیتی مضاعف به ریشهها و تبعات و راهکارهای پیش رو در مواجهه با این بحرانها پرداخته شود. حوزه انسانشناسی و مردمشناسی هم یکی ازحوزههایی است که میتواند در تبیین شرایط نقشآفرین باشد.
قرارگاهی برای «نجات زندگی»
|پیام ما| در آستانه روز جهانی پیشگیری از خودکشی، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده از راهاندازی «قرارگاه پیشگیری از خودکشی» میگوید و تأکید میکند: «تکتک ما برای کاهش خودکشی مسئول هستیم و امید این است بتوانیم آن را به صفر برسانیم. این هدف بسیار بزرگ و شاید آرمان باشد و تحقق آن نیازمند تدوین یک برنامه ملی است.» این درحالیاست که هنگام نوشتن این گزارش دو خبر خودکشی در شبکههای اجتماعی جنجالی شده است، یکی زنی پزشک بود در سیستانوبلوچستان و دیگری یک مرد ناشناس در کهنوج.
تحویل جسد بهشرط تسویهحساب
یک مرکز درمانی در تهران با وجود تصریح قانون، از تحویل جسد بیمار متوفی به خانواده او بهدلیل عدم تسویهحساب امتناع کرد تا ثابت کند میت هم روی زمین میماند و بیمارستانها هم میتوانند گروگانگیری کنند. این درحالیاست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بخشنامههای متعددی تأکید دارد تحویل جسد بیمار فوتشده به خانواده، نباید بهدلیل بدهی بیمار یا تسویهحساب مالی به تأخیر بیفتد. هزینههای درمانی باید از طریق مجاری قانونی وصول شود.
پارادوکس نیکوکاری در ایران
تحلیلی بر صنعت «فروش حال خوب» و ناکارآمدی ساختاری خیریهها
رؤیای گردشگری سلامت بدون آمارهای واقعی
درحالیکه برنامه هفتم توسعه، بر درآمد شش میلیارد یورویی حاصل از گردشگری سلامت تأکید دارد، معاونین دو وزارت بهداشت و میراثفرهنگی از نبود آمار دقیق گردشگران سلامت خبر دادند. این بدین معنی است که هنوز میزان درآمد حاصل از گردشگری سلامت مشخص نیست.
