بایگانی مطالب: آب
وقتی طالبان میراب منطقه میشود!
از بیآبی هامون تا بیتوجهی مسئولان
چالش آبی که میخوریم و آبی که مینوشیم
«چالش آبی که میخوریم و آبی که مینوشیم». اگرچه که آب را مینوشیم، ولی چگونه و طی چه فرایندی آب را میخوریم؟ پاسخ به این پرسش، مجموعهای از تعاملات، رفتار و کنشهای بیپایان انسان با مایع بیبدیل آب را نمایان میسازد. فارغ از اینکه بخواهیم در این مقال به همه عوامل خرد و کلان تولید چالشهای آبی و محیطزیستی در ایران و یا جهان بپردازیم، شاید تعجب کنید که ریشه عمومی بسیاری از چالشهای آبی ایران و تبعات خسارتبار آن شامل ضعف کمی و کیفی آب و کاهش ظرفیت ذخیره منابع آبی و نابودی مراتع ارزشمند، حذف فیزیکی عرصههای آبی، فرونشست، ریزگرد، مهاجرتهای آبی و تنشهای اجتماعی و امنیتی آب بر سر همین آبی است که میخوریم.
مدیریت آب ایران، ابزار ندارد
|پیامما| نشست مشترک کارشناسان علومانسانی با سخنگوی صنعت آب کشور از سوی «مدرسه محیطزیستی زاگرس مهربان» برگزار شد. نشستی که به نقد و بررسی مدیریت کلان آب کشور پرداخت، اما بر ایجاد بازار آب تمرکز کرد. مخالفان ایجاد این بازار میگویند نهاد بازار با آنچه در تجارب خارج از کشور وجود دارد، قابلمقایسه نیست و کارایی آن را نخواهد داشت. همچنین، جامعهشناسان میگویند در این طرحها جامعه در نظر گرفته نشده و به حاشیه رفته است. اما موافقان معتقدند مسیری جز بازاریکردن آب بهنفع ایجاد «بهرهوری» و «کاهش مصرف» وجود ندارد. نهاد بازار مسیر خودش را طی خواهد کرد و فقط رگولاتور میخواهد.
نجات دریاچه ارومیه با واگذاری داوطلبانه آب
بحران بیبازگشت زیر پای ایران
تحریمها، تغییراقلیم و مافیای آب
موضوع خشکسالی و کمبود آب در خاورمیانه و شمال آفریقا دستکم در یک دهه گذشته مورد تحلیل و بررسی رسانههای خارج از کشور بهویژه روزنامهنگاران حوزه تغییراقلیم قرار گرفته است. سال آبی گذشته اما، حادتر شدن بحران آب در ایران بهویژه در بخش شرب، نسبت به آنچه در سایر کشورهای منطقه در جریان است، بار دیگر توجه رسانههای بینالمللی را به ایران جلب کرد. مشکلی در کشور که حتی در زمان جنگ دوازدهروزه بهانه دست نخستوزیر رژیم اسرائیل نیز شده بود. اینبار گاردین، در تحلیلی مفصل به وضعیت آب در ایران پرداخته و البته مدعی شده که مسئولان کشور به جای حل مسئله، مسئولیت بحران را میان تحریمها، تغییراقلیم و گروههای ذینفوذ موسوم به «مافیای آب» تقسیم میکنند.
زخمی دیگر بر پیکره دریاچه ارومیه
نگرانی درباره کیفیت «آب» ایرانی
ممنوعیت واردات برندهای آبهای بستهبندیشده ایرانی از سوی عمان در اثر ادعای مسمومیت دو شهروند عمانی و فوت آنها پس از مصرف یک برند آب ایرانی، نگرانیها درباره کیفیت آبهای بستهبندی و تأثیر آن بر بازارهای صادراتی و اعتماد مصرفکنندگان داخلی را افزایش داد. «محمد هاشمی»، سخنگوی سازمان غذا و دارو، به «پیام ما» میگوید: «این پرونده در حال بررسی است. همچنین، با توجه به نظارت بر تولید و توزیع آبهای بستهبندیشده جای نگرانی برای مصرفکنندگان ایرانی و خارجی وجود ندارد.»
سدسازی به قیمت نابودی تاریخ ایران
وقتی سخن از سدسازی در ایران به میان میآید، معمولاً نخستین محورهای بحث، تخریب محیطزیست، برهمخوردن نظامهای هیدرولوژیک رودخانهها و نابودی زیستبومهای پاییندست است. اما کمتر گفته میشود که یکی از پیامدهای مهم و جبرانناپذیر سدسازی، ضربهای است که به پیکره میراثفرهنگی و محوطههای تاریخی وارد میشود. نخستین اعتراض گسترده و عمومی به یک پروژه سدسازی در ایران، در جریان ساخت سد سیوند بر رودخانه پلوار در استان فارس شکل گرفت. این سد نهتنها بخشی از محوطه باستانی «تنگ بلاغی» را به زیر آب برد، بلکه نگرانیهای جدی درباره افزایش رطوبت و تهدید میراث جهانی پاسارگاد ایجاد کرد. همین تجربه بود که برای نخستینبار واکنش جامعه مدنی و رسانهها را نسبت به تبعات سدسازی در حوزه میراثفرهنگی بهطور جدی برانگیخت. در این یادداشت میخواهیم بهشکلی کوتاه و مستند مرور کنیم که در دهههای گذشته سدسازی چه بر سر میراثفرهنگی ایران آورده است. نباید فراموش کنیم که محیطزیست و میراثفرهنگی در ایران توأمان مورد تخریب و ظلم قرار گرفتهاند. این دو عرصه همزمان و همسرنوشت، قربانی توسعه شتابزده و بیمحابا شدهاند.
روایت تازهای از آب؛ بازاندیشی ارتباط با مردم
بحران آب در ایران بیش از آنکه مسئلهای مهندسی باشد، مسئلهای اجتماعی و فرهنگی است. جامعهشناسی تأکید دارد بدون تغییر در معنا و ارزش اجتماعی آب، هیچ اصلاح فنی و مدیریتی به نتیجه پایدار نمیرسد. بنابراین، ساخت «روایت جدید آب» ضرورتی حیاتی است؛ روایتی که با زبان مردم سخن بگوید و بهجای نصیحت، از گفتوگو بهره برد.
