بایگانی مطالب: میراث
کوچ زندگی از خانههای تاریخی شیراز
بافت تاریخی شیراز از زندگی تهی شده است؛ موضوعی که هم تخریبکنندگان بافت و هم حافظان بر آن تأکید دارند. کوچهپسکوچههای بافت تاریخی این شهر که زمانی قلب تپنده شیراز بود، در بیتوجهی سالهای گذشته تا امروز خالی از روح شدهاند. شاید به همین دلیل است که وقتی هنرمندی شیرازی با خلاقیت هنری خود چهرههای رنگین را بر جدارههای این بافت خلق کرده است، رهگذران و گردشگران را به کوچهای باریک هدایت میکند تا لحظهای احساس زندگی کنند. این گزارش حاصل مشاهدات میدانی خبرنگار «پیام ما» از بافت تاریخی شیراز و گفتوگو با ساکنان این بافت، با همراهی مدیر گروه مرمت دانشگاه هنر و معماری شیراز و متخصص مرمت و حفاظت بافتها و بناهای تاریخی کشور است؛ گزارشی که چگونگی محو شدن زندگی از بافت تاریخی شیراز را روایت میکند و از بیپناهی خانههای تاریخی این بافت خبر میدهد.
دولتها میراث ناملموس ایران را نادیده میگیرند
|پیام ما| میراث فرهنگی ناملموس ایران به ریشههای عمیق تاریخ و فرهنگ این سرزمین اشاره دارد. میراثی که جزئی از سبک زندگی روزمره و آداب و رسوم و نگاه این مردم به جهان پیرامونشان بوده و نقش اساسی در شکلگیری ساختار اجتماعی و فرهنگی ایران ایفا کرده است. این میراث در دهههای اخیر با چالشهای متعددی روبهرو شده است. از یکسو، در غیاب قوانین جامع و کارآمد، اقدامات مربوط به صیانت از آن عمدتاً محدود به ثبت آثار در فهرستهای ملی و جهانی شده است و از سوی دیگر، نبود ضمانت اجرایی و کیفری برای حفاظت از این آثار، تهدیداتی جدی همچون تحریف و سوءاستفاده از آنها را بههمراه دارد. تداخل میراث ناملموس با سیاستها و منافع فرهنگی دیگر کشورها، همچون رقابتهای بینالمللی بر سر ثبت آثار، چالشهایی را در عرصه جهانی هم ایجاد کرده که نیازمند راهکارهای مؤثر و دیپلماسی فرهنگی هوشمند است. در این شرایط، ضروری است نگاه به این حوزه پراهمیت از سوی متولیان آن تغییر کند. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش اخیر خود ضمن آسیبشناسی وضعیت میراث ناملموس کشور، پیشنهاداتی برای بهبود رایط این حوزه ارائه کرده است. نویسندگان این گزارش بر این باورند که: «پشتیبانی دولتی از میراث ناملموس با خلأهای جدی روبهرو است. یکی از دلایل این کاستی، تمرکز صرف بر ثبت میراث ناملموس است.»
میراث تاریخی ایران در معرض فرونشست
این حقیقت تلخ روزگار است که قنات ایرانی که روزگاری نماد تدبیر مردمان یک سرزمین در مدیریت آب بود، حالا با تهدیدی مواجه است که بیتدبیری در مدیریت آب نصیبش کرده. باغ ایرانی بهشتی بود که همان مردم در اقلیم کمآب ایران با هوشمندی خلق میکردند، حالا زیر تیغ سوءمدیریتهاست. فرونشست بلایی است که زندگی و امنیت و آینده و تاریخ را نشانه گرفته است. بلایی که مدیران بد و تصمیمگیران بیتدبیر بر این سرزمین نازل کردهاند. نقشه فرونشست در ایران آنقدر گسترده شده که چیزی نمانده تا منطبق بر مرزهای جغرافیایی این سرزمین شود. در این میان آثاری که قرنها از تاراج و حوادث و تندبادها جان به در بردهاند، در کنار تمام مشکلات و مصایبی که دارند، حالا باید با فرونشست در چند قدمیشان دستوپنجه نرم كنند. واکنش مدیران و مسئولان مرتبط با این موضوع در قبال این بحران، همان است که «علی بیتاللهی» میگوید: «تا یک فاجعه بزرگ اتفاق نیفتد، تصمیم اجرایی صحیحی گرفته نمیشود.»
اولتان قابلیت ثبت جهانی دارد
رئیس گروه باستانشناسی اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اردبیل گفت: مجموعه تاریخی قلعه اولتان در شمال این استان، به عنوان بزرگترین سایت باستانی خشتی شمال غرب کشور، قابلیت ثبت جهانی دارد.
کاخ مروارید البرز؛ ظرفیت توریستی که به فراموشی سپرده شده است
کاخ مروارید البرز از ظرفیتهای گردشگری و توریستی استان البرز با وجود معماری خاصی که دارد به فراموشی سپرده شده است.
هزاران شاهد ششهزارساله خلیجفارس در کام فاضلاب
از هزاران گور شناساییشده تنها ۱۰ گور در سال ۱۳۹۴ از دل خاک بیرون آمد که نهتنها جامعه باستانشناسی ایران را شگفتزده کرد، بلکه ثابت کرد ایرانیان از هزاران سال پیش ساکن کرانههای خلیجفارس بودند. ازآنپس بود که این آثار نقش حیاتی و کلیدی در امر ملی و سیاسی پیدا کردند. باوجوداین، سالهاست این گورها به حال خود رها شدهاند. تهدید جدید اینبار از این قرار است: «احداث سیستم دفع فاضلاب در زیستگاه متعلق به این گورها، حذف بند خاکی برپاشده بهمنظور حفاظت از گورستان و بهسازی معابر روستا روی عرصه». اقداماتی که بهگفته بسیاری از کارشناسان منجر به تخریب این سند باستانی منحصربهفرد میشود. جالب اینجاست که این اتفاق در حالی میافتد که مقامات عالی حکومتی ایران همواره بر اهمیت اثبات نام خلیجفارس تأکید کرده و آن را حق ملت ایران دانستهاند. ملت ایران هم همواره با میلیونها امضا اعلام کردهاند؛ خواستار حفاظت از حقانیت ایرانیان بر خلیجفارس هستند. اما چرا متولیان امر برای نجات این سرمایه فرهنگی، ملی و سیاسی اقدامی جدی و اساسی انجام نمیدهند؟
سکههای تاریخی ایران زیر چکش حراج
|پیام ما| سکههای باستانی که سه هفته پیش خبر به حراج گذاشتن آنها منتشر شده بود، دیروز در حراج تخصصی «CNG» در نیویورک چکش خوردند و فروخته شدند. سه قطعه از این سکهها که متعلق به دورههای هخامنشی و ساسانی بودند، با قیمت ۸۰ ، ۱۱۰ و ۲۲۵۰۰ هزار دلار فروخته شدند. تا لحظه تدوین این گزارش هیچیک از مسئولان وزارت میراثفرهنگی به این اتفاق واکنشی نشان نداده و اظهارنظری نکردهاند. این اولینبار نیست که اشیای تاریخی ایران در حراجیهای دنیا چکش میخورد. کوتاهی متولیان و دستگاههای مربوطه در برخورد با حفاران غیرمجاز و دلالان آثار تاریخی و باستانی، فضای مطلوب را برای آنها فراهم کرده است تا بهراحتی آثار را از کشور خارج و در بازارهای بینالمللی به فروش برسانند. برخی از این حراجها رسانهای شدهاند و شاید پیگیریهایی برای توقف آنها صورت گیرد، اما برخی آثار هم در سکوت خبری در حراجهای کوچک و بزرگ دنیا چکش میخورند و راهی کلکسیونها و موزهها میشوند و دست ایران برای همیشه از آنها کوتاه میشود.
فروش سکههای هخامنشی و ساسانی ایران در حراجی نیویورک
حراج آنلاین سی.ان.جی در نیویورک صبح امروز (چهارشنبه) سکههای هخامنشی و ساسانی ایران را با رقم بسیار گزاف فروخت. وزارت میراثفرهنگی اعلام کرده بود، اجازه حراج سکه های ایرانی در نیویورک را نمی دهد و این حراجی را متوقف میکند.
از سوختن تا ساختن؛ تبدیل لیف خرما به محصولات کاربردی
«رُگبافی» بهوسیله طنابهایی شکل میگیرد که سابقه چندصدساله دارند. بم را بهجز خاطره تلخ زلزله ویرانگرش به ارگ قدیمی و خرماهای مضافتیاش میشناسند، اما میشود بم را با یک هنر هم بهخاطر آورد.
تعیین حریم یک تیغ دولبه است
|پیام ما| نشست «حریم و حریم مولد» که هفته گذشته به همت ایکوم ایران برگزار شد، به بررسی چالشهای اساسی در تعیین و بازنگری حرایم آثار تاریخی پرداخت و هشدار داد که روندهای جدید در این زمینه میتواند تهدیدی جدی برای حفاظت از میراث فرهنگی کشور باشد. متخصصان حاضر در نشست بر این نکته تأکید کردند که بسیاری از اعتراضات به تعیین حریمها، ناشی از نگاههای اقتصادی است و برخی افراد معتقدند باید حریم آثار کوچکتر شود تا فضای بیشتری برای ساختوسازهای جدید ایجاد شود. چنین نگاهی نهتنها بهلحاظ فنی بلکه از منظر حفظ هویت و ارزشهای فرهنگی، میتواند پیامدهای غیرقابلجبرانی داشته باشد.
