بایگانی مطالب: هنر
لباسهایی که حرف میزنند
نگاهی گذرا به تغییرات پوشش زنان در دو سده اخیر اروپا؛
«محافظان زمین» فریادی برای نجات طبیعت
حفظ تعادل میان هشدار و امید، چالش مهم مستندسازان زیستمحیطی است تا مخاطب را به نقش خود در ایجاد تحول باورمند کنند
موزهای برای یک جنایت
|پیام ما| مقر یونسکو در پاریس، این روزها میزبان نمایشگاهی است از اسناد تکاندهنده جنایات داعش، جنایاتی که روزی بسیاری از مردم عراق و سوریه از نزدیک تجربه کردند و حالا بازدیدکنندگان با کمک واقعیت مجازی بخشی از آن را مرور میکنند. تصاویر و روایت زندانیان و زندانهایی که دیوارهایش پر است از امید آدمها برای شنیده شدن روایتشان و نجات از چنگ جنایتکاران تندرو. «عامر مطر»، روزنامهنگار سوری که این اسناد را با کمک همکارانش در موزه مجازی «زندانهای داعش» گردآوری کرده، چند روزی است نخستین نمایشگاه تعاملی از اسناد این موزه را با عنوان «Three Walls: Spatial Narratives of Old Mosul» در مقر یونسکو در پاریس برپا کرده است. تاریخ موصل قبل و بعد از تسلط داعش بر این شهر در این نمایشگاه با کمک هدستهای واقعیت مجازی، روایت میشود. این نمایشگاه به بازدیدکنندگان این فرصت را میدهد که به روایتهای دست اول مردمی که داعش بهشکلی به آنها یا افراد خانوادهشان آسیب زده است، گوش دهند.
قلمزنی؛ میراثی برای آینده
آیین گرامیداشت ثبت جهانی هنر قلمزنی اصفهان، که با حضور مسئولان و هنرمندان برجسته کشور در اصفهان برگزار شد، گام بلندی برای ترویج و حفاظت از صنایعدستی این استان بهشمار میآید. در این آیین، مقامات و فعالان حوزه صنایعدستی بر اهمیت جهانی شدن هنر قلمزنی و جایگاه ویژه اصفهان در هنرهای سنتی ایران تأکید کردند و با طرحها و راهکارهای پیشنهادی، چشماندازی جدید برای حفظ و توسعه این میراث ارزشمند ترسیم کردند. این مراسم علاوهبر تجلیل از دستاوردهای هنرمندان قلمزن اصفهان، فرصتی بود برای بیان دغدغهها، چالشها و پیشنهادهای حمایتی که میتواند آیندهای روشنتر را برای صنایعدستی ایران رقم زند.
سینما در خدمت حفاظت از زمین
با تشدید بحرانهای زیستمحیطی و تغییراقلیم، سینما به یکی از ابزارهای قدرتمند برای جلب توجه عمومی به این مسائل تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۴، جشنوارههای فیلم محیطزیستی در سراسر جهان فرصتی را فراهم کردهاند تا فیلمسازان از طریق روایتهای قدرتمند و مستندهای تأثیرگذار، صدای طبیعت و زمین را به گوش مخاطبان برسانند. این رویدادها با هدف ارتقای آگاهی عمومی و تأکید بر اهمیت حفاظت از محیطزیست برگزار میشوند. در ادامه نگاهی داریم به مهمترین جشنوارههای فیلم محیطزیستی سال ۲۰۲۴.
فرهی؛ استادی که دریچهای به دنیای مدرن بود
سال ۱۳۸۰ بعد از تلاشهای نافرجام در انتخاب واحد برای درس طرح معماری۲ با استادی که همه همدانشکدهایهایم برای حضور در کلاس درسش سر و دست میشکستند، بهناچار و با دلخوری راهی کلاس درس استادی ناشناخته شدم. اما از همان جلسه اول کلاس مشخص شد که قرار نیست تجربه ترمهای گذشته در این کلاس تکرار شود. «فرشاد فرهی» آمده بود تا دانستهها و آموختههای ما را تا آن روز به چالش بکشد. اولین سؤال او از ما دانشجویان پرمدعا این بود که شما «فرانک گِری» یا «رم کولهاس» را میشناسید؟ و وقتی که با قیافههای متعجب ما روبهرو شد، با لحن شوخی سؤال دیگری را مطرح کرد، پرسید که فلان خواننده معروف را چطور؟ او را میشناسید؟ وقتی که همه یکصدا گفتند که او را میشناسند، با همان لحن پاسخ داد که این افراد از آن خواننده سرشناس در حوزه معماری معروفترند!
روایت شهری امیدوار
«میراث شهری» واژهای است که از چند سال گذشته بیشازپیش بین کارشناسان میراثی و مدیریت شهری و کسانی که تلاشی برای زنده نگه داشتن تاریخ شهرهایی مانند تهران را دارند، دهان به دهان میچرخد؛ واژهای که هر کدام از ما در پرسهزنیهایمان در کوچه پسکوچههای شهر، رانندگی کردنها و حتی ترددهای باعجلهٔ خود آن را زندگی میکنیم، اما هیچوقت به آن نمیرسیم، درحالیکه همین میراث بهمرور در نقش یک حافظهٔٔ شهری بین مردم جان میسپارد و تبدیل به «آهی» میشود که وقتی پیرتر میشویم با نگاه به هر گوشهٔ شهر از ذهنمان و اگر روتر بازی کنیم از دهانمان خارج میشود.
گنجینه الواح در سرزمین مادری
چند سالی است که سفرهای مقامات بلندپایه، بهخصوص رؤسایجمهور، به کشورهای دیگر سبب خیر میشود تا دستکم آثار تاریخی خارجشده از کشور طی دهههای گذشته بهخصوص قبل از انقلاب اسلامی، به سرزمین مادریشان برگردند. اینبار هم الواح هخامنشی از سفر مسعود پزشکیان به نیویورک خیر دیدند و ششمین محموله از مجموعهٔ این الواح نیز سرانجام پنجشنبه، ۵ مهر، از مؤسسهٔ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو به ایران برگشتند.
بیان آیندهٔ کودک خانوادهٔ نابسامان در «دومشخص مفرد»
وزن این سخن که هنرهای نمایشی یکی از کارکردهای مهم هنری برای کاهش آلام و آسیبهای اجتماعی بهویژه در عرصهٔ خانواده است، مشخص نیست. اما اگر اینطور نبود تاکنون به این اندازه تئاترهای با مضامین اجتماعی، روانشناسی و فلسفی مورد اهمیت قرار نمیگرفت و بیشک یکی از حلقههای مفقوده در حوزهٔ تعالی نظام خانواده هنر نمایش و تئاتر است؛ تئاتری که بتواند با پرداختن به مشکلاتی که نظام خانوادهٔ امروز با آن روبهرو است، به ارائه راهکار بپردازد. باوجود مشکلات و کاستیهایی که در حوزهٔ هنرهای نمایشی در شهرستانها وجود دارد، هنوز نمایشهایی خوب و استاندارد که به مضامین اجتماعی، روانشناسی و حوزهٔ خانواده بپردازد در شهرستانها اجرا میشود که یکی از این کارها نمایش «دومشخص مفرد» است که قرار است به نویسندگی و کارگردانی «امید نیاز» در اصفهان روی صحنه رود. نمایشی که به تبعات ناگوار تربیت کودک در یک خانوادهٔ نابسامان میپردازد. گفتوگویی با کارگردان این نمایش انجام دادهایم که مشروح آن به شرح ذیل است.
زخم ساختمانهای معاصر
بافتهای تاریخی، مزیت نسبی شهرهای کهن هستند که در رویکردهای رقابتپذیری شهری، توانایی جذب سرمایههای انسانی و اقتصادی را دارند. از طرفی بافت تاریخی شهرها بهعنوان مکانی واجد ارزشهای میراث فرهنگی، با دربرگرفتن دورههای مختلف تاریخی، دارای ویژگیهایی متشکل از ساختاری فضایی، کالبدی است. شهرها دارای ارزش تاریخی هستند، بههمینعلت بافت تاریخی بهعنوان یک میراث گرانبها و باارزش در کنار بافت جدید به شمار میآید. این میراث گرانبها میتواند درزمینهٔ توسعۀ آیندۀ شهر بهویژه از لحاظ گردشگری و جذب گردشگر، دارای اهمیت فراوان باشد. گردشگری امروزه یکی از مسائل مهم و مؤثر اقتصادی و یکی از عوامل برجستۀ ارتباط اجتماعی و فرهنگی است. در این میان، مکانهای تاریخی به دلیل نمایش هویت شهرها، از ارزش بسیار زیادی برای جذب گردشگر برخوردارند. بافتهای تاریخی ایران به دلیل توأمشدن وجهۀ تاریخی با بافت جدید، اهمیتی دوچندان برای گردشگران دارند. شکلگیری زیبای هر محله حول مسجد و بازار و اتصال محلهها توسط کوچهها و تشکیل شهری به نام اصفهان، حکایت از تفکر شهرسازی در پیشینۀ این شهر دارد. هماکنون ۱۷۰۰ هکتار بافت تاریخی اصفهان، بهصورت لکههایی در مناطق مختلف این شهر باقیمانده است. با تداوم خیابانکشیها و تعریض گذرها و ورود ماشینها به مرکز بافت، آیندۀ نامعلومی را برای آن رقم زده است. حال این شهر با داشتن شهرتی جهانی، قابلیتهای فراوانی بهمنظور تبدیلشدن به مکانی برای گردشگری در سطح ملی و بینالمللی دارد. اما پرسشی که مطرح میشود، با وجود ظرفیت بالای بافت تاریخی در شهر اصفهان، آیا گردشگری پایدار در آن شکل گرفته یا خیر؟
